+7 (701) 759 90 19
USD 423.87 EUR 505.25
RUB 5.59 CNY 64.43
Jańalyqtar

«Nur Otan» praımerızi genderlik saıasatqa jańa lep alyp keledi – Saıasattanýshy Merýert Tólebaeva

2020 jylǵy 12 qazan 16:14
Bólisińiz:
«Nur Otan» praımerızi genderlik saıasatqa jańa lep alyp keledi – Saıasattanýshy Merýert Tólebaeva

NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgingi tańda «Nur Otan» partııasy memleketimizde saıası mádenıettiń damýyna jańa serpin berdi. Muny bárimizdi eleń etkizip, elimizde aıtarlyqtaı saıası jańalyq bolǵan bıleýshi partııanyń saıası naýqany praımerız anyq kórsetti. Praımerız nátıjesinde Elbasy bastamasymen byltyr qolǵa alynǵan partııany «qaıta jandandyrý» baǵdarlamasy túıindeldi. Partııa jańǵyryp, qatary jańa tulǵalarmen tolyqty.

Uqsas jańalyqtar
Nur Otan partııasynyń saılaýaldy shtab jetekshisi taǵaıyndaldy Nur Otan partııasynyń qatysýymen Áleýmettik kodeks ázirlenedi Nur Otan partııasynyń kezekten tys XX Sezi bastaldy


Keshe «Jeti kún» baǵdarlamasynda «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Baýyrjan Baıbek praımerız elimizdegi kóptegen azamattar úshin áleýmettik lıft bolǵanyn, partııa ádil de ashyq praımerız ótkize alǵanyna jáne partııaishilik irikteý nátıjelerine toqtaldy.

Sonymen, praımerız nátıjeleri týraly aqparatqa toqtala ketsek, barlyq saılaýshylardyń 662 687 (84,2 %) praımerızde daýys berýge qatysqan. Praımerızge qatysqan 10 073 tirkelgen úmitkerdiń 1410 qazirgi jumys istep turǵan máslıhat depýtattary. Solardyń ishinde 213 úmitker ishki partııalyq irikteýdiń birinshi kezeńinen óte almaǵan. Osylaısha, ishki irikteýdiń qorytyndysy boıynsha jetekshi partııalyq tizim 60% astamǵa jańarady dep aıtýǵa bolady. Jalpy praımerız aıasynda 1980 debat, 123656 is-shara, olardyń ishinde 1,4 mln adamdy qamtyǵan 62810 is-shara, áleýmettik jelilerde 60846, respýblıkalyq jáne aımaqtyq BAQ 4113 materıal jaryq kórgen. Qatysqan úmitkerlerdiń 36,7% - áıelder, 29% - 35 jasqa deıingi jastar. Saılaý zańnamasyna engen ózgeristerge saı jáne partııa Tóraǵasynyń tapsyrmasy boıynsha májiliske jáne máslıhattarǵa usynylatyn partııalyq tizimde kem degende áıelderge 30% jáne 35 jasqa deıingi jastar úshin 20% kvota belgilengen.

Іshki partııalyq irikteýde aldyńǵy qatarda oryn alǵan áıel úmitkerler de bar. Solardyń qatarynda mysaly, Qyzylorda qalasy boıynsha «Qazpochta» ókili Ábıbýlaeva Aıda 3828 daýyspen, Almaty qalasy Alataý aýdany boıynsha mektep dırektory Bekenova Gúljan 3129 daýyspen, Jambyl oblysy Jýaly aýdany boıynsha gımnazııa dırektory Abısheva Elmıra 2384 daýyspen birinshi oryn alǵan. Jeńimpazdar qatarynda ustazdar, dárigerler, jeke kásipkerlik ókilderi bolǵany kóńil qýantady.

