FÝTBOLDAN ÁLEM ChEMPIONATY-2022
  Jańalyqtar  >

Ustazyn qımaǵan shákirt: Astanalyq oqýshy muǵaliminiń sońynan ShQO aýylyna kóship bardy

2022 jylǵy 2 qazan, 13:31
Ustazyn qımaǵan shákirt: Astanalyq oqýshy muǵaliminiń sońynan ShQO aýylyna kóship bardy

ÓSKEMEN. QazAqparat – «Astanadan aýylǵa kóshken muǵalim» desek, qatty tańyrqamaýyńyz múmkin. Al sol ustazdyń sońynan ata-anasynan alystap shákirti de erip kelgen desek, onda «bundaı da bolady eken-aý!» dep qaıran qalatynyńyz anyq. Iá, elordadan Shyǵys Qazaqstan oblysy Samar aýdany Qulynjon aýylyndaǵy bilim ordasyna jumysqa kelgen Álisher Saǵyntaevpen oqýshysy da birge júr. Muǵalimge degen naǵyz qurmet, adaldyq degen osy ǵoı, shirkin! Qazan aıynyń alǵashqy jeksenbisinde atalyp ótetin Ustazdar kúnine oraı Ybyraı Altynsarın atyndaǵy mektepte matematıka páninen sabaq beretin pedagogty áńgimege tartqan bolatynbyz.

– Muǵalimdik joldy tańdaýyńyzǵa ne sebep?

– 1994 jyly Astana qalasynda dúnıege keldim. Ǵafý Qaıyrbekov atyndaǵy №2 mektep gımnazııasyn támámdadym. Odan soń Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde «ıAdrolyq fızıka» mamandyǵy boıynsha dıplom aldym.

Muǵalim atanýyna ózimniń ustazym sebep boldy. Ol – qosymsha bilim berý ortalyǵynda meni UBT-ǵa daıyndaǵan Aralbek Berikuly. Sol kisiniń arqasynda matematıkanyń ońaı ekenin shyn túsindim. Biraq áýelde pedagog bolamyn dep oılamaǵan edim.

Birde ýnıversıtet qabyrǵasynda júrgende Aralbek aǵa qońyraý shalyp, ózi jumys isteıtin ortalyqqa qyzmetke shaqyrdy. Maǵan senim artatynyn, qolymnan keletinin aıtty.

Kóp oılanbaı kelistim. Sebebi ustazymnyń qasynda júrsem kóp dúnıeni úırenetinimdi bildim. Onyń ortada ózin ustaǵany, adamdarmen qalaı til tabysatyny, ómirlik prıntsıpteri unaıtyn.

Birge otyryp áńgimeleskende ár aıtqan aqylyn sanama túıip, baǵyt-baǵdar etetinmin. Osylaısha, muǵalimdik jolǵa qadam bastym.

– Tirshiligi qyz-qyz qaınaǵan bas qaladan aıadaı aýylǵa qalaı kóship bardyńyz?

2014 jyldyń qyrkúıek aıynan 2020 jyldyń naýryzyna deıin elordadaǵy «Smart Bilim» qosymsha bilim berý ortalyǵynda balalarǵa matematıka pánin oqyttym. Sodan keıin respýblıkalyq fızıka-matematıka mektebine jumysqa ornalastym.

4 aıdan keıin Aralbek Berikuly habarlasyp, Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy aýyl mektebine dırektor bolyp ketetindigin jetkizdi. Ózimen birge baryp, aýyldaǵy bilim sapasyn kóterýge atsalysýǵa usynys jasady.

Tálimgerimniń bul usynysyna birden kelistim. Sebebi, burynnan beri ol bizge «Muǵalim bilim jolynda basqa qalaǵa barýy ábden múmkin. Qajet bolsa aýylǵa kóshýge de daıyn bolýlaryń tıis» dep únemi aıtatyn. Sóıtip, Samar aýdany Qulynjon aýylyna taban tiredik.

Bul da bir meniń ustazdyq mıssııam shyǵar. Qazaqstan azamaty retinde qolymnan kelgenshe óskeleń urpaqqa bilim berip, elge tıtteı de bolsyn paıdamdy tıgizgim keledi.

