Jumabek Sarabekov: Ózge elden qaryz alý – ol elge bodan bolý degendi bildirmeıdi
2022 jylǵy 29 maýsym 15:01

Jumabek Sarabekov: Ózge elden qaryz alý – ol elge bodan bolý degendi bildirmeıdi

NUR-SULTAN. QazAqparat – Sońǵy ýaqyttarda halyq arasynda, áleýmettik jelilerde elimizdiń syrtqy qaryzy ósip barady degen alańdaýshylyq pikirler júrgeni málim. Bul shyn máninde qaýipti úrdis pe, álde álemdik ekonomıkada qalyptasqan jaǵdaı ma? Bul tóńirektegi máselelerge qatysty Álemdik ekonomıka jáne saıasat ınstıtýtynyń sarapshysy Jumabek Sarabekov oıyn bildirdi.

«Syrtqy qaryzdyń qanshalyqty qaýipti nemese qaýipti emes ekenin ádette jalpy ishki ónimmen salystyryp qaraıdy. Eger bizdiń qaryzymyz JІÓ-niń 50 paıyzyna jaqyndap qalsa nemese asyp ketse, onda ol qaýipti belgi. ıAǵnı, el ekonomıkasynyń jartysy shet memleketke táýeldi degendi bildiredi. Al álemdegi eń úlken syrtqy qaryzy bar memleket AQSh pen Japonııa ǵoı. Olardyń trıllıondaǵan qaryzy bar. Biraq olardyń sol qaryzy qaıtaratynyna degen senim óte joǵary. Bizdiń aımaqta - ol jalpy ekonomıkanyń potentsıalyna baılanysty. Kórshiles Qyrǵyzstan jáne Tájikstandy alsaq, olardyń syrtqy qaryzy shynymen de sol jalpy ishki ónimge shaqqanda 50 paıyzǵa jýyqtap qalǵan elder. Onyń basym bóligi Qytaıǵa tıesili», - dedi Álemdik ekonomıka jáne saıasat ınstıtýtynyń mamany.

Sarapshynyń pikirinshe, qandaı da bir elden qaryz alý – sol elge bodan bolý degendi bildirmeıdi. Jumabek Sarabekov qaryz bergen el qarjy alǵan memleketke ústemdik saıasatyn júrgizbeýi tıis ekenin jetkizdi.

«Ekonomıka – geosaıasattyń bir quraly ǵoı. Ony ashyq aıtý kerek. Ol endi sol memlekettiń bıleýshi elıtasyna baılanysty. Syrtqy qaryz alý – sol elge bodandyqqa ótý degendi bildirmeıdi. Degenmen syrtqy qaryzdy kóbeıte bergen durys emes. Biraq qaryz alý talaptary men erejelerine abaı bolý kerek», - dep atap ótti Jumabek Sarabekov.

Taıaýda Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe elder ulttyq valıýtalarda saýda-sattyq jasaý bastamasyn kóterdi. Bul qujat qyrkúıekte Ózbekstanda ótetin sammıtte qabyldanady. Jumabek Sarabekovtiń oıynsha, bul - dollardan túbegeıli bas tartýǵa baǵyttalǵan joba.

«Ulttyq valıýtalarda saýda-sattyq jasaý - sanktsııalyq teketires jaǵdaıynda ózekti bolyp otyrǵan taqyryp. Mysaly Reseıdi aıtsaq, ol el batys eldiriniń sanktsııasy saldarynan dollar júıesinen alastatyldy. Dollardy qoldanýǵa úlken kedergiler men shekteýler bar. Sondyqtan Reseı tarapy osyǵan, ıaǵnı ulttyq valıýtalarda saýda-sattyq jasaý ıdeıasyna erekshe múddeli. Bul ShYU arasynda saýda-sattyqty ósirýi múmkin. Degenmen tez arada dollardan bas tartý múmkin emes. Mysal keltire keteıin. Qazaqstan men Pákistandy aıtsaq bolady. Ol da ShYU-ǵa múshe. Bizde Pákistanmen arada saýda asa kóp emes. Sondaı-aq ol memleketpen saýda jasasatyn bıznesmenderge Pákistannyń aqshasynan góri dollar alǵan qolaıly. Óıtkeni, ol dollardy alyp, ony basqa naryqtarda jarata alady. Eger siz Pákistannyń aqshasyn alsańyz, siz ony tek sol memlekette ǵana jumsaı alasyz. Sondyqtan ázirge bul - qur saıası málimdeme», - dep túıinedi sarapshy.

Jumabek Sarabekovtiń paıymynsha, taıaýda nemese aldaǵy birneshe jylda dollardan bas tartý múmkin emes. Sonymen qatar sarapshy Qytaıdyń ózi osy dollarǵa negizdelgen qarjy júıesinen paıda taýyp otyrǵan memleket ekenin atap ótti.


Foto ashyq kózderden alyndy
Sondaı-aq... oqyńyz
Seriktester jańalyqtary

Jańalyqtar

Úrdis

MURAǴAT