+7 (701) 759 90 19
USD 432.23 EUR 506.79
RUB 5.45 CNY 64.44
Jańalyqtar

QR Prezıdenti: Memlekettik basqarýdy qaıta qurý qajet

2020 jylǵy 10 shilde 18:40
Bólisińiz:
QR Prezıdenti: Memlekettik basqarýdy qaıta qurý qajet

NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Úkimettiń keńeıtilgen otyrysyn ótkizdi, dep habarlaıdy QazAqparat Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

Beıne baılanys rejıminde ótken jıynǵa Premer-Mınıstr Asqar Mamın, Prezıdent Ákimshiliginiń basshysy Erlan Qoshanov, Úkimet músheleri, oblystar men Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalarynyń ákimderi, ortalyq memlekettik organdardyń jáne Ulttyq kompanııalardyń jetekshileri qatysty.

Qasym-Jomart Toqaev jıynda sóılegen sózinde jyl basynan beri ulttyq ekonomıkanyń kúrdeli jaǵdaıda damyp kele jatqanyn atap ótip, el ekonomıkasynyń jalpy 1,8% tómendegenin aıtty. Elimizdegi epıdemıologııalyq ahýal áli de kúrdeli. Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha koronavırýspen kúres barysynda shuǵyl máselelerdi sheshý úshin qosymsha 150 mıllıard teńge bólinedi. Basty maqsat – koronavırýs ınfektsııasynyń taralýyn toqtatý jáne naýqastardy emdeý isinde naqty nátıjelerge qol jetkizý. Polıtsııa jáne sanıtarlyq dárigerler karantın rejıminiń qatań saqtalýyn qamtamasyz etýi kerek. Sondaı-aq tolyqqandy medıtsınalyq kómek kórsetý jáne qajetti dári-dármektermen qamtamasyz etý de mańyzdy mindet.

– Densaýlyq saqtaý mınıstrligi basqarý isinde birqatar óreskel qatelikter jiberdi. Ákimderdiń kópshiligi jumysyn tıisti deńgeıde atqarǵan joq. Úkimet te baqylamady. Jiberilgen qatelikter men olqylyqtardy anyqtaıtyn arnaıy komıssııa qurý qajet. Bul komıssııa qazirgi ortaq jumysqa kedergi jasamaı, tekseris júrgizip, maǵan usynys berýi kerek. Tergeý júrgizý qajet bolatyn bolsa, «SQ Farmatsııa» basshylyǵyn jumystan bosatý kerek. Sońǵy kezderi Mindetti medıtsınalyq saqtandyrý qory tóńireginde áńgime kóp. Atalǵan qorǵa baılanysty túrli qaýesetter men ósek áńgimeler bolmaýy úshin onyń basshylyǵyna ózin sózben emes, ispen kórsetetin adamdy qoıý kerek. Úkimet óz tarapynan qordyń jumysyna taldaý jasaýǵa tıis, – dedi Memleket basshysy.

Prezıdent Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń tóraǵasy Alık Shpekbaevqa «SQ Farmatsııa» uıymynyń jumysynda sybaılas jemqorlyq kórinisteriniń bar-joǵyn tekserýdi tapsyrdy.

Sonymen qatar Prezıdent barlyq óńirdi tez arada dári-dármekpen qamtamasyz etý kerektigin, indet kezinde dári satý arqyly paıda tapqysy kelgenderdi qatań jaýapqa tartý qajettigin aıtty. Qasym-Jomart Toqaev munyń ulttyq qaýipsizdik másele ekenin eskere otyryp, memlekettik organdarǵa asa qajetti dári-dármekterdiń jáne medıtsınalyq buıymdardyń jetkilikti qoryn qalyptastyrýdy mindettedi.

– Qazaqstanda dári men medıtsınalyq buıymdardyń kóptegen túrin óndirýdi jolǵa qoıatyn kez keldi. Qashanǵa deıin ımporttyq dárilerge táýeldi bolamyz? Namysymyz qaıda? – dedi Prezıdent.

Memleket basshysy pandemııaǵa qatysty barlyq sheshimderdi jedel qabyldaýdy tapsyrdy. Sondaı-aq Densaýlyq saqtaý mınıstriniń nusqaýlary men talaptaryn Úkimettiń ózge músheleri men ákimder birinshi kezekte oryndaýy tıis dedi. Jıyn barysynda Prezıdent Úkimettiń jalpy quramyna da eskertý jasady.

