+7 (701) 759 90 19
USD 420.79 EUR 511.98
RUB 5.67 CNY 64.46
Jańalyqtar

Qus tumaýy saldaryn joıý, veterınarııa mamandaryna grant: Úkimet sheshimi qandaı

2020 jylǵy 20 qazan 15:31
Bólisińiz:
Qus tumaýy saldaryn joıý, veterınarııa mamandaryna grant: Úkimet sheshimi qandaı

NUR-SULTAN. QazAqparat – Qus tumaýy Reseımen shekaralas elimizdiń óńirleri úshin shyǵyn keltirgeni belgili. Buǵan deıin Reseıde atalmysh indet tirkelip, qustar qyryldy. Osyǵan baılanysty bıylǵy tamyzda Chelıabi, Omby óńirlerinde shekteýler engizildi. Sáıkesinshe, tiri qus pen qus sharýashylyǵy ónimderin atalǵan óńirlerden Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelýge jáne tranzıtine ýaqytsha tyıym salyndy.

Búgin ótken Úkimet otyrysynda Premer-Mınıstr Asqar Mamın Agroónerkásip kesheniniń básekege qabilettiligi veterınarııalyq jáne fıtosanıtarııalyq jaǵdaımen tikeleı baılanysty ekenin atap ótti.

«Bul, mańyzy úlken másele. Memleket osy baǵytty damytýǵa asa nazar bólýde. Halyqaralyq epızıotıkalyq bıýronyń derekterine sáıkes, Qazaqstannyń birqatar aýrý túrleri boıynsha qaýipsiz el degen resmı halyqaralyq mártebesi bar. Degenmen keıbir óńirlerde qus tumaýynyń paıda bolýy - baqylaýshy organdardyń, onyń ishinde jedel sharalar qabyldaý jónindegi qyzmetinde birqatar kemshilikteriniń bar ekenin kórsetti. Búgingi tańda qus tumaýyna qatysty jaǵdaı turaqtandy jáne baqylaýda», - dedi Premer-Mınıstr Úkimet otyrysynda.

Osy oraıda A. Mamın jaǵdaıǵa monıtorıng júrgizýdi jalǵastyryp, qajet bolǵan kezde aldyn alý sharalaryn jedel qabyldaý kerektigin tapsyrdy.

QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Saparhan Omarovtyń aıtýynsha, atalǵan aýrýǵa qatysty 2005 jyldan beri jaǵdaı turaqty boldy. Al 2020 jylǵy 22 qyrkúıekten 19 qazanǵa deıingi kezeńde qustardyń ólim-jitimi tirkeldi.

«Onyń ishinde 7 oblysta joǵary patogendi qus tumaýyna kúdik nemese rastalǵan jaǵdaılar oryn aldy. Jeke aýlalarda 26,5 myń qus, 3 qus fermasynda 847,4 bas qyryldy. Osylaısha, joǵary patogendi qus tumaýynan barlyǵy 873,9 myń qus qyrylyp, bul jalpy qustardyń 1,9 paıyzyn qurady», - dedi mınıstr.

Qustar qyryla bastaǵan sátten mınıstrlik janynan jáne óńirlerde Jedel shtab quryldy. Shtabtardyń otyrystary kúndelikti ótkizilýde. Infektsııanyń ár oshaǵy karantınge qoıylyp, qustardy jáne qus sharýashylyǵy ónimin ákelýge nemese áketýge tyıym salyndy. Infektsııa oshaǵyn joıa otyryp jáne dezınfektsııa júrgize otyryp, oqshaýlaý jáne joıý sharalary júrgizilip jatyr.

«Býferlik aımaq qurý úshin jabaıy qustardyń ushyp kelý jolynda úı qustaryn májbúrlep vaktsınalaý úshin veterınarııalyq preparattardyń respýblıkalyq qorynan 4,4 mln doza kóleminde qus tumaýyna qarsy vaktsına bólindi. Búginde jeti oblystaǵy jeke aýlalarda qustardyń ólim-jitimi toqtatyldy, 3 qus fermasynda qustardyń qyrylýy azaıdy. Aýrý qustardy joıý jáne olardyń ıelerine qunyn óteý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr», - dedi S. Omarov.

