+7 (701) 759 90 19
USD 412.55 EUR 468.66
RUB 5.79 CNY 58.80
Jańalyqtar

Koronavırýs pandemııasy: Álemdik ekonomıkany onlaın-talqylaý qalaı ótti

2020 jylǵy 2 shilde 22:32
Bólisińiz:
Koronavırýs pandemııasy: Álemdik ekonomıkany onlaın-talqylaý qalaı ótti

NUR-SULTAN. QazAqparat - Onlaın-formatta ótip jatqan «Astana Finance Days» konferentsııasynyń ekinshi jáne úshinshi kúnderi sarapshylar COVID-19 pandemııasy jaǵdaıyndaǵy qarjy tehnologııalary, álemdik ekonomıka jaǵdaıy, qarjylyq retteý jáne kommertsııalyq quqyq máselelerin talqylady. Sondaı-aq Qazaqstannyń ekonomıkalyq bolashaǵy jáne kapıtal naryǵyndaǵy úrdister boıynsha konferentsııalar, AHQO quqyq akademııasy uıymdastyrǵan bilim berý máseleleri boıynsha paneldik sessııalar, AHQO-ǵa qatysýshy kompanııalar forýmy, postkeńestik elderdegi shaǵyn jáne orta bıznestiń turaqty damýyn qoldaý týraly vebınarlar ótti, dep habarlaıdy primeminister.kz saıtyna silteme jasap.

COVID-19 post-karantınindegi korporatsııalar men startaptar úshin jańa múmkindikter

Pandemııa jaǵdaıynda tehnologııalyq orta qarqyndy damýda, búkil naryqtar men bıznes modelder ózgerýde. Negizinen qatań retteletin korporatsııalar úshin ınnovatsııany basqarý qıyn, biraq ómir súrý úshin bul óte mańyzdy. Bul máseleniń sheshimi korporatıvtik ınnovatsııa salasynda. Sarapshylar kompanııada ınnovatsııalyq qyzmetti iske qosý jáne qalpyna keltirý jospary týraly talqylap, keńester berdi. Korporatsııalar startaptarmen birlesip jańa tehnologııalardy engize alady. Bul kiristi arttyrýǵa jáne shyǵyndardy azaıtýǵa kómektesedi.

GenerationS akseleratorynyń korporatıvtik baǵytynyń jetekshisi Irına Martynova ınnovatsııaǵa baǵyttalǵan kez-kelgen kompanııa úshin ınnovatsııalyq qyzmetti qalpyna keltirýdi neden bastaý kerektigin, durys josparlaýdy jáne kútiletin nátıjege qalaı jetý kerektigin túsiný mańyzdy dep sanaıdy. Korporatıvtik ınnovatsııalarda qazirgi tańda birqatar ózgeris baıqalýda.

«Bul bıýdjetteýdi qysqartý, sebebi kompanııalar qazirgi ýaqytta ózderiniń negizgi bıznesine basymdyq beredi, onda ınnovatsııa men tsıfrlandyrý, onlaın-formatta kelissózder júrgizý mańyzdy sanalady. Startaptar qaıta qurylyp, yntymaqtastyqty qoldaýǵa múmkindik beretin jańa paıda men jańa maqsatty múmkindikter tapty. Bul, eń aldymen, biz kún saıyn kezdesetin nárseler retinde korporatsııaǵa ınnovatsııalarmen jumys isteýdi jalǵastyrý jáne fokýsty ózgertý kerektigin sendire otyryp, erekshe atap ótýge bolady», — dedi I. Martynova.

Onyń pikirinshe, búgingi kúni ınnovatsııa fokýsy uzaq ınnovatsııalardan qysqa merzimge ózgerdi, ıaǵnı qazirdiń ózinde aıtarlyqtaı áser etýi múmkin.

«Pandemııa kezinde tájirıbemizde alǵash ret qashyqtan kelissózder júrgizdik, birlesken qıylysý núktelerin taýyp, alǵashqy kommertsııalyq kelisimshart jasadyq. Shyn máninde qıynǵa soqty, sebebi qazir basty nazar ınnovatsııalarda emes. Qazir ınnovatsııalar qoldaý mehanızmi bolyp otyr. Biraq ýaqyt ótken soń adamdar ınnovatsııanyń daǵdarystan shyǵýǵa kómektesetinin túsinedi», — dep esepteıdi sarapshy.

Onyń aıtýynsha, tsıfrlandyrý men ártaraptandyrý boıynsha jahandyq mindetter eshqaıda ketken joq.

«Biz neǵurlym jetilgen kompanııalarǵa nazar aýdaramyz. Bul startaptar emes, alǵashqy satylymǵa ıe jetilgen oıynshylar. Investıtsııa qazir naryqta basa nazar aýdaryp jatqan nárse emes. Biz optımıstik oılaımyz. Bankter qashyqtan nátıjeli jumys istep jatyr, bul qazirdiń ózinde jumys istep jatqan keısterden kórinedi. Baǵdarlamany toqtatqandar ınnovatsııalardyń kompanııanyń daǵdarystan shyǵýyna kómektesetinin túsinýi kerek. Qazir medıtsına belsendi suranysqa ıe, sondaı-aq klıenttermen jumys isteý jáne oıyn-saýyq ta suranysqa ıe. Bul sala belsendi túrde damýda», — deıdi sarapshy.

