+7 (701) 759 90 19
USD 412.55 EUR 465.73
RUB 5.79 CNY 58.91
Jańalyqtar

Shámshiniń shápkisiniń syry men «Tamdy arýy» áni týraly  - Sheteldegi qazaq tildi BAQ-qa sholý

2020 jylǵy 31 mamyr 12:35
Bólisińiz:
Shámshiniń shápkisiniń syry men «Tamdy arýy» áni týraly  - Sheteldegi qazaq tildi BAQ-qa sholý

NUR-SULTAN. QazAqparat- «QazAqparat» HAA ádettegideı sheteldegi qazaq tilinde taraıtyn aqparat kózderine aptalyq sholýyn usynady.

Uqsas jańalyqtar
6 shilde. Týǵan kún ıeleri 6 shilde. QazAqparat kúntizbesi 5 shilde. Týǵan kún ıeleri

Medıtsınalyq kómekshi robottyń tusaýy kesildi - «Fars» aqparat agenttigi


«K1 Life Bot» atty medıtsınalyq erekshe robot ırandyq mamandardyń talpynysymen jasalyp, tanystyryldy, dep habarlaıdy parstoday agenttigi.

Atalǵan aqparat kóziniń keltirgen dereginshe, ırandyq «K1 Life Bot» medıtsınalyq roboty koronavırýs taralǵan shaqta medpersonaldyń qajettiligin eskere otyryp jasalǵan. Irandyq mamandar bir aıdan az ýaqyttyń ishinde jobalap, jasap, sársenbi kúni Tegeranda tanystyrǵan.

Bul robot Stereo vision tehnologııasyn paıdalaný arqyly jasalypty. Onda kedergini anyqtaıtyn sensor, deneniń temperatýrasy men qannyń quramyndaǵy ottegi deńgeıin ólsheıtin quraldar bar. Sondaı-aq basqa sensorlardy qosý qabiletine ıe.

«Dáriger men naýqas arasynda aýdıo jáne vıdeo baılanys ornatý, palatalarǵa tamaq pen dári-dármek jetkizý osy robottyń kelesi qabiletteriniń qataryna jatady. Sondaı-aq, robot basqa birneshe robotty baqylaıtyn kópmaqsatty fýnktsııaǵa ıe. Robottyń qozǵalmaly podnostarynda syrǵýǵa qarsy tilimder ornatylǵan», dep jazady ırandyq BAQ.

Shámshiniń shápkisi týraly - «Tamdy sharýageri» gazeti


Shapka - degen orys sózi qulaqshyn bizdiń elde, kepki degen bas kıim ataýynyń ornyna júredi. Shámshi Qaldaıaqov kóptegen sýretterde shápkimen sýretke túsken bolsa, Almaty qalasynda ornatylǵan eskertkishte de sol shápkimen oryndyqta otyrǵany beınelengen, dep jazady Ózbekstanda shyǵatyn «Tamdy sharýageri» gazeti.

«Sol kóz tartar ádemi shápki týraly biletinimdi sizdermen bólisýdi jón kórdim. Shámshi aǵa Tamdy jerine Qanı Amandyqov aqsaqaldyń shaqyrýymen barǵanyn, qonaqjaı eldiń tirligi men birligin kórip, alǵan áseriniń arqasynda ataqty «Tamdy arýy» áni týǵanyn bilemiz, aty ańyzǵa aınalǵan ataqty sazgerdiń basynan tastamaı kıip júretin ádemi shápkisi týraly kóp kisi bile bermese kerek. Tamdy eline qonaqta júrgenin estigen kórshiles Kenımeh aýdanynyń bas kóterer azamattary Shámshi aǵany ózderinde qonaq etýdi oılaıdy. Bul isti aýdandyq Tutynýshylar qoǵamy (RaıPO) bas esepshisi Zeınetbek Elýbekov aqsaqal qolǵa alady. Sol ýaqytta RaıPO-da isteıtin, tepse temir úzetin jas jigitter (qazirgi el aqsaqaldary) Amangeldi Aqylbaev, Dáýlet Shámbetov jáne Volodıa Qasymovtardy shaqyryp qoldaryna bir býma on somdyq pen bir altyn saǵat beredi. Kenımeh qalasynda «antıka» shápkige arnaıy tapsyrys berýdi jáne oǵan bólek qarajat beredi. Osy jerde «antıka» qarakól týraly eki aýyz sóz : Tamdy óńirin elge tanytatyn bul qarakól túri tek Tamdynyń «Aldabergen men Qulymbet» eldi mekenin jaılaǵan baılarda ǵana bolǵan. «Antıka» keremet, ǵajaıyp degen sóz. Qarakóldiń osy sorty basqa túrlerinen bazardaǵy quny 10-20 ese baǵaly bolady», dep jazady «Tamdy sharýageri».