Osy praımerızdiń eń basty ereksheligi bizdiń elimizde genderlik saıasattyń damýyna ózindik úles qosa alǵanynda dep esepteımiz. Bizdiń saıası júıede alǵash ret ótkizilgen praımerız belsendiligi joǵary áıel adamdar úshin «áleýmettik lıft» bolyp partııaishilik irikteýden ótýge zor múmkindik jasap áıel quqyqtaryna basymdyq berildi: Sebebi Májilis Parlamentindegi áıel depýttattardyń úlesi 27 paıyz jáne maslıhatta 22 paıyzdy quraıdy, alaıda BUU damý baǵdarlamasy boıynsha genderlik teńdik deńgeıi boıynsha elder reıtınginde (The Global Gender Gap Index) 2019 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan Italııa, Reseı, Brazılııa, Grekııa, Grýzııa, Chehııa, Qytaı jáne basqa da kóptegen memleketterden joǵary ornalasyp, 153 el arasynda 72-orynǵa turaqtady.

Bıleýshi partııa ótkizgen praımerız arqasynda, eger aldaǵy saılaýda partııa jeńiske jetse QR Parlamenti Májilisi men barlyq deńgeıdegi máslıhattarda áıelderdiń ókildigi aıtarlyqtaı artatyn bolady. Elbasynyń tapsyrmasy boıynsha Májilis pen barlyq deńgeıdegi máslıhattardyń partııalyq tizimderinde kvotalar eskerile otyryp áıelderdiń keminde 30 paıyzy qalyptasý qajet. Názik jandylardy bılik organdaryna birtindep tartý dástúrin partııa lıderi N.Á.Nazarbaev únemi kóterip keledi. Búginde áıelder Qazaqstannyń qoǵamdyq-saıası ómiriniń kóptegen salalarynda, sonyń ishinde Úkimetten bastap kvazımemlekettik sektor kompanııalaryna deıingi basshylyq laýazymdarda qyzmet etýde. Olar qandaı qyzmet atqarsa da, analyq quqyǵyn gúldendire otyryp, úlken jaýapkershilik pen senimdiliktiń, joǵarǵy kásibıliktiń úlgisin kórsetip, ýaqyt kóshinen qalmaı, bolashaqqa degen senimniń zor uıytqysy bolýda.

Mysaly, «Nur Otan» partııasynyń áıel músheleri, praımerızge asa úlken belsendilik, joǵary jaýapkershilikpen qatysyp saılaýshylardyń basym daýsyn jınaı aldy. Osy jerde partııanyń tanymal áıel músheleri kimder degen zańdy suraq týyndaıdy? Sondyqtan olardyń birnesheýi týraly aqparatpen bólisip ótsem. Olar:

Zákıeva Dınara Bolatqyzy, 38 jasta «Nur Otan» partııasy janyndaǵy Otbasy, áıelder jáne balalardyń quqyqtaryn qorǵaý máseleleri jónindegi respýblıkalyq keńestiń tóraıymy, N.Á. Nazarbaev Qory janyndaǵy «Qamqorlyq Qory» korporatıvtik qorynyń basshysy

Dıana Erlan, 34 jasta, kóp balaly ana, «Nur Otan» partııasy janyndaǵy Otbasy, áıelder jáne balalardyń quqyqtaryn qorǵaý máseleleri jónindegi respýblıkalyq keńestiń múshesi, «Qasıetti jol» qaıyrymdylyq qorynyń qamqorshylyq keńesiniń múshesi

Tursynbekova Saltanat Parhatqyzy, 54 jasta «Nur Otan partııasy janyndaǵy Otbasy, áıelder jáne balalardyń quqyqtaryn qorǵaý máseleleri jónindegi respýblıkalyq keńestiń múshesi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń múshesi

Mataıbaeva Saıra Áıtenqyzy, 52 jasta, tanymal kásipker, «Kazyna SR» JShS Bas dırektory, Tselınograd aýdandyq máslıhatynyń depýtaty. «Kazyna SR» óńdeý ónerkásibi segmentindegi iri kompanııa, bilim berý mekemeleri, mektepke deıingi uıymdar jáne densaýlyq saqtaý obektileri úshin serııalyq jıhaz shyǵarý boıynsha otandyq naryqtyń kóshbasshysy. 2019 jyly Tselınograd aýdany Qosshy aýylynda «Dara» bıznes Akademııasy jeke menshik mektep-lıtseıin ashty. Mektep tolyǵymen S.Mataıbaevanyń jeke ınvestıtsııasyna salynǵan. Jańa bilim berý nysanynyń qurylysyna «Kazyna-SR» JShS-niń jeke ınvestory retinde 450 mln teńge saldy