Spıker atap ótkendeı, startaptarǵa naqty bir elge baǵdarlanbaýy tıis, bul damýǵa emes, quldyraýǵa alyp keledi. Eldegi suranysty negizge alý kerek.

«Investıtsııalarǵa nazar aýdarýdyń qajeti joq, sebebi bul kompanııanyń halyqaralyq naryqta startap damytýyna múmkindik jasaı almaıdy. Eger korporatsııaǵa shyǵyp, birinshi halyqaralyq shart jasasý múmkindigi bolmasa, halyqaralyq akseleratorlardyń baǵdarlamalaryn qaraý qajet. Reseılik kompanııalar akseleratordan ótti. Sheteldik naryqta joba qyzyqty ekenin rastaý múmkindigi bar, degenmen akseleratorǵa ótý múmkin bolmasa, keri qaraı barýǵa bolady. Konferentsııaǵa baryp, baılanys taýyp, onlaın shyǵýǵa bolady», — dep túsindirdi I. Martynova.

Accelerace kásiporyndarynyń skaýtıng boıynsha dırektory Djek Pıters, startap qaýymdastyǵy Skandınavııa men Soltústik Eýropa elderinde belsendi damyp kele jatqanyn atap ótti, al korporatsııalar óz kezeginde startaptarmen qalaı jumys isteýge bolatyndyǵy týraly naqty túsinik qalyptastyrýda. Birqatar jaǵdaılarda korporatsııalar bárin toqtata turyp, ózderiniń negizgi bıznesine basa nazar aýdardy.

«Ótken jyly ınnovatsııaǵa bıýdjet bólgen kompanııalar ózderiniń basym baǵyttaryn ózgertti. Keıbir korporatsııalar jaqynda ǵana klıentterge aınaldy. Bul, árıne, shabyttandyrady. Pandemııa áleminde múmkindikter bar, qazir korporatsııalar úshin startaptarmen yntymaqtastyq ornatýda múmkindikter paıda bolýda. Tek qana ózindik damý máselelerine nazar aýdarmaı, osy qıyn kezeńderde startaptarǵa qoldaý kórsetý kerek», — dedi D. Pıters.

Soltústik Eýropa boıynsha memlekettik barynsha qoldaý kórsetedi, jeńildikti qarjylandyrý, granttar negizinde qarjylandyrý bar. Úkimet birinshi ónimdi daıyndaýǵa nemese startap bir jyl jumys istep, qarqyn alýy úshin aqsha bóledi.

Qazaqstandaǵy Bitfuri dırektory, Bridge Group kompanııasynyń negizin qalaýshy jáne birlesken aktsıoneri, Qazaqstandaǵy, Ýkraınadaǵy, Belarýs Respýblıkasyndaǵy, Avstrııadaǵy korporatıvtik ınnovatsııalardy damytatyn kompanııalar tobynyń negizin qalaýshy, Astana Hub jáne birqatar jeke jáne memlekettik kompanııalardaǵy táýelsiz dırektor Tımýr Baırov pandemııa qyzmetkerlerdi jaldaý júıesi men HR jumysyn ózgertti dep sanaıdy.

«Álem sońǵy jarty jyl, bir jyl ishinde aıtarlyqtaı ózgerdi. Startaptar men qarjy álemindegi jaǵdaı pandemııaǵa deıin qalaı kórindi. Venchýrlik jappaı sıpat aldy, korporatsııalar komandalarǵa qyzyǵýshylyq tanytatyn. Korporatsııalar startaptardy satyp alý jáne satý jyldamdyǵyn maqtan tutty. Negizgi HR-fokýs korporatsııaǵa jyldam tehnıkalyq qyzmetkerlerdi, tehnıkalyq genıılerdi, satýshylardy tabý boldy. Korporatsııalar kombaın retinde qyzyqty startaptardy jınaý arqyly shańsorǵyshtardyń rólin oınady. HR basty mindeti konveıer tabý jáne jasaý boldy. Ideologııa startap romantıkamen baılanysty boldy. Árkim Tsýkerberg bolýdy armandady», — dep túsindirdi sarapshy.

T. Baırovtyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta kóp jaǵdaıda qarjy únemdelýde. Korporatsııalar jaldamaly qyzmetkerlerdi qaldyrýda. HR-dyń basty mindeti kompanııa úshin mańyzdy qyzmetkerlerdi tabý bolyp otyr.

«Ekinshi mindet — qyzmetkerlerdi jumystan bosatý nemese qysqartý. Ideologııa — búkil álemde, barlyq kompanııada turaqty jumys ornyn saqtaý. Kún tártibindegi negizgi másele — medıtsına jáne daǵdarystan shyǵý», — dep atap ótti ol.

