Qytaıdaǵy qazaq rejısseri túsirgen fılm kórermenderdi tańǵaldyrdy  - Sheteldegi qazaq tildi BAQ-qa sholý
2021 jylǵy 28 qarasha 11:57

Qytaıdaǵy qazaq rejısseri túsirgen fılm kórermenderdi tańǵaldyrdy - Sheteldegi qazaq tildi BAQ-qa sholý

NUR-SULTAN. QazAqparat - «QazAqparat» HAA ádettegideı sheteldegi qazaq tilinde taraıtyn aqparat kózderine aptalyq sholýyn usynady.

Kaznews aqparat agenttiginiń 10 jyldyq mereı toıy toılandy - Kaznews

25 qarasha kúni mońǵolııalyq «Kaznews» aqparattyq agenttiginiń 10 jyldyq mereı toıy ótti, dep habarlaıdy «Kaznews».

Saltanatty rásimdi atalǵan aqparattyq agenttiktiń negizin qalaýshy Ómirbek Qabaıuly ashty.

«Kaznews» aqparat agenttiginiń qurylǵanyna bıyl 10 jyl tolyp otyr. 2011 jyly 11 qarashada qurylyp, 2018 jyly Mońǵolııanyń Baılanysty retteý komıtetinen aqparattyq qural mártebesin alǵan. Ózderińizge belgili bolǵandaı 2020 jyly «QazAqparat» halyqaralyq aqparat agenttiginiń 100 jyldyǵyna oraı «Úrker» ulttyq syılyǵymen marapattaldyq. 2021 jylǵa deıin agenttiktiń saıty 5 ret jańaryp, zamanaýı, jańa tehnologııalyq talaptarǵa saı qyzmet kórsetýde. Búginge deıin 3500-ge jýyq materıal jarııalanyp, ınternette qazaq tildi kontentterdiń sanyn arttyrýǵa, Mońǵolııa men Baıan-Ólgıı aımaǵyn dáripteý jolynda súbeli eńbek atqaryp keledi...», dedi Ómirbek Qabaıuly.

Mońǵolııada alǵash ret «Kaznews» agenttiginiń 10 jyldyǵyna oraı «HIT NEWS 2021» syılyǵyn tabystaý rásimin ótkizdi. Atalǵan syılyq ıegerlerin marapattaý úshin Kaznews agenttiginde 2021 jyly jarııalanǵan maqala, jańalyq, suhbattardan eń kóp talqylanyp, eń kóp oqylǵan úzdikteri belgilengen. Syılyqty daýys berý arqyly emes, saıttaǵy sandyq júıege negizdelgen statıstıkalyq málimetterge júgine otyryp anyqtaǵanyn tilge tıek etti Ó.Qabaıuly.

Aıta keteıik, saltanatty is-sharada Mońǵolııa parlamentiniń depýtaty Áýbákir Tileýhanulynyń, Qazaqstan Respýblıkasynyń Mońǵolııadaǵy Elshisi Jalǵas Ádilbaev myrzanyń, Otandastar qorynyń vıtse-prezıdenti Maǵaýııa Sarbasov myrzanyń quttyqtaýy oqyldy. Baıan-Ólgıı aımaǵynyń ákimi Baýyrjan Dáleluly Kaznews aqparat agenttiginiń 10 jyldyq mereı toıymen quttyqtaý sózin sóılep, Ómirbek Qabaıulyn «Baıan-Ólgıı aımaǵynyń ozat qyzmetkeri» tósbelgisimen marapattaǵan.

Qazaqstan Ózbekstannyń ımporttaǵy úlesi eń joǵary elder qatarynda - «ÓzA»

Ózbekstannyń qaı elderden kóbirek ımport jasaıtyny belgili boldy. Memlekettik statıstıka komıtetiniń málimetinshe, 2021 jyldyń qańtar-qazan aılarynda Ózbekstannyń ımporttaǵy úlesi eń joǵary elder qatarynda Reseı, Qytaı, Qazaqstan kósh bastap tur, dep habarlady «ÓzA» memlekettik aqparat agenttigi.

Osy ýaqyt aralyǵynda 4, 2 mlrd dollarlyq taýar Reseıden kelgen bolsa, 4 mlrd dollarlyq ónim Qytaıdan, 2, 2 mlrd dollarlyq taýar kórshi Qazaqstan elinen ákelingen.

Ózbekstandyq BAQ-tyń dereginshe, osy úsh elden basqa Koreıa, Túrkııa, Germanııa, Túrkimenstan, Úndistan, Ýkraına, Lıtva qatarly elderden ımporttyq taýarlar ákelinedi eken.

Ózbekstannyń eksporty boıynsha elimiz alǵashqy tórttikte tur.