Qaıdarova Gúlnár Shamarqyzy, 57 jasta «Gofrotara zaýyty» JShS dırektory, Pavlodar q. máslıhatynyń depýtaty, halyqtyń áleýmettik az qamtylǵan toptaryn qoldaýǵa baǵyttalǵan qoǵamdyq jáne qaıyrymdylyq qyzmetpen belsendi aınalysady

Qalıjanova Sandýǵash Qaıyrgeldiqyzy, 47 jasta, belgili kásipker, «Mıras-PV» JShS dırektorynyń orynbasary, halyqtyń áleýmettik az qamtylǵan toptaryn qoldaýǵa baǵyttalǵan qoǵamdyq qaıyrymdylyq qyzmetpen belsendi aınalysady. Qol jetimdilik páni obektilerdiń monıtorıngi jónindegi komıssııanyń múshesi

Mýsına Venera Maratqyzy, 46 jasta, kásipker, «Berik K» JShS dırektory, «Berik K» kompanııasy áleýmettik jobalarǵa qatysady, onyń ishinde 120 oryndyq balabaqsha, 4 top ashyldy, onda balalar orys nemese qazaq tilderinde oqıdy. «Berik K» balabaqshasy barlyq qolaıly jaǵdaılarmen jabdyqtalǵan, jaıly toptyq bólmeler qurylǵan

Ibragımova Lázzat Erkenqyzy, 48 jasta, «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ basshysy. Mıssııasy: kóptegen otbasylardyń jeke turǵyn úı týraly armanyn shyndyqqa aınaldyrý. Shaǵyn jáne orta bıznesti memlekettik qoldaýdyń tıimdiligi máselelerin zertteýmen aınalysady

Arhabaeva Alma Nuralqyzy, «Asyl Arman» JShS dırektory, «Atameken» kásipkerler palatasy janyndaǵy Іsker áıelder keńesiniń tóraıymy. «Asyl Arman» korporatsııasy, onyń basshylyǵymen densaýlyq, sulýlyq jáne gıgıena úshin tabıǵı ónimderdi usynatyn alǵashqy Qazaqstandyq tikeleı satý kompanııalarynyń biri boldy. Kompanııa óziniń mıssııasyn densaýlyq, otbasyndaǵy úılesimdilik jáne qarjylyq ál-aýqat syndy qadamdarmen biriktirip, olarǵa ómir sapasyn jaqsartýǵa kómektesedi

Sársembaeva Raýshan Birgebaıqyzy, Qazaqstan isker áıelder qaýymdastyǵynyń prezıdenti, QR Prezıdenti janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń múshesi. Onyń basshylyǵymen búkil el boıynsha áıelderdiń úkimettik emes uıymdarynyń jelisi quryldy. Árbir óńir men aýdandarda fılıaldary qurylǵan, olardyń qyzmeti qoǵamdaǵy áıelderdiń joǵary mártebesin qalyptastyrýǵa, áıelderdiń áleýmettik jáne ómirlik beıimdelýine járdemdesýge baǵyttalǵan. 20 jyl ishinde qaýymdastyq elde laıyqty bedelge jáne qoǵamdyq yqpalǵa ıe boldy. Іske asyrylyp jatqan jobalar men baǵdarlamalar, eń aldymen, áıelderdiń eńbek naryǵyndaǵy jaǵdaıyn jaqsartýǵa, áıelderdiń jumyssyzdyǵymen kúresýge, olardyń básekege qabilettiligi men iskerlik belsendiligin arttyrýǵa, sondaı-aq áıelderdi saıasatqa jyljytýǵa baǵyttalǵan