Pandemııa kezinde startaptar ózderiniń jelisin synı túrde keńeıtedi, seriktes jáne saraptamalyq qaýymdastyqtar arasynda suranysty rastaıdy, naryqpen ózara árekettesedi jáne startap jumys isteýge arnalǵan quraldar men resýrstar bar ekendigin kórsetedi.

«Korporatıvtik ınnovatsııany damytý taqyryby tek Qazaqstanda ǵana emes, sonymen birge búkil Ortalyq Azııa naryǵynda qarqyn alýda. Korporatıvtik ınnovatsııalar departamenti jáne búkil AHQO Fınteh Haby aıasynda biz kompanııalar, startaptar jáne memlekettik organdar úshin sarapshylardy tartý orny men jelilik alań quramyz. Osylaısha biz birlesken pılottyq jobalardy, IT-kompanııalar men naqty bıznes jáne startaptar arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytýdyń korporatıvtik baǵdarlamalaryn bastaı alamyz», — dedi AHQO Fınteh Habynyń korporatıvti ınnovatsııalar bóliminiń basqarýshysy Álim Hamıtov.

Post-Covid-19: qarjy tehnologııalary salasynda qandaı ózgerister bolady?

Sarapshylar atap ótkendeı, pandemııa álemdik ekonomıkanyń qarjylyq qurylymyna qatty áser etti. Ómir burynǵy arnasyna qaıta oralmaıdy.

London Stock Exchange Group kapıtal naryǵy jónindegi dırektory jáne tehnologııalar bóliminiń basshysy Enna Neıdenbahtyń pikirinshe, táýekelderdiń joǵary qubylmalylyǵy men joǵarylaýyna qaramastan, bırja úzdiksiz jumys istedi. Tehnologııalar belgili bir múmkindikterdi beredi.

«Eń úlken áser etetini – klıenttermen ózara is-qımyl. Kóptegen klıentter bankterge qarjylandyrý úshin júginedi. Bırja – qarjylandyrý tásilderiniń biri, bizde tıisti qurylym jáne barlyq qajetti tehnologııalyq múmkindikter bar. Tehnologııalar kóptegen ekonomıkalyq jobalardyń paıdalylyǵyn qamtamasyz etýge kómektesedi, bizdiń qoǵamdastyqty neǵurlym demokratııalyq etýge járdemdesedi», — dedi E. Neıdenbah.

Onyń aıtýynsha, bırjada tsıfrlyq tehnologııalardy qoldanýdyń artyqshylyqtaryn kórýge bolady, mysaly, oblıgatsııalar saýdasy. Ártúrli tehnologııalarmen jumys isteı otyryp, olardyń qanshalyqty tıimdi ekenin, qanshalyqty ónimdilikti arttyra alatynyn túsiný kerek. Sondaı-aq tehnologııalarmen jumys isteý kıberqaýipsizdikpen baılanysty belgili bir táýekelderdi týdyrýy múmkin.

Óz kezeginde Ikapitalist LTD basqarmasynyń negizin qalaýshy jáne tóraǵasy Nurbek Raev pandemııa ınvestıtsııalaýǵa baılanysty barlyq operatsııalardy elektrondyq formatqa tolyqtaı derlik aýystyrǵanyn atap ótti.

«Pandemııa kezinde kezdesýlerdi uıymdastyrý tásilin ózgertýge týra keldi, sol sebepti biz onlaın-formatqa óttik. Biz naýryz aıynda qaıta qurylymdaldyq jáne karantınnen keıin mamyr aıynda qol qoıǵan barlyq kelisimsharttarǵa elektrondyq túrde qol qoıyldy. Investorlar mundaı ınvestıtsııa formatyna daıyn emes degen boljamdar boldy, alaıda ınvestorlar bizdiń platformaǵa óte belsendi qyzyǵýshylyq tanytty. Investorlar nesıe berý úshin bankterge júgindi, qamtamasyz etti», — dep túsindirdi N. Raev.

Onyń aıtýynsha, ınvestorlar aqshanyń bir bóligin joǵaltqannan keıin, ınvestıtsııalaý ádisin jaqsyraq baǵalaı bastady. Qazaqstanda bank depozıti ınvestıtsııadan áldeqaıda tanymal bolǵanyna qaramastan, kópshiligi óziniń turaqty tabysyn joǵaltqannan keıin, qosymsha tabys kózin izdeıdi.

«Búginde ınvestıtsııa salý eleýli táýekelmen baılanysty. Eger biz buǵan deıin túrli uıymdarmen ózara is-qımyl jasasyp, ár túrli qarjylandyrýdy usynsaq, qazir biz óz kúsh-jigerimizdi baǵyttaıtyn joldardy shektep, karantın rejımi aıaqtalǵannan keıin bul jaǵdaı jaqsy jaqqa qaraı ózgeredi dep kútemiz. Biraq biz kóptegen kompanııalardyń ótken jylǵy tabys deńgeıine shyǵýy ekitalaı ekenin túsinemiz. Olar ótken jylǵymen salystyrǵanda 30-dan 40%-ǵa deıin tabysynan aıyrylady», — dep túsindirdi N. Raev.

Qazirgi álemde blokcheın qandaı oryn alady?