– Pandemııa kezinde Densaýlyq saqtaý mınıstrin erekshe mártebege jáne quziretke ıe dep esepteńizder. Mınıstrlikke pandemııamen kúres jónindegi kúndelikti eseptiń jáne aqparattyń berilýin qamtamasyz etýdi Úkimet pen ákimdikterge tapsyramyn. Qalyptasqan ahýal eki aptadan keıin jaqsarady dep úmittenemin. Olaı bolmaǵan jaǵdaıda, jalpy Úkimettiń osy quramda jumys isteý múmkindigi týraly másele týyndaıdy, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy pandemııamen kúreske jáne ekonomıkalyq daǵdarysty qaıta qalpyna keltirýge bólingen qarjyǵa qatań baqylaý jasaýdy Esep komıteti men Prezıdent Ákimshiligine tapsyrdy. Úkimet músheleri birinshi kezekte daǵdarysqa qarsy qabyldanǵan sheshimderdiń tıimdi júzege asyrylýyn qamtamasyz etý kerek. Sondaı-aq Memleket basshysy Úkimet pen Ulttyq bankke atalǵan salalardy jáne ahýal qıyndaǵan jaǵdaıda halyqty qoldaý úshin qosymsha sharalar ázirleýdi tapsyrdy.

Qasym-Jomart Toqaev ishki naryqty qamtamasyz etý úshin iske qosylǵan «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasynyń júzege asyrylý barysyn synǵa aldy. Onyń qarjylandyrylýy 1 trıllıon teńgege deıin jetken.

– Atalǵan baǵdarlama ımportty almastyrý jáne jumyspen qamtý úshin mańyzdy bastama retinde qolǵa alynǵan. Biraq 1 jarym jyl ishinde bul baǵdarlamanyń sharttary 6 ret qaraldy. Al, jalpy bólingen 200 mıllıard teńgeden sál ǵana asatyn qarjynyń tek besten biri ǵana ıgerilgen. Óńdeý ónerkásibindegi sýbektilerdiń sany jáne halyq tutynatyn taýarlar ımportynyń úlesi burynǵy deńgeıde qalyp otyr. ıAǵnı, naqty maqsattar men mindettemelerdi aıqyndap almaı, aqsha bólemiz. Basqasha aıtqanda, ataýlary jaqsy basqa baǵdarlamalar sııaqty «qarapaıym zattar ekonomıkasynyń» da sátsizdikke ushyraý qaýpi týyndady. Osydan qorytyndy sheshim shyǵarý kerek, – dedi Memleket basshysy.

Prezıdent 1 trıllıon teńge qarjy bólingen Jumyspen qamtý jol kartasynyń júzege asyrylý barysynda da kóptegen másele bar ekenin aıtty.

– Josparda kórsetilgendeı 255 myń emes, 150 myńǵa jýyq adam ǵana jumysqa ornalasty. Jobalardyń deni, negizinen, jóndeý jumystaryna baǵyttalǵan. Bul bastamalar azamattardy bıylǵy qazan aıyna deıin ýaqytsha jumyspen qamtamasyz etedi. Ary qaraı ne isteımiz? – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy Úkimet pen ákimderdiń shuǵyl túrde turaqty jumys oryndaryn kóbeıtýge kirisýi kerek ekenin aıtty. Sondaı-aq jekelegen salyqtardyń mólsherlemesin arttyrý máselesi boıynsha óziniń pikirin bildirdi.

– Úkimette bıýdjettiń kiris bóligin arttyrý máselelesi talqylanyp jatyr. Sondaı-aq jekelegen salyq túrleriniń, onyń ishinde korporatıvtik tabys salyǵy men qosymsha qun salyǵynyń mólsherlemelerin arttyrý máseleleri qarastyrylýda. Bıýdjetke túsetin qarjyny kóbeıtýdiń eń qarapaıym tásili osy bolǵandyqtan Úkimetti túsinýge bolady. Biraq ekonomıkany jandandyrý kerek dep, salyqty oılanbaı, birjaqty arttyrý onsyz da kúrdeli áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıdy qıyndatyp jiberýi múmkin. Sondyqtan atalǵan máseleni barynsha aqylǵa salyp sheshý qajet, – dedi Prezıdent.