Mine, osy ýákilder Kenımehtyq «antıka» shápkilerdi, syılyqtardy alyp Tamdyǵa barǵan. Shákeńe jolyqqan olar amanatty ıesine tapsyryp, sazgerdi Kenımehqa qonaq bolýǵa shaqyrady. Biraq, Shákeń, bizge belgisiz sebeptermen ázirshe Kenımehqa bara almaıtynyn, álbette qaıtyp keletinine ýáde bergeni aıtylady, atalǵan basylymdaǵy maqalada.

«Áıgili «Tamdy arýyn» asqaqtatqan qazaqtyń bir týar tulǵasy Shámshi Qaldaıaqov, Almatynyń tórinde Taýelibaı ómiri-Kenımeh eliniń syılaǵan «antıka» shápkisin kıgen qalpynda otyr. Eskertkish qoıylǵan bul jaı búgin de óner súıer qaýymnyń, Almaty qonaqtary, ásirese, qala jastarynyń súıikti ornyna aınalǵan», dep túıindeıdi ózbekstandyq basylymdaǵy maqala avtory Manaı Satanov.

Baı-ólkeniń jasampaz perzenti - Kaznews


«Jas ınjener Múptı Qabyluly alǵash Baıan-Ólgıı aımaǵynyń qurylys tresine jumysqa ornalasqanda bul ujymda 1650 jumysshy bar edi», dep bastalady Kaznews portalyndaǵy mońǵolııalyq úzdik qurylysshy týraly maqala. Qoǵam aýysyp jatqan dúrbeleń shaqta Múptı Qabyluly jumys isteıtin sol kompanııadaǵy 1650 jumysshynyń kóbi jumys izdep, saýda istep jan-jaqqa ketedi. Aqyry bir jyldyń ishinde 50-deı ǵana adam qalady. Ómirdiń bundaı qatań shyndyǵy Múptıdi bala kezinen armandaǵan kásibin jalǵastyrýǵa kedergi bola almady. Jaǵdaıdy jaqsylap saralaǵan ol «adam barda oǵan baspana qashan da kerek. Qoǵam ornyna keler, sol qoǵamdy ornyna keltirýge at salysaıyn» degen sheshimge kelip, 1996 jyly «Kóshelik» kompanııasyn qurady.

«...Qurylys ekonomısi mamandyǵyn ıgerip, eńbek jolyn Ulan-batyr qalasynda bastaǵan Múptı Qabyluly týǵan jeri Baıan-Ólgeı aımaǵynyń 4-qurylys tresine kelip jumys isteı bastady. Sol kezdegi kúlli Mońǵolııadaǵy qoǵamdyq, saıası ózgerister qurylys salasyn da sharpydy. Qyzmettesteriniń qatary sırep, azaıyp bara jatqanyna ókingenmen qoldan keler qaıran joq. Ol eń áýeli qurylysshylardyń ál-aýqatyn kóterý úshin negizinen dene kúshin qajet etetin alań jumystaryn jańasha uıymdastyryp, basqarý júıesin jetildirý joldaryn qarastyrady. Sóıtip ol jeke kompanııa qurýǵa bel sheshe kiristi», dep jazady mońǵolııalyq BAQ.

Osylaısha Múptı Qabylulynyń «Kóshelik» kompanııasy az ýaqyt ishinde Baıan-Ólgııdegi qurylys salasyn túbegeıli jańǵyrtqan. «...Eshqandaı kepil qarajaty bolmasa da jas ınjener áriptesterin uıymdastyra alatynyna senip, 1999 jyly alǵashqy tenderge qatysty... Eń alǵashta orynbasary ekeýi arasynda bir mototsıkl, eki kúrekpen jumysyn bastaǵan «Kóshelik» kompanııasy alǵashqy tender jumysyn dál ýaqytynda aıaqtaıdy. Sodan beri eshqandaı grant, nesıe almaı-aq óz qarjysymen jumys istep, qurylys salasyndaǵy jumystaryn tabysty jalǵastyryp keledi», dep jazady Kaznews aqparattyq portaly. Baıan-Ólgeı aımaǵy ortalyǵynda alǵashqy jartylaı áınekti konstrýktsııaly 6 qabattyq ǵımaratty salǵan Múptı myrza basqaratyn «Kóshelik» kompanııasy eken. Ol jumystary arqyly shaǵyn kólemdi jerdi qalaı tıimdi paıdalanýǵa bolatynyn ǵylymı túrde kórsetken. M. Qabylulynyń jumys tájirıbesinde bul sııaqty nátıjeli mysaldar óte kóp.