Sarapshylardyń pikirinshe, blokcheın — bul úlken áleýeti bar mańyzdy tehnologııalyq betburys.

«Bul betburystyń máni osy tehnologııany paıdalaný qajettiligi bolýy kerek, ol qandaı máseleni sheshýge kómektesetinin jáne bizdiń klıentterimizdiń ómirin qalaı jeńildetetinin túsiný kerek. Biz klıentterimizge bizdiń is-áreketterimizdiń nátıjesinde olardyń paıdaǵa keneletinin naqty túsindirýimiz kerek. Bizdiń platforma ázirge blokcheındi paıdalana almaıdy, degenmen biz bolashaq osy tehnologııalarǵa tıesili dep esepteımiz. Ol barlyq tranzaktsııalar boıynsha derekterdi jazýǵa, tranzaktsııanyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa múmkindik beredi», — dedi N. Raev.

Áleýmettik oqshaýlaý aıasynda bilim berýdi tsıfrlandyrý

Onlaın-konferentsııa aıasynda EdTech bilim berý tehnologııalarynyń qazaqstandyq forýmy barysynda QR bilim jáne ǵylym vıtse-mınıstri Rústem Bıǵarı elimizdiń bilim berý júıesin qashyqtan oqytýǵa kóshirý tájirıbesi týraly aıtty.

«Biz stýdentterdiń kóp bóligin, oqýshylardy qashyqtan oqytý formasyna kóshirý qajet ekenin túsindik. Buǵan Qazaqstan ǵana emes, birde-bir el daıyn bolǵan joq deýge bolady. Elderdiń barlyǵy derlik úlken qıyndyqtarǵa tap boldy. Bıylǵy naýryz aıynyń ortasynda mınıstrlik pen AT-kompanııalar, oqý oryndary aýqymdy jumys atqardy. Mınıstrliktiń ishinde shuǵyl shtab, jobalyq keńse quryldy, onda kún saıyn álemdik tájirıbe zerdelendi, álem boıynsha qashyqtan bilim berýge kóshý tásilderi qaraldy. Jedel baılanys ortalyǵy, Qazaqstannyń barlyq uıymdarynda qoldaý servısi quryldy», — dedi vıtse-mınıstr.

R. Bıǵarı atap ótkendeı, qıyndyqtardyń biri muǵalimderdi tehnologııalarǵa, daǵdylarǵa úıretý, olardy paıdalana otyryp, óz bilimin bilim alýshylarǵa berý, sabaq ótkizý boldy. Aıta ketý kerek, memleket tarapynan otandyq bilim berý resýrstaryna qoldaý kórsetildi. Budan ári mektepterge arnalǵan ádistemelik usynystar — muǵalimderge ne isteý qajettigi týraly qadamdyq algorıtm bekitildi. 3 myńnan astam sabaq ótti.

Orta bilim berýde shamamen 7 myń mektep — 3 mln oqýshy, 335 myń muǵalim, 790 kolledj, osy kolledjderdiń 40 myń oqytýshysy, 469 myń stýdent. Joǵary bilim berýde — 131 azamattyq ýnıversıtettiń 116-sy qashyqtan oqytý júıesine aýystyryldy. Birinshi bolyp 16 naýryzdan bastap joǵary oqý oryndary kirdi.

«Aıta ketý kerek, olar salystyramaly túrde daıyn boldy. AT-kompanııalar óte kóp, jetkilikti damyǵan ınfraqurylym bar jáne negizinde joǵary oqý oryndary da esh aýyrtpalyqsyz ótti. Qıyndyqtar men syn-tegeýrinder kolledjderde boldy, óıtkeni 790 kolledjdiń tek 30% ǵana daıyn boldy. Bul jerde 10-14 kún ishinde platformany ázirlep, engizgen, qashyqtan oqytý nysanyna ýaqytyly kóshken ákimdikter men kolledj ujymdaryn erekshe atap ótken jón», — dedi R. Bıǵarı.

Orta bilim berýde elektrondyq jýrnaldar men kúndelikter, tsıfrlyq bilim berý resýrstary aıtarlyqtaı burynnan paıdalanylady. Jalpy alǵanda, 90%-dan astamy elektrondyq jýrnaldarmen jáne kúndeliktermen qamtylǵan jáne 6 myńnan astam tsıfrlyq bilim berý resýrstary qoljetimdi boldy. «Daryn online», «Bilimland» otandyq kompanııalary bilim berý resýrstarymen jumys isteýdi tegin qoljetimdi etti.

Bilim jáne ǵylym mınıstrliginde sıtýatsııalyq ortalyq quryldy, onda sarapshylar men pedagogtar jumystarǵa túzetýler engizdi.

«Biz AQSh-ta, Mońǵolııada, Reseıde jáne basqa da kórshiles elderde qashyqtan oqytý túrine qalaı kóshkenin zerdeledik. Tájirıbe paıdalanyldy jáne bizdiń pikirimizshe, biz asa tıimdi jolyn taýyp, bilim berý júıesinde paıdalanýǵa bolatyn barlyq baılanys arnalaryn paıdalandyq», — dep sendirdi vıtse-mınıstr.