– Aýyl men qaladaǵy bilim sapasynyń aıyrmashylyǵy qandaı?

– Jer men kókteı. Bilim berýdegi júıe bir bolǵanmen eki jaqtaǵy aıyrmashylyq jetip artylady. Mektepten basqa bilim sapasyna áser etetin birneshe faktor bar. Atap aıtqanda, jergilikti mádenıet pen mentalıtet.

Osy aýyl mektebinen oqyǵan azamattar sol jerde sabaq berip júr. Olar aýyldyń tárbıesin kórip, aýasyn jutyp, sýyn ishken jandar. Basqa jaqtan kelip jumysqa ornalasqandar joqtyń qasy. Bilim sapasy bir orynda turyp qalǵan.

Tipti 11-shi synyp oqýshylarynyń arasynda kóbeıtý kestesin bilmeıtinder kezdesedi. Osydan-aq baǵamdaı berińiz! Astanada bilim berý ortalyǵynda jumys istep júrgende keıbir oqýshylardyń bilim deńgeıiniń tómendigin baıqaıtynmyn.

Al munda kelgende tipti tańqaldym. Aýyldaǵy bilim sapasy óte múshkil halde eken. Sol úshin biz isteıtin jumys kóp.

– Ózińizben birge aýylǵa erip barǵan oqýshyńyz jaıly estidik. Sol jaıly aıtyp berseńiz?

– Erasyl 2019 jyly men qyzmet etken ortalyqqa keldi. Aptasyna 3 ret bir jarym saǵattan matematıka páninen bilim alatyn. Ol kezde 6-synypta oqıdy. Úıretkenimdi lezde qaǵyp áketetin zor talabyn baıqadym. Іni-aǵa retinde aralasyp kettik. Atam qazaq «Bolaıyn degen balanyń betin qaqpa, belin bý» degen.

Oǵan tek matematıkany emes, tulǵa retinde ózińdi damytýdyń qyr-syrlaryn aıta bastadym. Aralbek ustazymnan alǵan tárbıemdi onyń boıyna sińirýge tyrystym. Qasymnan shyqpaı, kómekshime aınalyp ketti.

Aýylǵa kóship ketkenimdi áleýmettik jelidegi paraqshamnan kóripti. «Aǵa, sizden áli de bilim alǵym keledi» dep jazdy. Sol kezde «Osy jaqqa oqýǵa kelseńshi» dep jaı ázil retinde jaýap bergenmin. Ol anasyna baryp aıtyp, kóndire bastapty.

Árıne, ana júregi baýyr eti balasyn alysqa jiberýge ońaılyqpen qaıdan kelissin? Biraq ulynyń aıtqanynan qaıtatyn raıy joqtyǵyn kórgende ruqsatyn beripti.

8 synyptyń tórtinshi toqsanynda Erasyl Qulynjon aýylyndaǵy mektepke tústi. Anasy ony óz qolymen maǵan ákelip tapsyrdy. Onyń qaýipsizdigin óz moınyma alamyn dep senimhat jazyp berdim.

Qazir osynda oqyp, mekteptiń ekinshi qabatyndaǵy jataqhanada turyp jatyr. Elordadan kelgen muǵalimderdiń barlyǵy sol jerde turamyz.

Bala bárin sezedi ǵoı. Oǵan shynaıy janashyrlyǵymdy, bilim berýge degen nıetimdi kórgen bolar. Bul men úshin úlken jaýapkershilik. Shákirtimmen únemi shynshyl bolyp, syrlasyna aınalýǵa tyrysamyn.

– Otbasyńyz jaıly aıtyp ótseńiz?

– Áıelim, eki balam bar. Ulym úsh jasta. Qyzymyzdyń jaryq dúnıe esigin ashqanyna 5 aı boldy. Jubaıym aýylǵa barýǵa esh qarsy bolǵan joq. Áli úılenbeı turǵan kezde oǵan «Jumyspen basqa qalaǵa, aýylǵa kóship baryp jatsam, sońymnan eresiń be?» degen edim.

Ol «árıne» dep jaýap bergen. Mine, sol sózinde turdy. Al áke-sheshim basynda qarsylyq tanytty. Biraq olarǵa aýyl balalaryna bilim qajettigin aıtyp, túsindirdim.