Sonymen qatar, Úkimet otyrysynda Soltústik Qazaqstan men Qostanaı oblystarynyń ákimderi qus tumaýy máselesine qatysty esep berdi.

«Bizdiń oblyspen shekaralas ornalasqan Reseıdiń óńirlerinde qus tumaýy paıda bolyp, biraz qus qyryldy. Saldarynan qus tumaýy bizge de tarady. 28 tamyzda qus fabrıkalarynyń basshylarymen shuǵyl keńes ótkizilip, onda aýrýdyń taralýyna jol bermeýdiń algorıtmi ázirlendi. Degenmen oblys aýmaǵynda qus tumaýy tirkelip, 450 myń fakti anyqtaldy», - dedi SQO ákimi Qumar Aqsaqalov.

Osy oraıda ákim aýrýdyń úı qustaryna taralýyna jabaıy qustar áser etkenin jetkizdi.

«Dıagnoz rastalǵan eldi mekenderde karantın rejımi belgilendi. Vaktsınanyń 873 myń dozasy bólindi, 554 myń qusqa ekpe jasaldy. Qus ıelerine 66 mln teńge ótemaqy tólendi. Osy baǵytta jumys jalǵasady. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine ótemaqy tóleý úshin qosymsha qarajat bólý týraly ótinim joldadyq», - dedi Q. Aqsaqalov.

Belgili bolǵandaı, oblysta zardap shekken qus fabrıkasyn qalpyna keltirý jospary ázirlendi. Balapan satyp alýǵa qarjylaı qoldaý tetigi qarastyrylýda.

Óz kezeginde Qostanaı oblysynyń ákimi Arhımed Muhambetov sońǵy 17 kúnde qustyń qyrylýy tirkelmegenin jetkizdi. Jeke úı aýlasyna arnalǵan vaktsınanyń 491 myń dozasy alyndy, vaktsınalaý sharalary aıaqtaldy. Sonymen qatar qus fabrıkalary óz qarajaty esebinen 625 myń qusqa ekpe jasady. Jalpy somasy 45 mln 500 teńge quraıtyn 35,3 myń qustyń qunyn óteý úshin qujattar joldandy. 2543 qus úshin 7,5 mln teńge somasynda ótemaqy tólendi.

Aıtpaqshy, Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Saparhan Omarov qus tumaýy saldarynan joıylǵan qustardyń qunyn óteý úshin respýblıkalyq bıýdjetten qosymsha qarajat kerek ekenin jetkizdi.

«Qus tumaýynyń taralýy mysalynda, jedel karantınge qoıý ári ınfektsııa oshaǵynan janýarlar men ónimderdi ákelýge jáne áketýge tyıym salýdy engizý máselesi óte mańyzdy bolyp tur. Búginde jergilikti atqarýshy organdar ákiminiń qaýlylaryn kelisý, bekitý jáne kúshine engizý 5 kúnnen 15 kúnge deıin ýaqytty alady. Eń jyldam degende 3 jumys kúnin quraıdy. Bul jaǵdaı ınfektsııa oshaǵyn oqshaýlaý jáne onyń jaqyn ornalasqan aýmaqtarǵa taralýyn boldyrmaý boıynsha jedel sharalardy ýaqytynda qabyldaýǵa, atap aıtqanda karantın qoıýǵa jáne ınfektsııa oshaqtaryn toqtatýǵa múmkindik bermeıdi», - dedi mınıstr Úkimet otyrysynda.

Osy oraıda S. Omarov karantınge qoıý jáne shekteý sharalary týraly sheshimdi bekitý men tirkeý merzimin 1 kúnge deıin qysqartý qajettigin aıtty.