Bilim berý júıesi burynǵy qalpyna qaıta orala ma, álde bul negiz bekitilip, keıingi jyldary da jalǵasyn taba ma?

Vıtse-mınıstr atap ótkendeı, qoldanysta qalyp, odan ári damı beretin belgili bir tájirıbe bar.

«Muǵalimder qysqa ýaqyt ishinde jańa formatqa beıimdeldi, tehnologııany qoldanýdy úırendi. Eger ótken jylǵy EYDU-nyń halyqaralyq zertteýlerin eskeretin bolsaq, 16-dan 34 jasqa deıingi qazaqstandyq azamattar kompıýterlik saýattylyq salasynda jetkiliksiz joǵary bilim dárejesin kórsetkenin bilemiz. Alaıda 2020 jyldyń toqsanynda adamdar tehnologııalardy paıdalanýdy jaqsyraq úırendi. Árıne, olar búginde bar kóptegen artyqshylyqtardan bas tartpaıdy. Muny muǵalimder de, ata-analar da atap ótýde», — dedi bilim jáne ǵylym vıtse-mınıstri.

«AHQO Ákimshiligi» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Ernur Rysmaǵambetovtyń pikirinshe, ótken jyldan bastap qarjy ortalyǵynyń klassıkalyq úlgisinen tsıfrlyq qarjylyq platforma jaǵyna ótýge talpynys jasalyp, daıyndyq júrip jatyr. Pandemııa bul turǵyda kóptegen protsesterdi tezdetti.

«Bizge pandemııa qaıta oqýǵa, qaıta toptasýǵa jáne jańa bıznes-úlgimen naryqqa shyǵýǵa múmkindik berdi. Men bul bizge kóp múmkindikter beretin syn-tegeýrin der edim. Birinshi kezekte, tsıfrlandyrý sabaqtarǵa qashyqta bolǵanyna baılanysty qatysa almaıtyn óńirlerdegi stýdentterdiń qatysýyna múmkindik beredi. Ekinshiden, bilim berý modeliniń ózi ózgerýde», — dep atap ótti E. Rysmaǵambetov.

Óz kezeginde Qazaqstandaǵy ıÝNISEF basshysy Artýr van Dızen pandemııa bilim berý salasyndaǵy oıyn erejelerin ózgertti dep sanaıdy.

«Pandemııa bizdi bilim berý salasyn tolyǵymen qaıta qurýǵa májbúr etti. Bir sátte bizde 1,5 mln-nan astam stýdent pen olardyń bilim alý protsesine osy indet áser etti. 36 elde mektepter tolyǵymen jabyldy. Tek birneshe elde mektepter jumysyn burynǵysynsha jalǵastyrdy. Biz óz balalarymyzdy oqytatyn model onjyldyqtar boıy ózgergen joq. Bizde mektep, muǵalimder bar, synypqa oqýshylar keledi, oqýshylar muǵalimmen aptasyna bes kún jumys isteıdi. Bul protseske biz ınnovatsııalyq zattardy qosamyz. Qazirgi tańda bul model kóptegen elderde qoldanylmaıdy, sebebi mektepterge qoljetimdilikti qamtamasyz etý óte qıyn. Sondyqtan biz qazir jumys istemeıtin bilim berý tujyrymdamasyn qaıta qaraýymyz kerek pe dep oılaımyz. Tsıfrlyq bilim berý óte mańyzdy ekenin kórip otyrmyz», — dedi A. Dızen.


Qashyqtan bilim alýǵa daıyndyq qandaı boldy?

ıÝNISEF basshysynyń pikirinshe, Qazaqstan tsıfrlyq bilim berýge jaqsy daıyn boldy.

«Halyqtyń 78%-yna ınternet qoljetimdi. Qazaqstanda derekterdi mobıldi berý tarıfteri óte arzan. Qazaqstan derekterdi berý tarıfteri eń tómen bes eldiń qataryna kiredi. Mektepterdiń basym bóligi ınternetke qosylǵan. Biz kóptegen tsıfrlyq bilim berý platformalary bar eldemiz», — dedi sarapshy.

Aıta ketý kerek, álemde birde-bir el qashyqtan oqytý tujyrymdamasyna tolyq kóshýge daıyn bolmady. Oqytýdyń ártúrli ádisteriniń kóptúrliligi aldyn ala josparlanýy kerek. Bul josparlaý oqýshylardyń qajettiligin eskere otyryp júrgizilýi tıis.

«Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy basqarma tóraǵasynyń orynbasary Oljas Ordabaevtyń aıtýynsha, bilim berý júıesiniń bıznesti damytýǵa tikeleı qatysy bar. Sonymen qatar Ulttyq palata tórt jyl boıy joǵary oqý oryndarynyń reıtıngimen aınalysady.

«Biz sondaı-aq jumyssyz halyqpen ózara is-qımyldy qatar júrgizemiz. Jumyssyz halyqtyń 59,2%-nyń joǵary nemese beıindi-tehnıkalyq bilimi bar. Adamdardyń tabys kóziniń bolmaý sebepteriniń 25%-y – olarda jetkilikti biliktilik deńgeıiniń bolmaǵanymen, qajetti quzyretteri bolmaǵanymen baılanysty. Qazaqstanda 586 myń adamnyń stýdent ekenin eskere otyryp, olardy oqytý óte mańyzdy», — dedi O. Ordabaev.

