+7 (701) 759 90 19
USD 425.75 EUR 499.32
RUB 5.85 CNY 65.88
Jańalyqtar

Kóne de jańa astana: Nur-Sultannyń qazirgi kelbeti qalaı qalyptasty

2021 jylǵy 6 shilde 08:05
Bólisińiz:
Kóne de jańa astana: Nur-Sultannyń qazirgi kelbeti qalaı qalyptasty

NUR-SULTAN. QazAqparat – El astanasyndaǵy kókpen talasqan ǵımarattar, poshymy bólek qurylystar qazaq janynyń san qyrly qatparyn, qııalynyń asqaqtyǵyn kóz aldyńa keledi. Sýretke túsip, ómiriniń jarqyn sátin máńgilikke mórlegisi kelgen qalalyqtar yńǵaıly oryn izdep áýre bolmaıdy. Qaladaǵy árbir ǵımarattyń ózindik sáýleti, mazmuny bar. Keıde tipti álemniń ár buryshyndaǵy eń kórikti oryndardy Eýrazııa kindigine ákep toǵystyrǵa salǵandaı áser syılaıdy. QazAqparat qalanyń negizgi kórikti jerleri buryn qandaı bolǵanyn, jańa nasandardyń qalaı salynǵanyn jáne tarıhı nysandardyń qalaı ózgergenin eske túsirip kórdi.

Báıterek

«Báıterek» bekerden-beker astananyń basty sáýlet nysany atanǵan joq. El astanasynyń Almatydan Aqmolaǵa aýysýyn beınelenıtin erekshe týyndy bul. Al o basta bul orynda Tselınograd áýejaıynyń vokzaly ornalasqan edi.

Sýret Nur-Sultan qalasy memlekettik arhıvinen alyndy

«Keıin tyń ıgerýi kezeńinde áýejaı qazirgi Nursultan Nazarbaev halyqaraly áýejaıy turǵan jerge kóshirildi. Al burynǵy áýejaı kesheni «Dosaaf» (Armııaǵa, avıatsııaǵa jáne flotqa járdemdesýdiń erikti qoǵamy) ǵımaraty retinde qyzmet etti. «Báıterek» qurylysy 1996 jyldyń 25 qazanynda bastalyp, 2002 jyldyń 30 tamyzynda aıaqtaldy»», - dep eske alad Nur-Sultan qalasy memlekettik arhıviniń ǵylymı-zertteý bóoiminiń basyshysy Ǵazıza Isahan.

Sýret fotograf Shúkir Shahaıdyń jeke arhıvinen alyndy

«Báıterek» jaıynda, onyń sımvoldyq máni men mazmuny jaıynda bolam kóp. Bir anyǵy – onyń bıiktigin 97 metr. 1997 jyly memlekettiń jańa astanasy retinde jarııalanǵan bolatyn. Nysannyń bıiktigi sony meńzeıdi. Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń oń qolynyń bederine qolyn qoıyp turyp ishteı tilek tileý búginde jaǵymdy dástúrge aınalǵan. Báıterektiń Ushar basynda búkil dinderdiń birligin bildiretin álemniń 17 din ókilderiniń qoltańbasy qoıylǵan aǵash globýs ornatylǵan.


«Aqorda» Prezıdentrezıdentsııasy

Jańa astananyń qaq ortasynda kórkemdik máni men aýqymy biregeı sáýlet ansambli boı túzedi. Onyń basty quramdas bóligi – Aqorda – QR Prezıdentiniń rezıdentsııasy. Qurylysy 2001 jyly bastaldy. Jobany Eýropa men Qazaqstannyń belgili sáýletshileri, onyń ishinde ataqty eýropalyq dızaınerler M.Gýalatsı men A.Moltenı júrgizdi. Intererdi ulttyq stılde árleý akademık K.Montahaevtyń nusqaýy negizinde júrgizildi. Jańa Rezıdentsııanyń resmı tusaýkeseri 2004 jylǵy 24 jeltoqsanda ótti.

