+7 (701) 759 90 19
USD 431.03 EUR 471.76
RUB 5.85 CNY 61.32
Jańalyqtar

Máskeýde Qazaqstannyń antııadrolyq bastamalary talqylandy

2016 jylǵy 31 tamyz 22:25
Bólisińiz:
Máskeýde Qazaqstannyń antııadrolyq bastamalary talqylandy

ASTANA. QazAqparat - Búgin Reseıdiń memlekettik gýmanıtarlyq ýnıversıtetinde «ıAdrosyz álem úshin 25 jyldyq kúres: Semeı polıgonynyń jabylýynan N.Á.Nazarbaevtyń «Álem. HHІ ǵasyr» manıfesi jahandyq bastamasyna deıin» degen taqyryppen halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııa ótti.

Sharany Qazaqstannyń Reseıdegi Elshiligi Reseı memlekettik gýmanıtarlyq ýnıversıtetimen birlesip uıymdastyrdy.

Konferentsııa reseılik saıasatkerler tarabynan shynaıy qyzyǵýshylyq týdyrdy. Oǵan Memlekettik dýmanyń depýtattary, áskerı ǵylymnyń, eksperttik jáne qoǵamdyq uıymdardyń, eki eldiń saıası jáne jýrnalıstik qoǵamdastyǵynyń ókilderi qatysty. Sharaǵa qatysýshylardyń «Álem. HHІ ǵasyr» manıfesiniń negizgi erejeleri men 29 tamyzda, Astanada Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev jahandyq qaýipsizdik salasynda tyń bastamalar kótergen «ıArdolyq qarýsyz álem qurý» halyqaralyq konferentsııasynyń qorytyndylary jaıynda mol maǵlumatqa ıe ekendigi baıqaldy. Belgili bolyp otyrǵandaı, Qazaqstan Kóshbasshysy barlyq ıadrolyq derjavalar ıAdrolyq qarýdy azaıtý týraly jalpyǵa ortaq shart ázirleý jónindegi kelissózderdi bastaý, ıadrolyq qarýǵa ıe bolýǵa jáne taratýǵa qarsy qatań sharalardyń naqty qoldanylatyn tetikterin ázirleý qajettigin atap ótken edi.

Halyqaralyq shara barysynda sóz sóılegen Qazaqstan Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Erjan Ashyqbaev búigngi konferentsııanyń BUU Bas Assambleıasynyń sheshimimen jyl saıyn 29 tamyzda atalyp ótiletin Halyqaralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyl kúnine oraı ótkiziletin keń aýqymdy baǵdarlamalardyń biri bola alatyndyǵyna senim artty.

«ıAdrolyq synaqtardyń barlyq jantúrshigerlik saldaryna óz basynan keshirgen bizdiń elimiz úshin ıadrolyq qarýdan azat álemge qol jetkizý sózsiz basymdyǵy bolyp sanalady. Qazaqstan Prezıdentiniń bastamalary beıbitshilikke, ıadrolyq qarýdan bostandyqqa aparatyn joldyń tıimdi modeli. Qazaqstan bul modeldi álemniń barlyq elderine paıdalanýǵa usynady», - dedi E.Ashyqbaev.

Ol «Álem. HHІ ǵasyr» manıfesi ıadrolyq qarýsyz álem 21 ǵasyrdaǵy adamzattyń negizgi maqsaty ekendigin kórsetetindigin atap ótti. Jalpy alǵanda, bul - barlyq janjaldar men soǵystarǵa qarsy soǵys. Onyń atap ótýinshe, kúni keshe Astanada ótken «ıAdrolyq qarýsyz álem qurý» halyqaralyq konferentsııasynda qabyldanǵan qorytyndy qujatta Manıfeste kórinis tabylǵan barlyq ózekti tezıster qoldaýǵa ıe bolǵan. Astanadaǵy konferentsııanyń qorytyndysynda oǵan qatysýshylar jahandyq beıbitshilik pen qaýipsizdik úshin arnaıy syılyǵyn taǵaıyndaýdy usynǵan.

Qazaqstannyń Reseıdegi Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi Marat Tájın Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Semeı ıadrolyq synaq polıgonyn jabý týraly sheshiminiń, Qazaqstannyń ıadrolyq qarýdan bas tartýynyń jáne onyń jahandyq ıadrolyq qarýsyzdaný salasyndaǵy mańyzdy bastamalarynyń mańyzdylyǵyna jan-jaqty toqtaldy.