«2021 jyldyń qańtar-qazan aılarynda Ózbekstan eksportynyń kólemi 12, 4 mıllıard AQSh dollaryn qurady. Eksport boıynsha eń joǵary úleske ıe elder qatary mynadaı: Qytaı – 2, 1 mlrd dollar, Reseı – 1, 7 mlrd, Túrkııa – 1, 4 mlrd, Qazaqstan – 952, 4 mln, Qyrǵyzstan – 643, 4 mln, Aýǵanstan – 521, 6 mln, Tájikstan – 394, 8 mln, Ýkraına – 172, 4 mln, Kanada – 171, 5 mln, Túrkimenstan – 151, 5 mln dollar», dep jazdy «ÓzA» aqparat agenttigi.

Ózbekstannyń syrtqy saýda aınalymy 32, 6 mlrd dollardy quraǵan.

Bek túsirgen fılm qytaı kórermenderin tamsandyrdy - CNR

«Qulyp»(«门锁») atty bul fılm bir otbasynda jalǵyz ózi turatyn áıelder ómiriniń qaýipsizdigi týraly taqyrypqa túsirilgen. Fılm 6 kún buryn prokatqa shyqty jáne qazirge deıin satylǵan bıletterden túsken aqsha 148 mıllıon ıýanǵa(9916000000 teńge – avt.) jetti. Bul kınonyń rejısseri Bek (Órkenbek Beısenbaıuly) esimdi shyńjańdyq qazaq azamat, dep habarlaıdy Qytaıdyń CNR basylymy.

Atalǵan fılm kórermenderdiń ystyq yqylasyna bólendi. Sonymen birge, kınonyń kótergen taqyryby búgingi qoǵam úshin óte ózekti ári ártisterdiń oınaý sheberligi de joǵary deńgeıde dep baǵalanýda.

«Men rejısserlik etken bul fılm prokatqa shyqqan tuńǵysh tolyqmetrajdy týyndy. Osy kınoǵa barlyq kúsh-jigerimdi jumsadym. Túsirilim barysynda jas rejısserler bastan ótkizetin qıynshylyqtardy bastan ótkerdim», - dedi Beıjińde turatyn jas rejısser Bek.

Qytaılyq BAQ-tyń keltirgen derekterine súıensek, bul fılm bir úıde jalǵyz ózi turatyn áıelderdiń shynaıy ómirin kórsetetin alǵashqy fılmderdiń biri. Buqaralyq aqparat quraldarynyń statıstıkasy boıynsha, 2021 jyly Qytaıda otbasynda jalǵyz turatyn áıelderdiń sany 100 mıllıonǵa jaqyndaǵan. Bul óte úlken problemalardyń betin ashady.

«Bektiń fılmi jalǵyz turatyn áıelderdiń kúrmeýli máselelerin eskertetin jaı ǵana áleýmettik fılm emes. Onda trıller retinde fılmde qorqynyshty epızodtar da qamtylǵan. Bul arqyly rejısser fılmniń negizgi aıtaıyn degen oıyn naqtylaýǵa tyrysady», dep jazady CNR.

«Basynda qandaı fılm túsirseńiz ol jas maman úshin tájirıbe jınaý kezeńi bolady. «Qulyp» týyndysy meniń janrlyq fılm túsirýdegi alǵashqy tájirıbem. Bul boıynsha syn da, min de aıtylsa men sol arqyly bolashaqtaǵy shyǵarmashylyq betalysymdy aıqyndaımyn», deıdi jas rejısser Órkenbek Beısenbaıuly tilshilerge bergen suhbatynda.

«Qulyp» týyndysy qytaı tilinde túsirilgen.

Aıta keteıik, Beıjiń qalasynda turatyn qandasymyz, jas rejısser Órkenbek Beısenbaıuly Qytaı elinde kıno salasy boıynsha jemisti eńbek etip, talantymen jurtqa tanylyp júr. Beıjiń kınematografııa akademııasynyń túlegi, talantty jas rejısser Órkenbek Beısenbaıuly 1993 jyly Qytaıdyń Shyńjań ólkesi, Sanjy oblysynyń Manas aýdanynda dúnıege kelgen. Ol buǵan deıin Qytaıda kóp serııaly telefılm túsirýdiń eń úzdik mamany dep moıyndalǵan Ýbaı degen rejısser ekeýi bıýdjeti 460 mıllıon ıýan (65 mıllıon 800 myń dollar) bolǵan, 60 bólimdi «Nysanaǵa alý» atty teleserıalyn túsirgen. Rejısser retindegi Órkenbektiń tyrnaqaldy týyndysy «Qutqarý» atty qysqametrajdy kınofılmy. Onyń osy shyǵarmasy 2017 jyldyń jeltoqsan aıynda ótken 8-shi Qytaı halyqaralyq «Jańa medıa» qysqametrajdy fılmder festıvalinde júldeli orynǵa ıe bolǵan. «Qutqarý» fımy 2018 jyly halyqaralyq Kann kınofestıvalinde úzdik mıkrofılmniń biri atandy.