Microsoft Qazaqstan jáne TMD bilim berý bóliminiń basshysy Nurlan Janybek jumys berýshi óz qyzmetkerlerine qatysty qandaı daǵdylardy talap etýi kerektigin, sondaı-aq kompanııa qyzmetkerlerdi qalaı qoldaıtynyn aıtty.

«Biz kez-kelgen jumys berýshiniń jańa qyzmetkerdiń keńse ónimderin meńgerip kelgenin talap etetinin bilemiz. Mysaly, sarapshylar muǵalimderdiń «blind typing» sııaqty birneshe daǵdyǵa ıe bolýy kerek ekenin aıtty, ıaǵnı, mátindi pernetaqtaǵa qaramaı terý kerek, aqparatpen jumys isteı bilý jáne aqparat izdeý qabileti. Meniń oıymsha, ıkemdi bolǵysy keletin kez-kelgen kompanııa oqytýǵa ınvestıtsııa salýy kerek. Kompanııa ishinde biz ár toqsan saıyn jańa nárselerdi úırenemiz», — dep atap ótti sarapshy.

Qashyqtan oqytýdyń áseri týraly aıta kele, Nurlan Janybek jańa formatqa degen kózqaras óte mańyzdy bolýy tıis dep sanaıdy.

«Netologııa-grýpp» bilim berý holdınginiń negizin qalaýshy jáne bas dırektory Maksım Spırıdonov ta qashyqtan bilim berýdiń rólin atap ótti.

«Onlaın bilim berý – bul offlaınnyń jaýy emes, qarsylasy da emes. Bul – offlaın-formatta oqý múmkin bolmaıtyn jaǵdaılarda kómektese alatyn quraldar jıyntyǵy», — dep esepteıdi M. Spırıdonov.

Sonymen qatar SKOLKOVO Máskeý basqarý mektebiniń damý jáne úılestirý jónindegi prorektory Svetlana Mıronıýk uıymda pandemııa bastalǵan kezeńinen bastap tsıfrlyq transformatsııanyń mańyzdy úderisi ótkenin atap ótti.

«Koronavırýs ınfektsııasy tarala bastaǵan ýaqytta onlaın-formatqa shuǵyl ótýge májbúr boldyq. Koronavırýs aǵa býyn paıdalanyp kelgen formatty joıady dep oılaımyn (dáris formatynda). Mektep pandemııanyń bastalýyna bir apta qalǵanda Shyǵys Eýropadaǵy alǵashqy vırtýaldy synypty iske qosty. Pandemııaǵa baılanysty bizge bárin qashyqtan jasaýǵa týra keldi. Bizdiń oıymyzsha, bolashaqta aralas formattar – onlaın-formattardyń múmkindikteri men adamdardyń ózara is-qımylynyń óte ıkemdi, aqyldy jáne dáıekti úılesimi jumys isteıdi», — dep atap ótti S. Mıronıýk.

University of East Anglia eńbegi sińgen professory Devıd Brıdjes Qazaqstanda tehnologııalar óte úlken ról atqarady dep sanaıdy. Mektepterde, oqý oryndarynda ınternetke qosylý máselesi bar. Keıbir mektepterde telefon jelileri bar, bul tipti keıbir mektepterde joq. Televızııalyq resýrstardy, korrespondenttik kýrstardy qoldanýǵa baılanysty qashyqtan oqytýdyń birqatar qyzyqty baǵdarlamalary bar.

«Kanada, Avstralııa sekildi elderdiń tájirıbesine súıený kerek, bul elderdiń de aýmaǵy keń jáne kóptegen jyldar boıy osy elderde onlaın-oqytý mehanızmderi paıda boldy. Búkil el boıynsha ınternetke qoljetimdilikti qamtamasyz etý asa mańyzdy», — dep atap ótti professor.

Alaıda, onyń aıtýynsha, onlaın-bilim berýdiń óz kemshilikteri bar.

«Aıta ketý kerek, onlaın-oqytý balalar men muǵalimderdi oqshaýlaýy múmkin. Sonymen qatar oqýshylar onlaın-bilim berý kezinde tıisti qoldaý ala almaıdy. Oqýshylardyń úlgeriminiń tómendeýine qatysty keıbir málimetter bar. Oqýshylardyń tek 6% ǵana oqý josparyn tolyq qabyldaı alady. Munda eń bastysy – oqýshylarǵa qoldaý kórsetý, olarǵa qashyqtan qalaı oqý kerektigin túsinýge kómektesý», — dep atap ótti D. Brıdjes.

Professor koronavırýspen baılanysty daǵdarys adamzatty óz kózqarastaryn ózgertýge májbúrlegenine nazar aýdardy. Sondyqtan adamdar jańa daǵdylardy ıgerip, odan ári bilim alýy kerek.