«Aımaqtaǵy qurylys-montajy sııaqty jumystardyń 80 paıyzyn jalǵyz eńseretin bul kompanııanyń dırektory Múptı myrza ózi de jumysyna ǵylymı negizdi basshylyq etip, ıntellektýaldyq týyndylardy da kóp zerttep, iske asyryp keledi. Onyń ózge de qoǵamdyq salalarda atqarǵan sharýalary týraly jaza berýge elektrondy jýrnaldyń bul az beti jetpes», dep túıindeıdi Mońǵolııalyq BAQ.

Ózbekstannyń «jasyl aımaǵynda» karantın kezinde toı-jıyn ótkizýge ruqsat etildi - «ÓzA» aqparattyq agenttigi


Ózbekstan aýmaǵyna koronavırýstyń jańa túri enýi men onyń taraýyna baılanysty respýblıkalyq arnaıy komıssııanyń sheshimimen karantın talaptary 15 maýsymǵa deıin uzartyldy, dep habarlaıdy uza.uz.

BAQ-tyń keltirgen málimetine súıensek, karantındik merzimniń sozylýyna baılanysty respýblıkadaǵy «qyzyl», «sary», «jasyl» syndy kategorııaly aımaqtarǵa bólingen aýmaqtyq rejım túrlishe tártipke salynǵan. Onda eń qaýipsiz dep tabylǵan «jasyl» deńgeıli aýmaqtarda toı jıyndary men túrli merekelik sharalar ótkizýge ruqsat etilgen.

«Osy jaǵdaıǵa oraı toı jıyndary men otbasylyq sharalar 30 kisiden aspaıtyn (tek jaqyn týystary men sol aýdanda turatyn basqa týysqandar) jáne sanıtarlyq-gıgıenalyq talaptardy qatań túrde saqtaýmen ótkizýge ruqsat berilgen. Óz kezeginde túrli rásimder men sharalar ótkizý tártibin buzǵan azamattar indetke qarsy kúres erejelerin buzǵany úshin ákimshilik jaýapkershilikke tartylatyny jóninde eskertý qosymsha retinde kórsetigen», dep málimdeıdi «ÓzA» aqparattyq agenttigi.

Qaraǵaı balynyń qaıda óndiriletinin bilesiz be - TRT


Gúlden alynǵan balmen salystyrǵanda tamasha ıisi bar qaraǵaı balynyń 90 paıyzy Túrkııada óndiriledi, dep habarlaıdy Túrkııa Radıo Televızııa portaly. TRT-nyń keltirgen deregine súıensek, BUU-nyń Azyq-túlik jáne egin sharýashylyǵy uıymynyń (FAO) «Dúnıejúzilik ara kúnine» oraı jarııalaǵan málimdemesine qaraǵanda bal jahandyq azyq-túlik qorynda mańyzdy oryn ıeleıdi. Sondyqtan qaraǵaı baly da osy turǵydan ózindik orny bar azyq túrine jatady. Sháıirli qaraǵaı balynyń gúl balymen salystyrǵanda ıisi kúshti jáne ózgeshe tátti dámi bar. Sol erekshe baldyń búkil álem boıynsha 90 paıyzy Túrkııada óndiriledi.

«BUU Azyq-túlik jáne egin sharýaylyǵy uıymy (FAO) men Eýropa qaıta qurý jáne órkendeý banki (EBRD) qaraǵaı balynyń óndirisin kusheıtý, álemge tanystyrý maqsatymen Túrkııanyń qaraǵaı baly kásipornymen birge jumys isteýde», dep jazady túrkııalyq BAQ.

Everesttiń bıiktigi qaıta ólshendi - Tıanshannet


Álemdegi eń bıik shyń Everest taýynyń bıiktigin dál ólsheý úshin 7 mamyrda jolǵa shyqqan Qytaılyq baqylaý toby shyńǵa kóterildi, dep habarlaıdy Tıanshannet aqparattyq portaly.