Serik Berdimuratulynyń qarsylastaryn utqan sáti - Kaznews

Mongolııanyń Ulan-Batyr qalasynda SPS telearnasynyń bastamasymen uıymdastyrylǵan «Bahdam garamgaı ýran hýrts» palýandar básekesinde Baıan-Ólgıı aımaǵynyń týmasy memlekettik lashyn dárejeli palýan Serik Berdimuratuly jeńimpaz atandy, dep habarlaıdy Kaznews aqparattyq portaly.

Atalǵan BAQ-tyń dereginshe, Serik jeńistiń bıik turǵyryna kóterilý úshin 7 qarsylasynan basym túsken.

Kaznews aqparattyq portaly S. Berdimuratulynyń sol jeńisti sátterinen vıdeo toptama usynǵan.

TúrikPa men Qazaqstan arasynda memorandým - TRT

Túrkitildes Memleketterdiń Parlamenttik Assambleıasynyń Bas hatshysy Mehmet Súreııa Er Qazaqstanǵa bardy. Túrkitildes Memleketterdiń Parlamenttik Assambleıasy men Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti kitaphanasy arasynda ózara seriktestik týraly memorandýmǵa qol qoıyldy, dep habarlaıdy Túrkııa radıo televızııa portaly.

Atalǵan BAQ-tyń dereginshe, ózara seriktestik týraly memorandým aıasynda eki mekeme arasynda mádenıet, quqyq, tarıh jáne til salalarynda birlesken zertteýler júrgiziledi.

Bas hatshysy Mehmet Súreııa Erdiń sapary aıasynda TúrikPA men Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti kitaphanasy arasynda ózara seriktestik týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Qol qoıylǵan memorandým TúrikPA-ǵa múshe memleketter arasyndaǵy ózara is-qımyldy jaqsartýǵa baǵyttalǵany aıtyldy.

Bas hatshy memorandým aıasynda Túrik áleminiń birligi men tynyshtyǵyna úles qosatyn jumystar atqarýǵa kúsh salatynyn aıtqan. Onyń aıtýynsha, Túrkitildes Memleketter Parlamenttik Assambleıasy parlamenttik ólshemdegi basqa bes baýyrlas uıym arasyndaǵy yntymaqtastyqty qoldaý jáne tórelik etý bolyp tabylady.

Fılosoftyń mindeti – qoǵam dertin emdeý - Parstoday

Almatyda «Ál-Farabıdiń «Ál-Hýrýf» (Áripter) atty traktatynyń parsy tilindegi aýdarmasy men oǵan jazylǵan ǵylymı túsinikteme» degen taqyrypta vebınar ótti, dep habarlaıdy ırandyq Parstoday aqparat agenttigi.

Irandyq BAQ-tyń dereginshe, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti Shyǵystaný fakýlteti Taıaý Shyǵys jáne Ońtústik Azııa kafedrasy men Allame Tabatabaı ýnıversıtetiniń fılosofııa ǵylymynyń doktory, farabıtanýshy Qasym Pýrhasan Darzıdiń qatysýymen 17 qarasha kúni «Ál-Farabıdiń «Ál-Hýrýf» (Áripter) atty traktatynyń parsy tilindegi aýdarmasy men oǵan jazylǵan ǵylymı túsinikteme» degen taqyrypta vebınar ótkizgen.

Vebınardyń qonaǵy Qasym Pýrhasan Ál-Farabı eńbekterine arnalǵan tórt tomdyq kitap jazǵanyn, sonyń sońǵysy «Ál-Farabı jáne ál-Hýrýf: lıngvıstıkalyq jáne fılosofııalyq oılary» dep atalatynyn atap kórsetti.

Doktor Pýrhasannyń pikirinshe, Ál-Farabıdiń «Ál-Hýrýf» traktaty sol kezdegi qoǵamnyń suranysyna ǵana emes, búgingi qoǵam suranysyna da tolyqtaı jaýap beredi. Ol Ábý Nasr Ál-Farabıdyń «Ál-Hýrýf» eńbegin aýdaryp oǵan túsinikter jazýyna segiz jyl ýaqyt jumsaǵan.

«Qasym Pýrhasan myrza óz oıyn qoryta kele, Ál-Farabıdiń murasy, sonyń ishindegi «Ál-Hýrýf» traktatynyń aıtar oıy ushan teńiz, qoǵamnyń barlyq suraqtaryna jaýap beretin, adasqan ári azǵyndyqqa ushyraǵan qoǵamdy emdeıtin jáne týra jolǵa salatyn mura. Al fılosoftar – qoǵam dertin emdeýshiler. Fılosofııalyq oı damyǵan qoǵam adaspaıdy jáne ylǵı da damý ústinde bolatynyn birinshi ret ál-Farabı atap kórsetken», dep jazdy Parstoday.

Vebınar suraq-jaýap jáne pikir almasýlarmen jalǵasty. Vebınarǵa Shyǵystaný, Fılosofııa jáne saıasattaný fakýltetteriniń oqytýshylary, stýdentteri jáne Ábý Nasr ál-Farabı eńbekterin zertteıtin jáne aýdaratyn mamandar qatysqan.


Avtor:
Tilshi

Jańalyqtar

MURAǴAT