Bul qıyn ýaqytta AHQO quqyǵynan qalaı paıda alýǵa bolady?

Dentons-tyń Qazaqstandaǵy jáne Ortalyq Azııadaǵy basqarýshy seriktesi Aıgúl Kenjebaeva AHQO Qazaqstanǵa zań mamandyǵyn retteýde óz júıesin jaqsartýǵa aıtarlyqtaı kómektese alady dep sanaıdy.

«AHQO 5 jyldan az ýaqyt buryn qurylǵan bolatyn, bastapqyda quqyqtyq qurylymdar óz qyzmetin 2 jyl buryn bastady. Nátıje aıqyn jáne AHQO belgili bir tájirıbe jınaqtady. Bastapqyda men bul ıdeıany quptamadym, nege biz tek ınvestorlar úshin ádemi nárse jasaýymyz kerek, nege biz Qazaqstannyń búkil júıesi úshin reformalar jasaı almaımyz degen oı týyndady. Alaıda, sodan keıin elimizdiń Konstıtýtsııasymen qamtamasyz etiletin negizdemelik júıe qurylǵany belgili boldy. AHQO-nyń basty artyqshylyǵy – ol bıznes-sheshimder men uıymdastyrylǵan rásimderdi retteýdiń jarqyn mysaly», — dedi A. Kenjebaeva.

Onyń aıtýynsha, osy ýaqytqa deıin Qazaqstandaǵy zań mamandyǵy tek advokattardy retteýmen baılanysty bolǵan. Kommertsııalyq saladaǵy basqa zańgerler advokat emes jáne eshqalaı rettelmeıdi, tek sotta jumys isteıtin zańgerler zańdy keńesshiler palatasy dep atalatyn kásibı uıymnyń músheleri bolýy kerek.

«Bul retteýdegi másele – mundaı palatalardyń sanynda shekteýler joq. Qazir bizde osyndaı 86 palata bar jáne árbir palata óziniń kásibı standarttaryn, etıka jáne moraldyq minez-qulyq erejelerin belgileıdi, sondyqtan bul standarttar ár túrli bolýy múmkin. Biz AHQO men AHQO soty akkredıttelýi tıis qazaqstandyq zańgerler úshin erejeler qabyldaýy tıis ekenin usynamyz. Mundaı akkredıtteý protsesi tártip kodeksi boıynsha emtıhandardy qamtýy múmkin, bul Qazaqstandaǵy zańgerler men advokattardyń jalpy kásibı deńgeıine áser etedi», — dedi A. Kenjebaeva.

Qarjy qyzmetterin retteý jónindegi AHQO komıtetiniń Dırektorlar keńesiniń múshesi Mark Holtsman AHQO Qazaqstandy kapıtaldyń naqty jetilgen naryǵy baǵytynda qaıta qurýdyń irgetasy dep sanaıdy.

«Men Qazaqstanda 1994 jyldan beri, táýelsizdik alǵan jyldardan beri jumys isteımin. Biz batys zań tájirıbesin qoldanýǵa tyrystyq, men júrgizilgen jumysqa úlken qurmetpen qaraımyn. Men atalǵan bastamalardy odan ári damytý men ilgeriletý úshin úlken perspektıvalar bar ekenine senimdimin», — dep atap ótti M. Holtsman.

AHQO-daǵy fandraızıng

Vebınar barysynda iKapitalist Ltd negizin qalaýshy jáne basqarma tóraǵasy Nurbek Raev kompanııanyń ınvestıtsııalaý quraldaryn qalaı usynatynyn aıtty.

«iKapitalist Ltd kásipkerler úshin nelikten qyzyqty? Aldymen, biz kepildikterge asa mán bermeımiz, biz bıznestiń kemeldenýi men turaqtylyǵyn baǵalaımyz. Sondaı-aq kompanııanyń negizin qalaýshy jeke kepildik berýin talap etemiz. Investorlar tarapynan úlken suranys bar, sebebi kópshiliginde kóptegen adamdar jumystan aıyrylǵan, al bireýleri qysqartylǵan jumys kúnine kóshken jáne qarjylandyrýdyń qosymsha balama kózderi týraly oılana bastady. Bizdiń ınvestorlardyń basym kópshiligi – qazaqstandyqtar. Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵynda turatyn jáne salyqtyq sáıkestendirý nómiri bar sheteldikter paıda bola bastady», — dedi N. Raev.

Onyń aıtýynsha, ortasha jasy – 38 jas. Eń jas ınvestorlar 23-35 jasta. Jasy eń úlken ınvestorlar 61 jasta.

«Bizge bul qyzyqty, óıtkeni bizdiń aýdıtorııamyz áldeqaıda jas bolady dep oıladyq. Nátıjesinde, bul óte jetilgen aýdıtorııa ekeni anyqtaldy. Biz ınvestorlar men kásipkerlerdiń qarym-qatynasyna basa nazar aýdaramyz. Eger siz mámilege ınvestıtsııa salsańyz, onda biz aıyna bir ret quryltaıshylarmen jáne ınvestorlarmen onlaın-kezdesý uıymdastyrýǵa tyrysamyz. Olar onlaın-sóılesý kezinde suraqtar qoıyp, áńgimelesip, kásipkerler soqtyǵysatyn máselelerdi kóre alady», — dep atap ótti N. Raev.