Qytaılyq aqparat kóziniń keltirgen deregine súıensek, Tabıǵı baılyqtar mınıstrliginiń ólsheý mamandary men kásiptik alpınısterden uıymdasqan top Qytaı-Nepal shekarasyndaǵy taýdyń Qytaı jaǵynan bastaǵan shyńǵa shyǵý saparyn sátti aıaqtaǵan.

Baqylaý toby shyńda jahandyq qorǵaý júıesi (GPS) sıgnaldary arqyly jerde menshikti salmaq ólsheıtin gravımetr sııaqty jabdyq jáne basqa da zamanaýı aspaptardy paıdalandy. Solardyń kómegimen alǵash ret Everest shyńynyń basynda aýyrlyqty ólshep, bıiktiktegi salmaqtyń naqty ólshemin alýǵa talpyndy.

Alpınıstter shyń basynda 150 mınýt aıaldady. Sol ýaqytta álemge áıgili taýdyń basyndaǵy qardyń qalyńdyǵy men klımaty sııaqtylardy ólshep, qytaılyqtardyń Everest shyńynyń basynda bolý ýaqytynyń rekordyn jańalaǵan.

«Top tabıǵı baılyqtardy anyqtaýǵa baǵyttalǵan synaq pen birge barlaý jumystaryn da júrgizedi. Qytaı 1975 jáne 2005 jyldary shyńnyń dál bıiktigin ólsheý úshin Everestke baqylaý tobyn joldaǵan bolatyn. Sol kezde Everest shyńynyń bıiktigi qatarymen 8 myń 848 metr 13 santımetr jáne 8 myń 844 metr 43 santımetr bolyp ólshengen», dep túıindeıdi qytaılyq aqparat kózi.

Qazaqstan Mońǵolııaǵa arnaıy reıs uıymdastyrýdy josparlaýda - Kaznews


2020 jylǵy 27 mamyrda arnaıy reıspen Qazaqstannyń azamattaryn Mońǵolııadan aldyrtý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Mońǵolııadaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi J.Ádilbaev Mońǵolııa Premer-Mınıstriniń orynbasary – Tótenshe jaǵdaılar jónindegi memlekettik komıssııanyń tóraǵasy Ý.Enhtývshınmen kezdesti, dep habarlaıdy mońǵolııalyq Kaznews basylymy.

Atalǵan aqparat kóziniń deregine súıensek, kezdesýdiń basynda Elshi Mońǵolııa Úkimetiniń elde koronavırýs ınfektsııasynyń taralýyn boldyrmaýǵa baǵyttalǵan aldyn-alý sharalarynyń tıimdiligin, sondaı-aq Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy Mońǵolııanyń COVID-19 kúresýdegi kúsh-jigerin joǵary baǵalaıtynyn atap ótken.

Sonymen qatar, dıplomatııalyq mıssııanyń basshysy qazirgi ýaqytta Qazaqstan Respýblıkasynyń 108 azamaty Mońǵolııada qalýǵa májbúr ekenin habarlady. Olardyń barlyǵy karantındik sharalar engizgenge deıin jáne mońǵol-reseı shekaralary jabylǵanǵa deıin kelgen adamdar. Olardyń kópshiligi qazirgi ýaqytta Baıan-Ólgıı aımaǵynda turady eken.

Osyǵan baılanysty J.Ádilbaev qazaqstandyq tarap Mońǵolııa azamattarynda evakýatsııalaý úshin arnaıy reıs uıymdastyrýǵa daıyn ekenin aıtqan. Óz kezeginde, Ý.Enhtývshın Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń COVID-19 pandemııasymen kúresý maqsatynda qoldanyp jatqan tıimdi jáne keshendi is-sharalaryn erekshe atap ótken.

«Sonymen qatar, mońǵol tarapy Qazaqstan azamattaryn evakýatsııalaý máselesi boıynsha qazaqstandyq taraptyń bastamasyna qoldaý kórsetýge ázir ekenderin jetkizdi. Taraptar saıası, saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy ekijaqty yntymaqtastyqty odan ári damytý týraly pikir almasty», dep jazady Kaznews.



Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

#BAQ   #Qoǵam  
Bólisińiz:

Avtor:

Beısen Sultan

Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Kojakeldıev E.
Kojakeldıev E.
954-059
REDAKTOR
Gúlmıra Alıakparova
Gúlmıra Alıakparova
954-059
REDAKTOR
Bakytjan Erbasov
Bakytjan Erbasov
954-059

MURAǴAT