+7 (701) 759 90 19
USD 412.55 EUR 454.18
RUB 5.81 CNY 57.66
Jańalyqtar

Nurbah Rústemov: Aımaqtyq yntymaqtastyq – ortaq tabys kepili

2020 jylǵy 17 naýryz 12:02
Bólisińiz:
Nurbah Rústemov: Aımaqtyq yntymaqtastyq – ortaq tabys kepili

NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstannyń Rýmynııadaǵy tótenshe jáne ókiletti elshisi Nurbah Rústemovtiń Egemen Qazaqstan gazetinde jarııalanǵan maqalasyn nazarlaryńyzǵa usynamyz.

Qazaqstan Respýblıkasynyń 2020-2030 jyldarǵa arnalǵan jańa syrtqy saıası tujyrymdamasynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev Ortalyq Azııa aımaǵynda kópjaqty dıalog pen yntymaqtastyqty qamtamasyz etýdiń mańyzyn erekshe atap ótti.

Tutastaı alǵanda, jańartylǵan Tujyrym­dama Qazaqstan Respýblı­kasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń kópvektorly, teńdestirilgen syrtqy saıasatyn jalǵastyrýdy qamtamasyz etýi tıis. Bul onyń Ortalyq Azııadaǵy aımaqaralyq qatynastardyń sıpatyn aıqyndaıtyn saıasaty boldy. Al jaqyn kórshilermen dostyq jáne ózara tıimdi qarym-qatynasty qamtamasyz etýge degen umtylys biz búgin kýá bolyp otyrǵan syndarly aımaqtyq dıalogqa negiz bolyp otyr.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Pre­zı­­denti Qasym-Jomart Kemel­uly Toqaev tek Ortalyq Azııa aı­maǵyn­da ǵana emes, sonymen birge búkil post­keńestik keńistik­tegi tájirı­beli jáne bedeldi halyqara­lyq qaıratkerlerdiń biri. Onyń strategııa­lyq kózqarasy men dıplomatııalyq erekshe tájirı­besi Qazaqstannyń syrt­qy saıası qyz­meti­niń qaǵıdattary men tásilderi, maq­sattary, basymdyqtary men min­detteri týraly túbegeıli kóz­qarastar júıesi retinde jańa syrtqy saıasat tujyrymdamasynda kórinis tapqan.

Osy oraıda erekshe nazar aýdaratyn másele, syrtqy saıasat strate­gııasynyń basty maqsattarynyń biri – negizgi pozıtsııalardy nyǵaıtý jáne Qazaqstannyń Ortalyq Azııadaǵy uzaq merzimdi múddelerin ilgeriletý. Bul saıası baǵyttar men álemdik tendentsııa­lardy naqty túsinýdiń aıqyn kórinisi, naǵyz kóshbasshylar men kóregen strategterge ǵana tán.

Álbette, Eýrazııanyń ortalyǵynda negizgi geostrategııalyq pozıtsııany alatyn Qazaqstan, negizinen, Ortalyq Azııadaǵy aımaqaralyq qatynas­tardyń sıpatyn aıqyndaıdy. Bul sózsiz ekonomıkalyq tıimdi basqarýǵa, ishki saıası turaqtylyqqa, jalpyǵa birdeı moıyndalǵan halyqaralyq bedelge, sondaı-aq álemdegi eń iri el­dermen tu­raq­ty jáne júıeli qaty­nastarǵa tike­leı baılanysty.

Sonymen birge Keńes Odaǵy ydy­raǵannan keıingi birneshe jyl ishinde ishki janjaldar men qaıshylyqtar kóbinese aımaqtyq protsesterdiń mańyzdylyǵyn álsiretti, dáliregi, Ortalyq Azııa aımaǵynyń jalpy damýyna, onyń ınvestıtsııalyq tartym­dylyǵyna, kóshi-qon aǵyn­darynyń ósýine jáne basqa da faktorlarǵa keri áserin tıgizdi. Munyń bári Ortalyq Azııa elderi basshylarynyń nazaryn, eń aldymen, ishki máselelerdi sheshýge aýdardy.

Alaıda, sońǵy jyldary Ortalyq Azııadaǵy jaǵdaı ózgere bastady: búginde aımaqishilik máselelerdiń edáýir bóligi is júzinde sheshildi, al qal­ǵan, ıaǵnı aımaqtyń jekelegen el­deri arasyndaǵy qaqtyǵystar toly­ǵy­­­­­men sheshilgen sııaqty. Mundaı oń úr­­dis­­­­ter, sózsiz, aımaqtyq dıalog atmos­­­­fe­­rasyn jáne Ortalyq Azııa elderi ara­s­yn­daǵy yntymaqtastyqty jaqsar­tý­dyń nátıjesi bolyp tabylady.

