+7 (701) 759 90 19
USD 435.54 EUR 473.08
RUB 5.76 CNY 61.64
Jańalyqtar

Nahchyvan deklaratsııasyna - 10 jyl

2019 jylǵy 3 qazan 09:35
Bólisińiz:
Nahchyvan deklaratsııasyna - 10 jyl

NUR-SULTAN. QazAqparat – Búgin Qazaqstan, Túrkııa, Ázerbaıjan jáne Qyrǵyzstan prezıdentteri qol qoıǵan tarıhı qujat – Nahchyvan deklaratsııasyna týra 10 jyl tolyp otyr, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

2009 jyly Ázerbaıjannyń Nahchyvan qalasynda ótken Túrkitildes memleketter basshylarynyń IX sammıtinde Nahchyvan deklaratsııasyna qol qoıyldy. Osylaısha, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Túrki keńesin qurý ıdeıasy iske asty. Jıynǵa Ázerbaıjan, Qazaqstan, Qyrǵyzstan jáne Túrkııa prezıdentteri qatysty. Bul túrki tildes halyqtardyń tarıhynda erekshe mańyzǵa ıe kezdesý boldy. Onda Elbasynyń ıdeıalary negizinde Túrki tildes elder yntymaqtastyq keńesi men Túrki akademııasyn qurý týraly qujat qabyldandy. Aıtýly kún jaıly 10 jyl burynǵy estelik Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń baspasóz qyzmetiniń Instagram paraqshasynda jarııalandy.

Osylaısha, osydan 10 jyl buryn túrki álemi ıntegratsııasy jańa bir beleske kóterilip, qujattyń arqasynda tarıhta alǵash ret baýyrlas tórt el túrkitildes elderdiń yntymaqtastyq keńesi atty halyqaralyq uıym qurdy. Nahchyvan deklaratsııasy bekigen 3 qazan – túrki áleminde jyl saıyn túrki halyqtarynyń yntymaqtastyǵy kúni retinde atalyp keledi.

Taraptar osy uıym arqyly túrki tilderiniń, ádebıeti men mádenıetiniń dıahrondyq zertteýlerin saqtaýǵa, damytýǵa jáne tanytýǵa baǵyttalǵan túrkologııa salasyndaǵy zertteýlerdi úılestirý jáne olarǵa járdemdesýdi, túrkologııany jáne túrkologııa boıynsha ǵylymı zertteýler salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty damytýǵa járdemdesýdi, jalpy túrki tarıhy men etnografııasyn keshendi túrde oqytýdy júzege asyrýdy kózdedi. Sondaı-aq, múshe memleketter barlyq túrki tilderi úshin qoldanylatyn úılestirilgen alfavıt ázirleýdi, oqý oryndary paıdalaný úshin ortaq oqýlyqtar/ádistemelik materıaldar daıyndaý maqsatynda zertteýler júrgizýdi maqsat tutty.

Deklaratsııanyń 3-babynda kórsetilgendeı, osy kelisimniń maqsattary men mindetterin oryndaý úshin Memleketter basshylarynyń keńesi, Syrtqy ister mınıstrleriniń keńesi, Aǵa laýazymdy adamdar komıteti, Túrkitildes memleketterdiń Aqsaqaldar keńesi, Hatshylyq qurý týraly sheshim qabyldandy. Nahchyvandaǵy sammıtte Nursultan Nazarbaev túrki dúnıesin zertteıtin halyqaralyq ǵylymı ortalyq qurý týraly usynys jasaǵan boaltyn. 2010 jyldyń 25 mamyry kúni Qazaqstan Respýblıkasynyń astanasyndaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda Túrki akademııasy ashyldy. Biregeı ǵylymı-zertteý ortalyqtyń tusaýkeserine sol tustaǵy QR Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen Túrkııa Prezıdenti Abdýllah Gúl sonymen qatar, Qazaqstan, Túrkııa, AQSh, Reseı (Tatarstan, Bashqurtstan, Chývash, ıAkýtııa), Ózbekstan, Qyrǵyzstan, Ýkraına memleketteriniń kórnekti túrkolog ǵalymdary qatysqan edi.

Bıylǵy jyl – Túrki keńesine taǵy bir memlekettiń qosylýymen este qalary haq. Jaqynda ǵana Túrki keńesiniń Bas hatshysy Baǵdad Ámireev Ózbekstan Respýblıkasynyń Túrki keńesine músheligi týraly málimdeme jasaǵan bolatyn.

«Túrki Keńesiniń Bas Hatshysy retinde 2019 jyldyń 14 qyrkúıekte Ózbekstan Respýblıkasynyń 2009 jyly Túrkitildes memleketterdiń yntymaqtastyq keńesin (Túrki Keńesi) qurý týraly Nahchyvan kelisimin ratıfıkatsııalaǵanyn úlken qýanyshpen habarlaımyn», - dedi ol.

Osylaısha, Ózbekstan Respýblıkasy Túrki keńesiniń tolyqqandy múshesi atandy. Osy tarıhı sheshim Nahchyvan deklaratsııasyna qol qoıylýynyń 10 jyldyǵyna jáne 2019 jyly 15 qazanda Bakýde ótetin Túrki Keńesiniń VІІ sammıtine tuspa-tus kelip otyr. Aldaǵy sammıtte túrkitildes elderdiń basshylary Ózbekstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Shavkat Mırzıeev bastaǵan baýyrlas ózbek elin resmı túrde qurmetpen qarsy alady.

Osylaısha, Túrki keńesiniń quramyndaǵy memleketterdiń sany beske jetti. Olar: Ázerbaıjan, Qazaqstan, Qyrǵyz Respýblıkasy, Túrkııa jáne Ózbekstan. Sondaı-aq Majarstan uıymnyń baqylaýshy eli mártebesine ıe.

Keńeske múshe elder jan-jaqty salalarmen birge, ekonomıkalyq yntymaqtastyqqa basa nazar aýdarady. Jyl saıyn túrkitildes elderdiń Іskerlik keńesi jáne bıznes-forýmy uıymdastyrylady. Bul óz kezeginde múshe memleketter kásipkerlerin biriktirip, olardyń ózara yntymaqtasýyna jol ashady. Múshe memleketter ekonomıkasyn yntalandyrý, ınvestıtsııalyq belsendilikti arttyrý jáne jeke sektorlar arasyndaǵy iskerlik baılanystardy keńeıtý maqsatynda birlesken ınvestıtsııalyq portal iske qosylǵan. Túrki keńesi Transkaspıı kólik baǵytyn qurýǵa kóp kúsh jumsady. Bul Batys pen Shyǵys arasyndaǵy tıimdi saýda joly bolyp otyr.

Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:

Avtor:

Aıan Bekenuly

Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Gúlmıra Alıakparova
Gúlmıra Alıakparova
954-059
REDAKTOR
Janıbek Amangeldı
Janıbek Amangeldı
954-059
REDAKTOR
Aıdar Ospanalıev
Aıdar Ospanalıev
954-059

MURAǴAT