Bıýdjet turaqtylyǵyn qamtamasyz etý úshin tıimsiz shyǵyndardy qysqartqan jón. Ekonomıka úshin tıimdiligi az salyqtyq jeńildikterdiń esebinen qosymsha rezervterdi qarastyrý usynylýda. Prezıdent memlekettik-jekemenshik seriktestikter jobalarynyń júzege asyrylý barysynda memlekettiń mindettemelerine, sondaı-aq, memlekettik ınfraqurylymdyq baǵdarlamalar aıasynda otandyq ónimderdiń úlesin saqtaýǵa qatysty másele baryn aıtty.

– Atalǵan memlekettik baǵdarlamalardyń jyl saıynǵy qarjylandyrylýy 2,8 trıllıon teńgege jýyq. ıAǵnı, bizdiń ekonomıkamyzǵa 2,5 trıllıon teńge quıylýy tıis. Munyń jumyspen qamtýǵa jáne salyqqa oń yqpaly bolar edi. Al, is júzinde memlekettik organdar men bas merdigerlerde josparlaýdyń biryńǵaı júıesi, eseptilik pen esepke alý, qatań jaýapkershilik joq. Otandyq ónim jónindegi óńirlik komıssııanyń jumysy kóbinese «kózboıaýshylyqpen» júrgiziledi. Bıznes josparlanǵan jumystyń aýqymyn, qajetti taýarlardyń tizimin bilmeıdi. Otandyq ónimdi esepke ala otyryp bekitilgen jobalyq-smetalyq qujattar birneshe ret ózgerýi múmkin. Sońynda báribir shetelden satyp alynady, – dedi Memleket basshysy.

Pandemııa eldi azyq-túlikpen qamtamasyz etýdiń álsiz tustaryn kórsetip berdi. Halyqtyń tabysy azaıdy, biraq, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary qymbattaı tústi.

2021 jyly Jer kodeksiniń keıbir normalaryna qoıylǵan moratorıı aıaqtalady. Memleket basshysy bul másele boıynsha túpkilikti sheshim qabyldaý qajettigi týraly aıtty.

– Negizgi máseleni aıqyndap aldyq. Jer sheteldikterge satylmaıdy. Bul máselege endi oralmaımyz. Biraq, agroónerkásip keshenin damytý úshin ınvestıtsııa men tehnologııany tartýǵa tıispiz. Osyǵan oraı, jerdi tıimdi paıdalaný máselesin fermerler qoǵamdastyǵymen birge keńinen talqylaý kerek. Barlyq usynys jarııa túrde ashyq talqylanýǵa tıis. Osy jumystyń qorytyndysy boıynsha Úkimetke Jer kodeksine túzetýler engizýdi tapsyramyn, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, pandemııa tsıfrlyq ekonomıkanyń damýyna tyń serpin berip qana qoımaı, ondaǵy eleýli kemshilikter men olqylyqtardy kórsetti. Prezıdent Úkimetke «Tsıfrlyq Qazaqstan» baǵdarlamasyndaǵy barlyq kemshilikterdi túzetip, jyl sońyna deıin 250-den astam turǵyny bar eldi mekenderdi sapaly ınternetpen qamtamasyz etýdi tapsyrdy.

– Qashyqtan oqytý ádisine kóshý isi ınfraqurylym men ınternet sapasyna qatysty eleýli máselelerdiń bar ekenin kórsetti. Muǵalimderdiń 20 paıyzdan astamy úılerinde tolyqqandy Internet pen kompıýter joq bolǵandyqtan, qashyqtan tıimdi oqyta almady. Mektepterdiń balansyndaǵy 400 myńnan astam kompıýterdiń tek 40 paıyzy ǵana iske jarady. Bul – ákimdikter men mınıstrliktiń jumysynyń nátıjesi. Ákimdikter jańa oqý jylyna dereý daıyndalyp, mektepter men jekelegen muqtaj otbasylardy qajetti tehnıkamen jabdyqtaýy tıis. 1 qyrkúıekte jańa oqý jyly bastalady. Mınıstrliktiń buǵan tolyq daıyn ekenine kúmánim bar, – dedi Prezıdent.

