+7 (701) 759 90 19
USD 432.23 EUR 506.79
RUB 5.45 CNY 64.44
Jańalyqtar

Praımerız – bilimdi jastar men qoǵam belsendileri úshin úlken múmkindik

2020 jylǵy 15 qyrkúıek 16:54
Bólisińiz:
Praımerız – bilimdi jastar men qoǵam belsendileri úshin úlken múmkindik

NUR-SULTAN. QazAqparat - Memlekettiń turaqty damýynyń negizi – básekege qabiletti jastar býyny, al bul tikeleı jas qazaqstandyqtardyń bilim men bilik sapasyna, olardyń umtylysy men yntasyna baılanysty. Sondyqtan da memlekettik saıasattyń negizgi baǵytynyń biri - jastar sektory, dep habarlaıdy QazAqparat.

Uqsas jańalyqtar

Elbasy jańa urpaqqa sapaly bilim alyp, ony shyńdaýǵa árdaıym negizge alady. Álemniń ozyq elderimen terezemizdi teńestirý úshin bilim sapasyn kóterý, jahandyq ekonomıka men saıası faktorlardyń sebep-saldaryn baǵamdaı otyryp, básekelestik aıasynda stra­tegııalyq sheshimder qabyldaý, shıkizat resýrstaryna qarap qalmaıtyn ekonomıka qurý, áleý­mettik mindettemelerdi she­shý sııaqty máseleler óz jaýabyn tabýy tıis.

Elimizdiń ár óńirindegi zııatkerlik mektepter, sanaly jáne kreatıvti urpaq tárbıeleýde. Talantty oqýshylardy toptastyryp, halyqaralyq talaptarǵa saı bilim berý maqsatynda Nazarbaev zııatkerlik mektepteri elimizdiń ár aımaǵynda 2009 jyldan bastap ashyla bastady. Elbasy bul bilim ordalarynyń qyzmetine erekshe mán berip keledi. Óziniń «Áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrtý Qazaqstan damýynyń basty baǵyty» atty Joldaýynda N. Nazarbaev olardyń tájirıbesin búkil bilim berý júıesine taratyp, barlyq bilim berý mekemelerin solardyń deńgeıine shyǵarý kerek ekenin aıtqan bolatyn.

Al Nazarbaev ýnıversıteti - bul Tuńǵysh Prezıdenttiń jastardyń muqtajdyqtaryna jiti nazar aýdarýynyń aıqyn kórinisi. Bilim alýdyń halyqaralyq úlgisin quraǵan «Nazarbaev Ýnı­versıtettiń» aldynda da qos maqsatty qos mindetke sabaq­tastyrý, sol arqyly ǵalam­dyq keńistikte qazaq eliniń qoltańbasyn aıqyndaý máse­leleri turǵanyn jurtshylyq jaqsy túsinip, oń baǵalap otyr. Zaman talaptaryna saı jańasha ómir súrý men oılaýdyń ǵalamdyq úrdisterine den qoıa bastaǵan jastardyń sanasynda eldiktiń, rýhanı órleýdiń, ulttyq jańǵyrýdyń ustanymdaryn bekitý – memlekettiligimizdiń kepili, bolashaǵymyzdyń tiregi ekeni málim. Saıyp kelgende, bul – jańa dáýir keńistigindegi el erteńin anyqtaýdyń kilti.

«Bolashaq» stıpendııasy búginde 13 myńnan astam stýdentke álemniń jetekshi joǵary oqý oryndarynda bilim alýǵa múmkindik berdi. Baǵdarlamanyń negizgi maqsaty – el ekonomıkasynyń basym sektorlary úshin maman daıarlaý. Baǵdarlama boııynsha joǵary oqý oryndarynyń ǵylymı dárejesin alýǵa bolady, sonymen qatar álemniń jetekshi kompanııalarynda jáne ýnıversıtetterinde ǵylymı taǵylymdamadan ótýge bolady.

Osynyń barlyǵy keń aýqymdaǵy jetistikke jetý jolyna jetkilikti alǵysharty bar bizdiń jastardyń qozǵaýshy kúshi retinde tanylady.