Sýret fotograf Shúkir Shahaıdyń jeke arhıvinen alyndy


Prezıdent rezıdentsııasynyń ataýynda tereń maǵyna jatyr. Tikeleı aýdarǵanda «Aqorda» degen «Aq» jáne «orda» sózderinen quralyp tur. Túrki mádenıetiniń semantıkasynda «aq» eń aldymen qasıetti degendi bildiredi. Rezıdentsııanyń qasbeti men ıntererinde de aq tús basym. Bul uǵym qýanysh pen amandyqty, shynaıylyq pen bekzattyqty, abyroı men jaqsylyqty beıneleıdi.

Tarıhtan habary bar jandar Altyn Orda memleketindegi bıleýshilerdiń rezıdentsııasy da «Aq orda» atalǵanyn biledi. Demek, Qazaqstan – Altyn Ordanyń tól murageri. Memleket basshysyna arnalǵan rezıdenttsııanyń ataýynda osyndaı tereń mán jatyr.

«Aqorda» ǵımaratynyń jobasyn talqylaý sáti, 2003 jyl. Sýret Nur-sultan qalasynyń memlekettik muraǵatynan alyndy

Elordany shalqar shabytpen salynǵan tutas bir sáýlet kesheni dep elestetsek, onyń ózeginde «Han Shatyr» – «Báıterek» – «Aqorda» – «Beıbitshilik jáne kelisim saraıy» - «Qazaq eli» monýmenti ansambli úılesim taba jaıǵasan. Sáýlet ansambliniń kompozıtsııalyq ózegi Uly dala dástúrleriniń sabaqtastyǵyn saqtaý, eýrazııalyq toleranttylyq mádenıetin ilgeriletý jáne zamanaýı álemdik órkenıettiń bir bóligi retinde qýatty Qazaqstandy qurý ıdeıalaryn qamtıdy.

Beıbitshilik jáne kelisim saraıy

Elordanyń sánin arttyrǵan Beıbitshilik jáne kelisim saraıy. Bul nysan «Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń kongresin» ótkizý úshin arnaıy salynǵan. Sáýletin Ser Norman Foster keskindegen. Qurylysy 2006 jyly aıaqtaldy.

«Beıbitshilik jáne kelisim saraıyn» salý – Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń tól ıdeıasy. Nysan 2003 jyldyń 23-24 qyrkúıeginde Astanada ótken Birinshi «Álemdik jáne dástúrli ulttyq dinder sezinde» tanystyryldy. Sodan beri pıramıda dintaný men dinı tózimdiliktiń ortalyǵyna aınaldy.

«QAZAQSTAN» ortalyq kontsert zaly

Elordada ótetin eń bir jarqyn mýzykalyq keshter men saltanatty sharalardy qala turǵyndary men qonaqtary álemdegi eń úlken kontsert zaldarynyń biri – QAZAQSTAN ortalyq kontsert zalynan tamashalaıdy. Biregeı keshendi salý ıdeıasyn da Elbasy usynǵa. Nysandy Tuńǵysh Prezıdent Táýelsizdik kúnine oraı 2009 jyly 16 jeltoqsanda ashty.

Nur-Sultan qalasy memlekettik muraǵatynyń ǵylymı-zertteý bóliminiń basshysy Ǵazıza Isahannyń aıtýynsha, nysannyń dızaın avtory – álemdegi eń tanymal dızaınerlerdiń biri Manfredı Nıkolettı. QAZAQSTAN ortalyq kontsert zalynyń aty keıingi kezde Aýstralııadaǵy Sıdneı opera teatrymen qatar atala bastady.

«Shóldegi gúl». Áıgili dızaıner óz týyndysyn osylaı ataǵan. Mýzyka men ásem tabıǵattyń úndestigin úılestiretin kontsert zalynyń avangardtyq beınesi ásem astananyń rýhyn beıneleıdi.