Mine, qazir bizde áıel adamdar qoǵamnyń barlyq salasynda jemisti ister atqaryp keledi. Áıelderdiń saıası kóshbasshylyǵy ýaqyt ótken saıyn aıqyndalyp artýda. Qoǵam men memleket tarapynan da názik jandylardyń iskerlik belsendilikteri men saıası yqpaldastyqtaryna degen senim joǵary deńgeıde kórinis tabýda. Endi otandyq saıası ısteblıshment tolyqtaı patrıarhaldy dep aıta almaımyz. Bizde saıasatta belsendi əıelder kóp. Tek olardy qoldaý kerek, Parlament, məslıhat oryndaryna jetý úshin əıelderge saılaý tehnologııasyn úıretý kerek. QR Prezıdenti janyndaǵy əıelder jəne otbasy isi boıynsha ulttyq komıssııa dəl osy jumyspen aınalysady. Əıelderdi alǵa tartyp, ımıdjin jasap jəne olarǵa daýys berý kerek. Sebebi eldegi turǵyndardyń teń jartysyn əıelder quraıdy.

Sonymen qatar zertteýlerge súıensek, lıder əıelderdiń stıli er adamdarǵa qaraǵanda ózgeshe: əıelder - saılaýshylardyń muqtajdyqtaryna sezimtaldyqpen qaraıdy, kompromıske kelýge beıim, saıası jumystarda məseleni sheshýde demokratııashyl. Al lıder er adamdardyń stıli ıerarhııalyǵymen, tehnokratııalyǵymen erekshelenedi.

Əıelderdiń ekonomıkalyq jaǵynan alǵa jyljýyna kómektesý kerek. Saıasatqa ekonomıkalyq jaǵynan təýelsiz əıel saıasatpen naqty aınalysyp, əser ete alady. Əıelder men erler ekonomıkalyq salada ərtúrli pozıtsııany ustaıdy. Əıelder qyzmet kórsetý salasynda kóp kezdesedi, mysaly, bilim, aqparat jəne qujatpen qamtamasyz etý, saýdada, kommýnaldyq qyzmet kórsetý jəne t.b.

Búgingi tańda, Qazaqstandaǵy áıelderdiń saıası-áleýmettik belsendiligi artyp óz quqyqtary úshin kúreste jetistikterge qol jetkizýde, degenmen áli de áıelderdiń problemalary óte kóp:

Əıelderdi bılikten jəne menshikten alastatý bolyp mynalar tabylady: kúrdeli əleýmettik saıası jaǵdaı;

el ómirindegi ekonomıkalyq krımınalogııa; qoǵamdaǵy əıelder týraly eski kózqaras; əıelderdi saıası protseste tómen baǵalaý;

zańshyǵarýshy bılik organdaryna əıelderdiń qatysýyn qıyndatý; saıası ómirde əıelder qozǵalysynyń əlsizdigi

Genderlik saraptama jasaý úshin jańa zańdardy qabyldaý úshin jumystar júrgizý kerek. Bizder BUU-nyń halyqaralyq adam quqyqtary jəne əıelderdi dıskrımınatsııalaýdyń barlyq túrlerin joıý týraly Konventsııany basshylyqqa alýymyz tıis. Genderlik saıasattyń engizilýi, əıelder múddesin eskere otyryp Qazaqstandaǵy saıası protsesterdi turaqtandyrý, əıelderdi dıskrımınatsııalaýdy joıýǵa baǵyttalǵan zań qabyldaý jəne ókiletti organdarda əıelderdiń sanyn kóbeıtý bolashaqta əleýmettik saıası keleńsizdikterdiń aldyn alady. Bıleýshi partııa ótkizgen praımerız elimizdegi genderlik saıasatqa jańa lep alyp keledi dep úmittenemiz!

Tólebaeva Merýert, saıasattanýshy


Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:

Avtor:

Aıaýlym Altynbek

Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Erbol Janat
Erbol Janat
954-059
REDAKTOR
Janıbek Amangeldı
Janıbek Amangeldı
954-059
REDAKTOR
Aıdar Ospanalıev
Aıdar Ospanalıev
954-059

MURAǴAT