Elimizde memleket tarapynan jastarǵa jan-jaqty qoldaý kórsetilip keledi. 2019 jylǵy 20 jeltoqsanda Qazaqstan Prezıdenti Q.Q. Toqaev Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń ekinshi otyrysy barysynda saılaý partııalyq tizimderinde áıelder men jastar úshin mindetti 30 paıyzdyq kvota qarastyrýdy usyndy.

Qazaqstanda 29 jasqa tolmaǵan tulǵalar zań boıynsha jas adam sanalady. Bul rette 25 jasqa tolǵan, respýblıka aýmaǵynda sońǵy on jyl turaqty turyp jatqan Qazaqstan azamaty Májilis depýtaty bola alady. 30 jasqa tolǵan, joǵary bilimi jáne keminde bes jyl stajy bar adam Senat depýtaty bola alady.

Praımerız bilimdi jastar men qoǵam belsendileri úshin úlken múmkindik. Óıtkeni praımerız óz isine jaýapty, isker azamattardy anyqtaýǵa múmkindik beredi.

2020 jylǵy 22 sáýirde Parlament Májilisiniń depýtattary saılaý partııalyq tizimderinde áıelder men jastarǵa arnalǵan kvotanyń 30% - yn kózdeıtin túzetýlerdi maquldady. Bul jastar úshin úlken múmkinderge jol ashady.

Osy bóliktegi zańnamalyq túzetýler qoǵamdyq-áleýmettik máselelerdi sheshýge qabiletti jastardy saıasatqa belsendi tartýǵa múmkindik beredi.

Qatysýǵa nıet bildirgen azamattardyń 36,4 paıyzy áıelder, onyń ishinde, 25 paıyzyn 35 jasqa deıingi jastar qurap otyr. Sonymen qatar, úmitkerler qatarynda kópbalaly analar, qandastar, múmkindigi shekteýli jandar da ótinim bildirgen.

Qatysýshylar QR Parlament Májilisine, sonymen qatar, oblystyq, aýdan-qalalyq máslıhatqa úmitker bolý sanaty boıynsha praımerız arqyly baǵyn synaýda. Úmitkerler úgit-nasıhat jumysy men daıyndyqtaryn pysyqtap, partııa múshelerimen kezdesýlerge, pikirsaıysqa qatysyp jatyr.

Sonyń ishinde atap ótýge turatyn kandıdattardyń biri – Aısulý Ernııazova. Qazaqstannyń volonterler lıgasynyń tóraıymy búginde óz ómirin eriktiler sanatyn ulǵaıtýǵa, odan ári turaqty turǵyda damytýǵa shaqyrady.

Áskerı otbasyda ósken qyz boıyna paryz, tártip jáne jaýapkershilik sezimin tárbıelengenin atap ótedi. Elimizdiń eń shalǵaı garnızondarynda turyp, 7 mektepti aýystyrǵan jasóspirim ár óńirdiń jastarynyń damýyn óz kózimen kórgen. Búginde ár bastamasynan ońaı jol izdemeıtin, damý jolynda kúresýge daıyn ekenin atap ótedi.

Qazirgi tańda Aısulý doktorýntýrada oqıdy. Ol 7 000 eriktini qataryna tartty. Onyń oıynsha, praımerız - bul ásirese jastar úshin jańa múmkindik. Biraq urpaqtar sabaqtastyǵy kez-kelgen damýda sheshýshi ról atqaratynyn umytpaý kerek. Osy mańyzdy tizbektegi baılanystyrýshy oryndy alýǵa daıyn ekenin, ony úzbeý kerektigin negizgi alyp otyr.

Ony shetelderge jas ǵalymdardyń ketýi jáne jas talanttardyń kóshýi tolqytady. Sol turǵyda, ol jas otandastarymyzdyń shalǵaı memleketterde emes, óz jerinde damyp, elimizdiń órkendeýine úles qosýǵa shaqyrady. Ári bolashaq ana retinde óz balalarynyń osy elde sapaly bilim alatynyna, quqyqtary zańmen qorǵalatynyna jáne búgin de, taǵy 20 jyldan keıin de eshkimge zııan tıgizbeıtinine kóz jetkizgisi keledi.