– Sabaq berýdegi, shákirt tárbıeleýdegi ózindik qandaı ádis-tásilderińiz bar?

– Ózim jazyp shyqqan kitap nemese erekshe bir ádisim joq. Birinshi, balamen dos bolýǵa umtylamyn. Ózimdi ol úshin matematıka pániniń muǵalimi emes, árdaıym kómektesýge, jol nusqaýǵa daıyn tálimger retinde kórsetkim keledi.

Onyń aıtqanyn tyńdap, qyzyǵýshylyqtaryn bilip, rýhanı baılanys ornatqan soń ol da seniń qyzyǵýshylyqtaryńa yqylas tanyta bastaıdy. ıAǵnı, matematıka pánin unatyp, shyn yntamen oqıdy.

Máselen, oqýshy fıshka oınaýdy, mýltfılm kórýdi, tık-tokta vıdeo túsirýdi nemese telefondaǵy oıyndardy unatady delik. Sabaqtan tys ýaqytta «Bul qandaı oıyn? Maǵan da úıretshi» dep sen de qyzyǵýshylyq tanytýyń kerek.

Birge fıshka oınap, keıde utyp, arasynda utylyp degendeı. Sol kezde bala «muǵalim de men sekildi adam eken ǵoı» dep oılaıdy. Men matematıkany bilsem de, telefondaǵy túrli oıyndardyń qyr-syryn bilmeımin.

Oqýshym maǵan úıretip, odan saıyn jaqyndaı bastaıdy. Osynyń arqasynda, sabaqta aıtqanymdy zeıin qoıyp tyńdaıdy.

Tájirıbem kórsetkendeı, bala mektepten basqa jerde ashyla túsedi. Sondyqtan olarmen birge kınoǵa baryp, kókke shyǵyp, saıabaqta serýendep, birge ýaqyt ótkizýge tyrysamyn. Nátıjesinde, oqýshy seni únemi qabaǵy ashylmaıtyn ustaz retinde emes, dosy, aǵasy nemese týysy retinde kóredi.

Qoryta aıtqanda, muǵalim shákirtterimen bir tolqynda bolýy kerek. Erteń olar túgeldeı matematık bolyp ketpese de ómirde ózindik oryndaryn taýyp, elimizdiń damýyna úles qosar patrıot, qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵandarǵa kómektesetin janashyr, muqtaj jandarǵa qaıyrymdylyq jasaıtyn jomart bolyp ósse jumysymnyń janǵany dep bilemin.

- Áńgimeńizge kóp rahmet!

P.S. Qazaqta «Ustazyńdy atańnan da áziz tut» degen maqal bar. Muǵalimi úshin ata-anasynan jyraqta júrgen oqýshynyń ózimen de sóılestik.

– Nazarbaev zııatkerlik mektebine túsý úshin matematıka pánin tereńdep oqymaq nıetpen qosymsha bilim berý ortalyǵyna baryp, Álisher aǵamen tanystym. 1 jyldyń ishinde maǵan tek bul pánniń qyr-syryn bilýime ǵana emes, rýhanı turǵyda ósýime kóp septigin tıgizdi. Sabaqtan tys ýaqytta da qasyna tartyp, aqylyn aıtatyn. Onyń Qulynjon aýylyna ketkenin estigende qatty qapalandym. Meniń de sol mektepke barǵym keletinin aıttym. Ustazym da kelise ketti. Mektep dırektorynyń ata-anam qarsy bolmasa qýana qabyldaıtynyn bildirdi. Biraq áke-sheshemdi kóndirý qıynǵa soqty. Áıteýir kelisken soń, qujattardy jınastyryp, aýylǵa keldim. Osynda kóship kelgen sebebim – Álisher aǵanyń qasynda júrsem ózimdi tulǵa retinde qalyptastyryp, kó zdegen maqsatyma jetetindigime senimim kámil, – deıdi 15 jastaǵy Erasyl Erlanuly.

Óz sózinde ol ata-anasyn saǵynatynyn aıtty. Beıneqońyraý arqyly bir-birine habarlasyp turady. Úıde jalǵyz ul eken. Bir apaıy bar. Keleshekte ınjener bolǵysy keledi.


Seriktester jańalyqtary

Jańalyqtar