Memleket basshysy qazirgi tańda árbir basshydan shuǵyl máseleler men tapsyrmalardy barynsha tıimdi sheshýdi talap ett. Sondaı-aq Úkimet pen ákimderdi jaýapkershilikten qashpaýǵa, bıýrokratııaǵa jol bermeýge shaqyrdy.

– Ashyǵyn aıtaıyn. Osy otyrysqa daıyndyq barysynda maǵan keıbir óńirler men mekemelerdiń birinshi basshylaryn qyzmetten bosatýdy, tipti Úkimetti taratý týraly keńes bergender de boldy. Qoǵam mundaı qadamdy jaqsy qabyldaıdy, upaı jınaısyz dedi. Maǵan upaı kerek emes. Men jaýapty adamdardy tyńdaýǵa daıynmyn, biraq jurtshylyqqa jaǵý úshin ondaı «oıynǵa» barmaımyn. Keıbir ákimderge sógis pen eskertý jasalǵan. Negizi, osyndaı jazany basqa da basshylarǵa berýge bolady. Biz áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń asa kúrdeli kezeńinde turmyz. Úkimet pen ákimderge odan ári ýshyǵa túsetin daǵdarystan shyǵý úshin tıimdi ári batyl is-áreketter kerek. Álemdik ekonomıkanyń boljamy, al Qazaqstan – sonyń bir bóligi. Biraq, bul rezervtegi kúshter paıdalanylmaıdy degen sóz emes, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezıdent óz sózinde ulttyq ekonomıkanyń tıimdiligi men básekege qabilettiligin arttyrý maqsatynda qurylymdyq reformalardyń ýaqyty kelgenin aıtty. ıAǵnı, Úkimet pen memlekettik organdar ekonomıkanyń betalysyn halyqqa qaraı burýy tıis. Barlyq belgileri aıqyndalǵan jańa baǵdar qajet.

– Daǵdarys bizdiń qoǵamdaǵy áleýmettik teńsizdikterdi, azamattardyń jergilikti jáne ortalyq bılikke degen kúmáni men senimsizdigin anyq kórsetti. Bizdiń memlekettik apparat jáne jalpy memlekettik basqarý júıesi ýaqyt talabyna ilese almaı otyr. Ideologııalyq apparatqa bilim, tájirıbe, oı ushqyrlyǵy, batyldyq jetispeıdi. Memlekettik basqarýdy qaıta qurý qajet. Bul jergilikti ózin-ózi basqarýdy edáýir kúsheıtýdi qarastyratyn saıası reformanyń bólshegi bolmaq. Mundaı reformasyz biz elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna tyń serpin bere almaıtynymyzǵa senimdimin, – dep atap ótti Memleket basshysy.

Bul týraly Qasym-Jomart Toqaev óziniń Qazaqstan halqyna arnaıtyn aldaǵy Joldaýynda tolyǵyraq toqtalmaq. Qazir jańa mindetterdi sapaly oryndaý úshin kadrlardy irikteýdiń mańyzy zor.

– Bizdiń jańa baǵyt óz mindetterin adal atqaratyn bilimdi, batyl, bastamashyl, isker oryndaýshylardy qajet etedi. Bizde osyndaı azamattar jetkilikti me? Al endi oılanyp kórińizder: osynda otyrǵan tutas komanda atalǵan talaptarǵa tolyq saı kele me? Úkimet músheleri men ákimder ózderiniń múmkindikterin shynaıy baǵalaıdy dep oılaımyn. Bizde ózine synı kózben qaraý qashanda qıyndyq týdyrǵan, degenmen, memlekettiń paıdasyna qaraı sheshim qabyldaıdy dep senemin, – dep sózin qorytyndylady Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev.

Prezıdenttiń tóraǵalyǵymen ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynan Memleket basshysynyń baspasóz qyzmeti óziniń @AkordaPress resmı akkaýntynda týıt-translıatsııa jasady. Translıatsııa barysynda qazaq tilinde 35 týıt, orys tilinde 45 týıt, barlyǵy - 80 týıt jarııalandy.



Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:
Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Janıbek Amangeldı
Janıbek Amangeldı
954-059
REDAKTOR
Janat Qapalbaeva
Janat Qapalbaeva
954-059

MURAǴAT