Baǵdarlamanyń kelesi tarmaǵy - turatyn jerine qaramastan sapaly bilimge, aqparatqa, ınfraqurylymǵa, mádenıetke teń qoljetimdilik qajet. Áıtpese, margınaldy jastar, destrýktıvti aǵymdar paıda bolady. Úlken qalalardaǵy aqparattyń úlken aǵymyna jáne shalǵaı aýdandardaǵy tapshylyqqa (ınternettiń bolmaýy) baılanysty, mysaly, Jastar jasóspirim daǵdarystaryn qalaı jeńýge bolatynyn bilmeıdi. Abort jasatý, jasóspirimder arasyndaǵy sýıtsıd – durys aqparattyń tapshylyǵynan bolatyn jaıttar. Qoǵamnyń basty máselelerin negizge alatyn jastardyń praımerızge qatysýy qatty qýantady.

Taǵy da atap ótýge turatyn kandıdattardyń biri – Laýra Demesinova, «Bolashaq» qaýymdastyǵynyń atqarýshy dırektory, qoǵam belsendisi búginde óz kandıdatýrasyn qalalyq maslıhatqa usynyp otyr. Ol Nur Otan partııasyna eki jyl buryn «English for Jastar» jobasyn júzege asyrý kezinde kirgen. Qysqa merzimde, eki pılottyq aıda elimizdiń 84 aýdanyndaǵy 5 000-nan astam oqýshy osy jobada aǵylshyn tilin úırendi. Joba búkil Qazaqstandy qamtydy.

«Bolashaq» qaýymdastyǵynyń atqarýshy dırektory retinde kún saıyn áleýmettik qyzmetpen aınalysa otyryp: adamı potentsıaldyń damýy, ınklıýzııa, bilim, kitap oqýdy keńinen nasıhattaý, kásipkerlikti damytý jáne basqa da áleýmettik máselelermen jumys isteıtinin alǵa tartyp otyr.

Elimizdiń erteńi, memleketimizdiń jarqyn bolashaǵy bilimdi de, bilgir jastardyń qolynda. Jastar aldynǵy býyn aǵalardyń jolyn laıyqty jalǵastyryp, ózderiniń senimdi izbasar ekenin dáleldeýde. Qaı zamanda bolmasyn qoǵamnyń qozǵaýshy kúshi – jastar. Búginde jastar qoǵamnyń qozǵaýshy kúshi retinde ozyq ıdeıalarymen qarýlanyp, elimizdiń damyp, órkendeýine barsha úles qosyp keledi. Osy rette Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń: «Men sizder, búgingi jastar erekshe urpaq ekenderińizdi qaıtalaýdan jalyqpaımyn. Sizder táýelsiz Qazaqstanda ómirge keldińizder jáne sonda erjetip kelesizder. Sizderdiń jastyq shaqtaryńyzdyń ýaqyty – bizdiń elimizdiń kóterilý jáne gúldený ýaqytty. Sizder osy jetistikter rýhyn jáne tabysqa degen umtylýshylyqty boılaryńyzǵa sińirdińder», - degen sózdi memleket pen ult bolashaǵy jastar bolashaǵymen tikeleı baılanysty ekendigin aıqyndaıdy.

Aldaǵy ýaqytta táýelsizdigimizdiń tamyryn tereńdetip, Qazaqstandy irgeli memleketke aınaldyrý bizdiń qoldarymyzda, ıaǵnı bolashaǵymyz jastardyń jaýapkershiliginde. Sondyqtan jastar qaýymy ýaqyttyń kez - kelgen synaǵyna daıyn bolyp, básekege tótep berýi kerek. Sanasy sergek, zamandyq tehnologııalardy meńgergen Otanymyzdyń naǵyz patrıottary ǵana osyndaı synaqtardan súrinbeı óte almaq.


Aısana Qaharman
saıasattanýshy
Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:
Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Kojakeldıev E.
Kojakeldıev E.
954-059
REDAKTOR
Gúlmıra Alıakparova
Gúlmıra Alıakparova
954-059
REDAKTOR
Erbol Janat
Erbol Janat
954-059

MURAǴAT