Sýret fotograf Shúkir Shahaıdyń jeke arhıvinen alyndy

QAZAQSTAN ortalyq kontsert zaly óziniń kópfýnktsıonaldy bolýymen jáne keremet akýstıkasymen tań qaldyrady. Zaldyń kez kelgen núktesinen sahna aıqyn kórinedi. Estetıka men akýstıkanyń joǵary deńgeıi kontsert zalynyń basty artyqshylyǵy dese de bolady. Osylaısha bul zal álemdik shyǵarmashylyq keńistiktiń bir bóligine aınaldy. Munda tek otandyq ártister men shyǵarmashylyq ujymdar ǵana emes, ataqty sheteldik óner juldyzdary da óner kórsetedi.


«Áziret Sultan» meshiti

Qurylysy 2009 jyldyń maýsym aıynda bastalǵan «Áziret Sultan» meshiti rýhanı tynyshtyq izdegen jandar úshin uıyq meken ispetti. Meshit 2012 jyldyń 6 shildesinde elordanyń biregeı nysandarynyń tizimin tolyqtyrdy.

Ár kezeńde qurylysqa 1000-nan 1500 adamǵa deıin jumyldyryldy. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń usynysy boıynsha meshit «Áziret Sultan» degen ataý aldy. Bul at – ıslamdy qazaqtyń dástúrine ıkemdep, jańa deńgeıge shyǵarǵan dinı qaıratker, danalyqqa toly «Dıýanı hıkmettiń» avtory, qasıetti Túrkistanda kesenesi turǵan Qoja Ahmet Iassaýıdiń el ardaqtap qoıǵan esimderiniń biri.

Sýret fotograf Shúkir Shahaıdyń jeke arhıvinen alyndy


Ǵımarat qazaqtyń dástúrli oıý-órnekterin qoldana otyryp, klassıkalyq ıslam stılinde salynǵan. Esil ózeniniń oń jaǵalaýynda ornalasqan meshit «Beıbitshilik jáne kelisim saraıy» men «Qazaq Eli» monýmentimen úılesim tapqan. Bir mezette bes myń adam, al mereke kúnderi — 10 myń adamǵa deıin minájat ete alady.

«Han Shatyr» saýda oıyn-saýyq ortalyǵy

Elordanyń oıyn-saýyq nysandaryna keletin týraly aıtsaq, álemdegi eń úlken shatyr bolyp sanalatyn «Han shatyr» saýda-oıyn-saýyq ortalyǵynyń orny bólek. Bul týrsıtereń kóp suǵatyn nysandardyń biri. Ǵımarat 2010 jyldyń 6 shildesinde ashyldy. «Han Shatyr» Gınnestiń rekordtar kitabyna da engen.

Bul ǵımarat álemdik deńgeıdegi shoppıng pen oıyn-saýyqty bir shańyraq astynda biriktiretin astanadaǵy alǵashqy jáne jalǵyz laıfstaıl-ortalyq dep esepteledi. Ataqty brıtandyq sáýletshi Lord Norman Foster jobalaǵan «Han Shatyr» álemdegi biregeı shatyr pishindi eń iri ǵımarat retinde tanymal.

«Astana Opera» opera jáne balet teatry

Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen 2013 jyly ashylǵan «Astana Opera» opera jáne balet teatry – elordadaǵy basty mádenı nysandardyń biri.

Sýret fotograf Shúkir Shahaıdyń jeke arhıvinen alyndy


Bul – Ortalyq Azııadaǵy álemdik sáýlet óneriniń eń úzdik klassıkalyq dástúrlerin eskere otyryp salynǵan eń iri teatr. Klassıkalyq arhıtektýra qazaqtyń ulttyq naqyshymen jarasym tapqan. Al tehnıkalyq jabdyqtalýy álemdik standarttarǵa saı keledi.

Munda Mılannyń La Skala teatry, neapolıtandyq «San-Karlo», genýezııalyq «Karlo Felıche», Parıj ulttyq operasy, Sankt-Peterbýrgtegi Marıın teatry jáne t.b. ujymdar gastroldik saparmen kelgen. EKSPO-2017 aıasynda Plasıdo Domıngonyń HHV halyqaralyq «Operalııa» vokalıster baıqaýy ótti.

Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaev qory

Elorda ortalyǵyndaǵy taǵy bir qyzyqty ǵımaratta «Nursultan Nazarbaev Qory» – eldegi eń iri kommertsııalyq emes qor ornalasqan. Onyń qyzmeti barlyq jobalardy kásibı basqarý men júıeli júrgizýge negizdelgen.

Sýret fotograf Shúkir Shahaıdyń jeke arhıvinen alyndy


Qor 2000 jyly Nursultan Nazarbaevtyń jeke bastamasymen qurylǵan. Búginde uıym bastama avtorynyń adamı kapıtaldyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa jáne qazaqstandyqtardyń jańa býynyn qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan ıdeıalaryn maqtanyshpen iske asyryp otyr.

Qordyń jumysy talantty jastardy qoldaýǵa, áleýmettik jobalar men azamattyq bastamalardy damytýǵa, básekege qabiletti saraptamalyq-taldaý ortalyǵyn damytýǵa baǵyttalǵan.


Shabyt: Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti

Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetin rýh besigi nemese ulttyq kásibı mýzykalyq bilim men mádenıettiń, ónerdiń ortalyǵy dese de bolady. Bilim ordasy talantty mýzykanttardyń, horeograftardyń, ónertanýshylardyń, mádenıettanýshylardyń, kitaphana qyzmetkerleri men pedagogtardyń úzdik býynyn tárbıelep keledi.

Sýret fotograf Shúkir Shahaıdyń jeke arhıvinen alyndy


Qazaq ulttyq mýzyka akademııasy 1998 jyly 31 naýryzda QR Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń qoldaýymen quryldy. Qazaqstan Úkimetiniń 2009 jylǵy 12 qazandaǵy qaýlysyna sáıkes Qazaq ulttyq mýzyka akademııasy jańa mártebege ıe boldy jáne Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti bolyp ózgertildi, sol jyly ýnıversıtet Nur-sultan qalasynda ornalasqan jańa ǵımaratqa kóshti.

EKSPO

Sóz sońynda, árıne, EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesiniń júregi bolǵan – «Nur Álem» sferalyq ǵımaratyn atap ótken jón. Kórme Qazaqstan astanasynda 2017 jylǵy 10 maýsym men 10 qyrkúıek aralyǵynda ótti. Taqyryby – «Bolashaq energııasy». EKSPO-2017 kórmesine 115 memleket pen 22 halyqaralyq uıym qatysyp, 4 mıllıonǵa jýyq adam keldi. Olardyń 500 myńy sheteldik edi.

Sýret Nur-Sultan qalasy memlekettik arhıvinen alyndy


Kórmeniń basty nysany bıiktigi 100 metr, dıametri 80 metr bolatyn «Nur Álem» ǵımaraty boldy. «Nur Álem» Stokgolmdegi dıametri 30 metr bolatyn Erıksson-Globýs arenasynan keıingi sferalyq pishindegi eń bıik ǵımarat bolyp sanalady.

Sýret Nur-Sultan qalasy memlekettik arhıvinen alyndy


Muraǵattan alynǵan sýretterdiń arasynan Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń EKSPO-2017 kesheniniń kapsýlasyn salǵan sátin de usynyp otyrmyz.

Kórme aıaqtalǵannan keıin de «Nur Álem» týrıster eń kóp bas suǵatyn basty oryndardyń birine aınaldy. Al kórmeden bosaǵan pavılondarda úzdik ýnıversıtetter men kásiporyndar ornalasqan.


Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:

Avtor:

Esimjan Naqtybaı

Sondaı-aq... oqyńyz
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Kojakeldıev E.
Kojakeldıev E.
954-059
REDAKTOR
Jarylqasyn Saıagúl
Jarylqasyn Saıagúl
954-059

MURAǴAT