Elshi Qazaqstannyń ıadrolyq qarýdan bas tartýyna úsh naqty sebeptiń de túrtki bolǵandyǵyn aıtty. Atap aıtqanda, sol kezdegi naqty tarıhı jáne geografııalyq jaǵdaıda ıadrolyq qarý jas memleket qaýipsizdigine júıeli túrde kepil bere almady; ekonomıkalyq jańǵyrtý qajettiligi aýqymdy ınvestıtsııany talap etti jáne ol elge ıadrolyq qarýdan bas tartylǵannan keıin kele bastady; Qazaqstan Prezıdentiniń is-qımylynyń arqasynda óńirdegi shıelenister deńgeıi men táýekeli aıtarlyqtaı tómendedi.

«Nátıjesinde Qazaqstan halyqaralyq deńgeıdegi baısaldy da, baıypty paıymynsha mártebesin ıelenip, ekonomıkalyq damýda zor serpilis jasady, óńirlik jáne keı kezde jahandyq qaýipsizdikke tóngen birqatar qaterdi seıiltti», - dedi M.Tajın.

Qazaqstan Elshisi keıbireýlerdiń Shyǵys Qazaqstandaǵy ıadrolyq polıgon ornyn bos keńistik dep sanaǵandyǵyn, alaıda bul jer qazaq mádenıetinde, tarıhynda qasterli sanalatyndyǵyn basa aıtty.

«Bul ulttyq mádenıet turǵysynda eń mańyzdy oblystardyń biri edi. Shyǵys Qazaqstan jahandyq tarıhta da Altaı órkenıeti dúnıege kelgen jer sanalady. Tipti, keıbir belgileri boıynsha Tıgr men Efrat aralyǵynda nemese Shyǵys Azııada tabylǵan órkenıetterden de kóne ekendigi belgili. Sondyqtan Qazaqstan Prezıdentiniń ıadrolyq polıgondy jabý týraly sheshiminiń máni túpkilikti tarıhı tanym men estelikterdi qalpyna keltirýde óte mańyzdy mıssııany moınyna artty desek te bolady», - dedi ol.

Reseı beıbitshilik qorynyń tóraǵasy, RF Memlekettik dýmasynyń depýtaty Leonıl Slýtskıı Qazaqstan Prezıdentiniń beıtishilik bastamalaryna, onyń ishinde 2010 jyly usynǵan ıadrolyq qarýadan azat álem qurý týraly jalpyǵa ortaq deklaratsııasyna, jáne osy jyly jarııa etilgen «Álem. HHІ ǵasyr» manıfesine óziniń eń joǵary baǵasyn berip ótti. Ol qazaqstandyq bastamalardyń Reseı tarapynan saıası jáne eksperttik deńgeıde qoldaý taýyp jatqandyǵyn aıta kele, onyń eki eldiń halyqaralyq arenadaǵy kelisilgen is-qımylyna óz septigin tıgizetindigin basa aıtty.

Al Belarýstyń Reseıdegi Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi Igor Petrıshenko búgingi konferentsııa BUU Bas assambleıasynyń Qazaqstannyń bastamasymen bekitilgen Halyqaralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyl kúnine arnalǵan otyrysymen qatar ótkizilýiniń tereń nyshandyq máni bar ekendigin aıryqsha atap ótti.

«Osydan 20 jyldan astam ýaqyt buryn Belarýs Qazaqstan jáne Ýkraınamen birge eshqandaı shartsyz KSRO kúıregennen keıin mura bolyp qalǵan ıadrolyq qarýdy ıelenýden bas tartty. 1991 jyly bizdiń elimiz ıAdrolyq qarýdy taratpaý shartyna ıadrosyz memleket retinde qosyldy. 1996 jyly strtegııalyq shabýyldaýshy qarý-jaraqtardy shyǵarý aıaqtaldy», - dep atap ótti Belarýs Elshisi.

Óz kezeginde RMGÝ birinshi prorektory Aleksandr Bezborodov Qazaqstannyń óńirdegi yqpaldy el ekendigin jáne «Álem. HHІ ǵasyr» manıfesi jahandyq bastamasy Qazaqstan Prezıdenti men halqynyń beıbitshilik isine qanshalyqty berilgendigin dáleldeıtindigin basa aıtty. Onyń paıymynsha, Manıfestiń eń mańyzdy erejesi álemniń geografııalyq turaqtylyǵyn keńeıtý bolyp otyr.

«Qazaqstan bul baǵytta óziniń baıypty nıetin kórsetip otyr. Eldiń ishi myǵym, basshylyq saıasaty halyq tarabynan qoldaýǵa ıe», - dep atap ótti A.Bezborodov.