«Joǵary patogendi qus tumaýy saldarynan alynǵan jáne joıylǵan qustardyń qunyn óteý úshin respýblıkalyq bıýdjetten qosymsha qarajat bólý múmkindigin qarastyrý kerek. Sonymen qatar, veterınarııalyq jáne fıtosanıtarııalyq qadaǵalaýdyń ulttyq júıesin qurýǵa respýblıkalyq bıýdjetten 3 mlrd teńge bólinýin suraımyz», - dedi mınıstr.

Veterınarııadaǵy tyń sheshimder

Úkimet otyrysynda Saparhan Omarov veterınarııa jáne fıtosanıtarııa salasynda qabyldanyp jatqan sharalarmen qatar, ashyq túrde qalyp otyrǵan birqatar másele bar ekenin aıtty. Bul negizinen veterınarııalyq-sanıtarııalyq jáne fıtosanıtarııalyq baqylaý men qadaǵalaý júrgizýge baılanysty. Birinshiden, tekserýlerge moratorıı engizilýine baılanysty janýarlardyń asa qaýipti aýrýlarynyń, karantındik obektilerdiń jáne asa qaýipti zııandy organızmderdiń respýblıka aýmaǵynda paıda bolý ári taralý jaǵdaılarynyń aldyn alý men jolyn kesý máselesi óte mańyzdy bolyp tur. Bul jerde veterınarııalyq jáne karantındik ınspektorlar baqylaý obektilerine bara otyryp, tekserý jáne baqylaý júrgizýleri qajet.

Osy oraıda mınıstr baqylaý obektilerine bara otyryp, tekserýlerdi jáne baqylaý men qadaǵalaýdyń profılaktıkalyq veterınarııalyq ári fıtosanıtarııalyq túrlerin moratorııden shyǵarýdy usyndy.

Úkimet otyrysynda osy taqyrypty qorytyndylaǵan Asqar Mamın Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń aldynda veterınarııalyq jáne fıtosanıtarııalyq qyzmetti kúsheıtý jónindegi sharalar keshenin ázirleý mindeti turǵanyn qadap aıtty.

Osy baǵytta ol tekserý, baqylaý jáne monıtorıng júrgizý boıynsha is-sharalardy uıymdastyrý jónindegi jumysty kúsheıtýdi tapsyrdy.

«Bul sharalardy der kezinde júrgizý - jaǵdaıdy baqylaýǵa múmkindik beredi jáne mal men ósimdik sharýashylyǵynyń odan ári damýynyń negizin jasaıdy. Aýyl sharýashylyǵy jáne ádilet mınıstrlikteri múddeli memlekettik organdarmen birlesip, jergilikti atqarýshy organdardyń karantındi ári shekteý is-sharalaryn belgileý jáne alyp tastaý jónindegi sheshimderin ádilet organdarynda tirkeý rásimin jeńildetsin», - dedi Premer-Mınıstr.

Úkimet basshysynyń paıymynsha, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi múddeli memlekettik organdarmen birlesip, tıimdi baqylaýdy uıymdastyrý úshin veterınarııalyq jáne fıtosanıtarııalyq qadaǵalaý ulttyq júıesin damytý qajet.

«Tıisti aqparattyq bazany jetildirý jáne ony jańartý protsesterin avtomattandyrý arqyly aýyl sharýashylyǵy janýarlaryn 100 paıyz sáıkestendirýdi qamtamasyz etý kerek. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Bilim mınıstrligimen birlesip, salaǵa qajetti kadrlardy daıarlaýdy jetildirý jáne túlekterdiń keıinnen aýylda jumys isteý shartymen veterınarııalyq jáne fıtosanıtarııalyq qyzmet mamandyqtaryna bólinetin granttardy kóbeıtý máselesin pysyqtasyn», - dedi Asqar Mamın.


Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:

Avtor:

Rýslan Ǵabbasov

Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Gúlmıra Alıakparova
Gúlmıra Alıakparova
954-059
REDAKTOR
Jarylqasyn Saıagúl
Jarylqasyn Saıagúl
954-059

MURAǴAT