Kompanııa bastapqyda aınalym kapıtalyn usyný, sharttardy oryndaý jáne bıznesti damytý mámilelerine nazar aýdardy. Boryshtyq baǵaly qaǵazdardyń jańa quralyn (debentures) usyný josparlanyp otyr, bul qaıtalama naryqty jandandyrýǵa múmkindik beredi.

«Qazyna Kapıtal Menedjment» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Áset Saǵymbekov «Qazyna Kapıtal Menedjment» mıssııasy — Qazaqstan ekonomıkasynyń turaqty damýyna yqpal etý maqsatynda kapıtalǵa tikeleı ınvestıtsııalar ınfraqurylymyn damytý dep sendirdi. Qazirgi ýaqytta kompanııada $2,7 mlrd kapıtaldandyrýmen 15 tikeleı ınvestıtsııa qory bar.

China Construction Bank Corporation bas dırektory Van Sýnhýa banktiń negizgi strategııasy joǵary standarttar negizinde keshendi qarjylyq qyzmetter men ónimderdi usyný ekenin atap ótti.

«Biz AHQO-ǵa qoldaý kórsetýge umtylamyz, bas keńseniń úsh negizgi strategııasyn júzege asyramyz, fınteh sektoryna nazar aýdaramyz, sondaı-aq shaǵyn jáne orta kásiporyndarǵa qoldaý kórsetýge umtylamyz. Biz bıznesti qandaı da bir baǵytta júrgize alatynymyzdy túsiný úshin zertteýler júrgizemiz», — dedi ol.

Onyń aıtýynsha, qazirdiń ózinde qytaı valıýtasynda alǵashqy oblıgatsııalar shyǵarylýda. Qytaı men Qazaqstan arasyndaǵy qarjylyq yntymaqtastyqty odan ári damytý josparlanǵan.

Startaptar — qarjylyq tehnologııalardy engizý joly

Buǵan qosa Fintechstars Innovation Day startaptar marafony Onlaın Astana Finance Days aıasynda ótti. «Astana» Halyqaralyq Qarjy Ortalyǵynyń (AHQO) Fınteh Haby 8 elden 15 startapty iriktep aldy. Bul startaptar KPMG, Sberbank, VTB, Al Hilal Bank, Microsoft, Beeline, Halyk Bank sekildi Ortalyq Azııa korporatsııalaryna óz sheshimderin usyndy.

Startaptardyń arasynda:

· Multis (Qazaqstan) - eń jaqsy nesıelik usynysty izdeý.

· ARNI.io (Reseı) - sóılesetin jasandy ıntellekt, adam retinde sóılesetin aqyldy izdeý júıesi.

· Boollo.Safe (Gonkong) - saqtandyrý kompanııalary arasynda eń jaqsy usynysty tańdaýǵa múmkindik beretin saqtandyrý platformasy.

· Upswot (Ýkraına) - bankterge shaǵyn jáne orta bıznestiń bıznes júıelerine API qoldaýymen kirýge kómektesedi.

· eCredit (Reseı) - avtokólik óndirýshileri men dılerleri úshin nesıelik jáne saqtandyrý ónimderin satýdy basqarýǵa arnalǵan platforma jáne t. b.

Startaptar úshin banktermen, saqtandyrý kompanııalarymen, mobıldi operatorlarmen jáne Ortalyq Azııadaǵy bólshek saýda oryndarymen kezdesýler uıymdastyrylady.

«Іs-sharaǵa daıyndyq kezinde biz 15 eldiń 65 startap-kompanııalarynan ótinim qabyldadyq, bul óz kezeginde aımaqtyń tartymdylyǵyn kórsetedi. Fınteh startaptardyń sheshýleriń bankterde, saqtandyrý, telekommýnıkatsııa kompanııalarynda jáne bólshek saýdada júzege asyrýdyń kóptegen múmkindikteri bar. Sondyqtan bizdiń maqsattarymyzdyń biri – bul álemniń kóptegen ozyq startaptaryn tartý», — dedi ol.

Osyndaı sıpattaǵy oqıǵalar aımaqtaǵy fınteh-sektordyń damýyna serpin beredi. AHQO Fınteh habynda 120-dan astam Fintech startaptardyń tájirıbeden ótýge, korporatsııalarmen baılanys ornatýǵa, túrli is-sharalarǵa qatysýǵ múmkindikteri bar. Sonymen qatar AHQO aǵylshyn quqyǵyna negizdelgen kóp fýnktsııaly quqyqtyq platformany, qolaıly salyq rejımin jáne Ortalyqtyń rezıdent kompanııalardyń operatsııalyq qyzmetin yntalandyrady.


Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:
Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Kojakeldıev E.
Kojakeldıev E.
954-059
REDAKTOR
Janıbek Amangeldı
Janıbek Amangeldı
954-059
REDAKTOR
Aıdar Ospanalıev
Aıdar Ospanalıev
954-059

MURAǴAT