Keńes odaǵy taraǵan kezeńde KSRO Qarýly kúshteri shtabynyń bastyǵy bolyp jumys istegen armııa generaly Vladımır Lobov shyn máninde áskerılerdiń ıadrolyq qarýdy jasaýǵa eshqandaı qatysy bolmaǵandyǵyn, olar tek qana saıasatkerlerdiń aıtqanyn istegendigin aıtyp, tosyn málimdeme jasady. Sonymen qatar ol 1945 jyly Japonııaǵa qarsy ıadrolyq qarýdyń qoldanylýyna jáne birneshe ondaǵan myń adamnyń qaza tabýyn aqylsyzdyq dep baǵalady.

«Bul aqylǵa syımas istiń de shegi bolýy tıis. Degemen, ony tek saıasatkerler ǵana toqtata alady. Bul eń aldymen óz sheshimimen Semeı ıadrolyq polıgonyn japqan Nursultan Nazarbaev syndy saıasatkerlerdiń qolynan keledi. Ol dál osyndaı saıası erik-jiger tanytyp, ıadrolyq qarýdan bas tartqan álemdegi tuńǵysh saıasatker», - dedi armııa generaly.

Reseı Memlekettik dýmasynyń depýtaty Maksım Shıngarkın Reseı úshin ońtústik shekaraǵa alańsyz qaraýǵa bolarlyq ıadrolyq qarýdan azat aımaq Ortalyq Azııada qurylǵanymen Eýropadaǵy ahýal alańdatarlyq ekendigin aıryqsha basa aıtty. Sonymen qatar ol Ortalyq Azııany ıadrolyq qarýdan azat aımaq retinde qurǵan Nursultan Nazarbaev Eýropada da ıadrolyq qarýsyz aımaq qurý úshin eýropalyq memlekettermen syndarly suhbat qura alatyndyǵyna senim bildirdi.

Reseı Jaralystaný ǵylymdary akademııasynyń Prezıdenti Oleg Kýznetsov 70-shi jyldary Búkilodaqtyq ıadrolyq fızıka jáne geohımııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtyna basshylyq jasaǵandyǵyn, sondyqtan da ıadrolyq synaqtar saldarynyń problemasymen jete tanys ekendigin basa aıtty.

Onyń paıymynsha, Qazaqstan men onyń Prezıdentiniń halyqaralyq bastamalary barynsha mańyzdy ári ózekti. Óıtkeni, sońǵy jyldary álem halyqaralyq ahýaldyń kúrt ózgerýine baılanysty ekige bóliný aldynda tur.

«Kóp jaıt álemdik damý qandaı baǵytta órbıtindigine baılanysty. ıAǵnı, ne bolmasa turaqty damý traektorııasyna bet burady, ne bolmasa áskerı qaqtyǵystar men janjaldarǵa betteıdi. Bul turǵyda Nursultan Nazarbaevtyń bastamalary óte durys. Bul tamasha, zamanaýı ıdeıa. Biz ony tolyqtaı qoldaımyz»,- dep málimdedi O.Kýznetsov.

Konferentsııa barysynda kóptegen reseılik mamandar sóz sóılep, ıadrolyq qaýipsizdiktiń san qyryna qatysty pikirlerin bildirip jatty. Máselen, Shekaralyq yntymaqtastyq qaýymdastyǵy Strategııalyq josparlaý qyzmetiniń jetekshisi A.Sobıanın qazaqstandyq bastamalar negizinde Jol kartasyn ázirleýdi, Qazaqstan, Reseı, Belarýs jáne Japonııanyń kúsh-jigerin ıadrolyq qaýipsizdiktiń jańa tujyrymdamasyn ázirleýge shoǵyrlandyrýdy jáne Astanada ıAdrolyq qaýipsizdik sammıtin ótkizýdi usyndy.

Pikirsaıys barysynda sarapshylar Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń adamzatty ıadrolyq qarý qaýipinen azat etýge, ony taratpaýǵa baǵyttalǵan saıasaty búginde halyqaralyq qoǵamdastyq tarapynan laıyqty baǵasyn alyp otyr jáne bul Qazaqstannyń qarýsyzdaný, ıadrolyq qaýipsizdik jáne taratpaý salasyndaǵy jahandyq kóshbasshylyǵyn bildiredi degen qorytyndyǵa keldi.

Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:

Avtor:

Marlan Jıembaı

Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Kojakeldıev E.
Kojakeldıev E.
954-059
REDAKTOR
Gúlmıra Alıakparova
Gúlmıra Alıakparova
954-059
REDAKTOR
Aıdar Ospanalıev
Aıdar Ospanalıev
954-059

MURAǴAT