+7 (701) 759 90 19
USD 426.32 EUR 496.24
RUB 6.04 CNY 66.74
Jańalyqtar

Tumaýdan qalaı qorǵanýǵa bolady

2021 jylǵy 20 qyrkúıek 14:07
Bólisińiz:
Tumaýdan qalaı qorǵanýǵa bolady

ALMATY. QazAqparat - Almatydaǵy №36 qalalyq emhananyń jalpy tájirbıelik dáriger bóliminiń meńgerýshisi Shynar Doshaeva QazAqparat tilshisine JRVI jáne tumaýmen aýyryp qalmaý úshin ne isteý kerektigin aıtyp berdi.

Uqsas jańalyqtar
1,4 mln qazaqstandyq tumaýǵa qarsy ekpe saldyrǵan

Tumaý jyl saıyn kóptegen elderde epıdemııalyq taralýǵa jatatyn jahandyq ınfektsııa bolyp sanalady. DDSU tumaý jónindegi sarapshylarynyń málimetteri boıynsha, álemde jyl saıyn epıdemııa kezinde halyqtyń 5 – 15 paıyzy aýyrady. Qazaqstanda, álemniń basqa elderindegideı tumaý jáne JRVI densaýlyq saqtaýdyń ózekti máseleleriniń biri. Infektsııalyq aýrýlardyń qurylymynda tirkelgen ınfektsııalyq aýrýlardyń 90 paıyzǵa jýyǵy osy ınfektsııalarǵa keledi.

- Aıtyńyzshy, tumaý men jedel respıratorly vırýstyq ınfektsııanyń aıyrmashylyǵy nede?

Tumaý – bul vırýs, ótkir respıratorlyq ınfektsııa, ıaǵnı tynys alý joldarynyń aýrýy. Tumaý vırýsy juqpaly jáne adam aǵzasyna tússe órship ketýi múmkin. Tumaý vırýstardyń birneshe túrinen (A, V jáne S) týyndaǵan ınfektsııa. Jedel respıratorly vırýstyq ınfektsııa (JRVI) – eń keń taraǵan juqpaly aýrýlardyń biri. Onyń tumaýǵa uqsas klınıkalyq kórinisi bar kóptegen aýrýlardy qamtıdy, biraq 200 -den astam múlde basqa vırýstar bul aýrýdy týdyrady.

- Jedel respıratorly vırýstyq ınfektsııa men tumaý belgilerin qalaı ajyratýǵa bolady?

- Tumaýda dene temperatýrasy kóteriledi, dene qaltyraıdy, álsizdik paıda bolady, bulshyqetter men býyndar aýyrsynady, bas aýyrady, kózden jas aǵady, qurǵaq jótel paıda bolyp murynnan sý aǵady. Tumaýda jıi túshkiredi. Keıde júrek aınýy, qusý, dıareıa qosylady. Ekinshi kúni jótel men keýde aýyrýy paıda bolady. Adam jaryqqa sezimtal bolady. Tumaý vırýsynyń qan tamyrlaryn zaqymdaıtynyn eskere otyryp, qyzyl ıek pen murynnan qan ketý múmkin.

JRVI-diń mindetti túrde bolatyn belgisi- sýyq tııý. Ol kezde adamnyń dene qyzýy (38,5j%S deıin) kóterilýi múmkin, álsizdik paıda bolady. Sonymen qatar shyryshty qabyqtardyń isinýi baıqalady- kataraldy kórinis: murynnyń bitelýi jáne murynan sý aǵý, tamaqtyń aýrýy, kózdiń shanshýy, jas aǵý, jótel, keıde ustama tárizdi qurǵaq jótel, qaqyryq túsýi múmkin. Jedel respıratorlyq vırýstyq ınfektsııadan keıin siz kelesi úsh apta ishinde aýyryp qalýyńyz múmkin, biraq tumaýmen salystyrǵanda bul aýrý jeńil túrde ótedi.

Tumaý - bul bárine tanys aýrý. Onymen aýyrmaǵan adam joq shyǵar. Tumaýdyń jeńil túrimen aýyrǵandar úshin bul aýrý qorqynysh týdyrmaıdy. ıAǵnı, jaı sýyq tııý dep qabyldaıdy. Alaıda, bul qate pikir. Tumaý-eń aldymen asqynýlarmen qaýipti (bronhıt, pnevmonııa, júrek bulshyqetiniń zaqymdalýy jáne taǵy basqa). Sozylmaly aýrýy barlar úshin óte qaýipti. Bul ólimge de ákelýi múmkin.

- Tumaýdan qalaı qorǵanýǵa bolady?

«Tumaý merzimi bastalǵanǵa deıingi jyl saıynǵy vaktsınatsııa – eń tıimdi ádis. Bul óz kezeginde aýrýdyń aýyr túrlerin, aýrýhanaǵa túsýdi, ólim-jitimdi tómendetedi, tumaýdy juqtyrýdy azaıtady. Vaktsınatsııa qaýipsiz. Bul aıtarlyqtaı materıaldyq shyǵyndardy qajet etpeıdi, óıtkeni vaktsınatsııa bir ret júrgiziledi. Vaktsınalar 50 jyldan astam ýaqyt qoldanylyp keledi, osy kezeńde olardyń qaýipsizdigi men tıimdiligi birneshe ese ósti. Sonymen qatar balalarǵa da, eresekterge de ekpe jasaýǵa múmkindik bar. Vaktsınatsııa tegin. Vaktsınalar barlyq emhanalarda bar. Vaktsınatsııalaý múmkindigin jiberip almańyz, vaktsınatsııa qarasha aıynyń sońyna deıin júrgiziledi.

- Koronavırýspen aýyrǵandar da tumaý qalaı ótedi?

- Koronavırýs, kez kelgen basqa vırýs sııaqty, aýrý kezinde ımmýndyq júıege áser etedi, biraq keıin adam qalpyna keledi. Ol koronavırýstan aman qalǵan kezde, ımmýndyq júıe ýaqyt óte kele jańa, kúshti qasıetterge ıe bolady. Eger aǵza aýrýdy jeńse, onda ımmýndyq júıe tek kúsheıe túsedi. Taǵy da qaıtalap aıtam, kúzde vaktsınanyń aldyn alý tek COVID-19 úshin ǵana emes, tumaý úshin de mańyzdy.

- Suhbatyńyzǵa rahmet!


Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:

Avtor:

Alma Muqanova

Uqsas jańalyqtar
Sondaı-aq... oqyńyz
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
ONLAIN QYZMETKERLER

MURAǴAT