Sonymen qatar jekelegen respýb­lıkalardyń, atap aıtqanda Ózbek­stannyń syrtqy ekonomıkalyq bel­sendiligi Ortalyq Azııa aımaǵynyń tanylý deńgeıiniń ósýine obektıvti yq­pal etti. Tashkent álemmen syrtqy baı­lanys­tardyń tereńdeýine baılanysty ınvestıtsııalar aǵynyn edáýir arttyryp, syrtqy saýdany kúsheıtti. Osylaısha, Ózbekstannyń mysaly uzaq merzimdi perspektıvada memlekettiń jabyq nemese tipti oqshaýlaıtyn syrtqy saıası modeli tıimdi bola almaıtyndyǵyn kórsetedi. El birneshe jyldyń ishinde belsendi saýda-ekonomıkalyq saıasat júrgize bastaǵannan keıin birden naqty nátı­jelerge qol jetkizdi. Bir qyzyǵy, Tash­kent, sonymen birge Ortalyq Azııa elderin syrtqy saıasattyń ba­sym­­dyǵy retinde belgilegen.

Qazirgi tańda Ortalyq Azııa elderi syrtqy oıynshylardyń qoldaýy jáne moderatsııasynsyz óz betinshe dıalog alańyn uıymdastyryp, aımaqishilik máselelerdi sheshe alatyndyǵy bel­gili boldy.

Qazaqstannyń barlyq qajetti tájirıbesi, bedeli, ınfraqurylymy jáne ózindik ustanymy bar. Bizdiń elordamyz birneshe ret kóptegen el úshin túrli máseleler boıynsha dıalog alańy retinde áreket etti: soǵys qımyldaryn retteýden bastap beıbitshilik kelisimderi men jahandyq bastamalarǵa deıin.

Osyǵan oraı, Ortalyq Azııanyń basqa elderiniń aımaqaralyq dıalogty damytýda Qazaqstandy qoldaýǵa umtylýy óte der kezinde jasalǵan qadam bolyp kórinedi, sonymen qatar bizdiń aımaq úshin kóptegen múm­kindik pen perspektıvalar ashady.

Álemdik ekonomıkada aımaq­tan­dyrýdyń mańyzdy tendentsııa­sy men saýda aǵyndaryn ártarap­tan­dyrýdy qamtamasyz etý qajetti­ligi jaǵdaıynda aımaqtyq yntymaq­tastyqty nyǵaıtý Ortalyq Azııa elderi úshin qısyndy qadam bola alady. Onyń ishinde qar­jylyq ynty­maqtastyq, ınvestıtsııalar tartý, týrızmdi damytý jáne t.b mańyzdy.

Qazirgi tańda Qazaqstanda qajetti jaǵdaılar men tıimdi quraldar bar: Nur-Sultan qalasynda bolashaqta búkil Ortalyq Eýrazııanyń qarjylyq haby bolatyn «Astana» halyqara­lyq qarjy ortalyǵy ashyldy. Astana ekonomıkalyq forýmy, Eýrazııalyq medıa forým, «Astana» klýbynyń sarapshylyq kezdesýleri jáne taǵy basqalar sııaqty suhbat alańdary burynn­an ózderin bedeldi alań ekenin dálel­degen. Bizdiń halyqaralyq serik­testerimiz, onyń ishinde Orta­lyq Azııa respýblıkalarynyń ókilderi kóptegen jyl boıy osy platformalarǵa bel­sendi qatysyp keledi. Mundaı aýqym­dy jobalar men bastamalar tek Qazaq­stannyń ǵana emes, búkil aımaqtyń álemge tanylýyna yqpal etedi.

Bizdiń elimizdiń aldynda halyq­aralyq arenada óziniń sátti qadamyn dáleldeı otyryp, Ortalyq Azııa el­deriniń qatysýymen júıeli besjaqty formatty qamtamasyz etý maqsatynda kórshi memleketterdiń qoldaýymen aımaqtyq dıalogty ornatý mindeti tur.

Qazaqstannyń baı tájirıbesin, orta jáne uzaq merzimdi strategııa­laryn, sondaı-aq eldiń joǵary bas­shy­lyǵynyń saıası erik-jigeri men qoldaýyn eskere otyryp, bul maq­satqa qol jetkizý ábden múmkin. Mem­leket bas­shysy qabyldaǵan jańa Tujy­rym­dama, óz kezeginde, Qazaq­stan­nyń syndarly jáne sonymen birge prag­ma­tıkalyq syrtqy saıasatynyń myzǵy­mastyǵynyń kepili.

Nurbah RÚSTEMOV,

Qazaqstannyń Rýmynııadaǵy tótenshe jáne ókiletti elshisi



Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:
Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Kojakeldıev E.
Kojakeldıev E.
954-059
REDAKTOR
Erbol Janat
Erbol Janat
954-059
REDAKTOR
Janıbek Amangeldı
Janıbek Amangeldı
954-059

MURAǴAT