+7 (701) 759 90 19
USD 412.55 EUR 468.66
RUB 5.79 CNY 58.80
Jańalyqtar

Qazaqstanda ulttyq parkterdi qoldaý qory quryldy

2020 jylǵy 1 shilde 03:30
Bólisińiz:
Qazaqstanda ulttyq parkterdi qoldaý qory quryldy

NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstanda ulttyq parkterdi qoldaý qory quryldy. Onyń basty mindeti - órkenıetti ekotýrızmdi damytý jónindegi jobalardy qoldaý, eldegi ulttyq parkter tabıǵatyna qamqorlyq jasaý maqsatynda múddeles adamdardy biriktirý, dep habarlaıdy QR Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.

Uqsas jańalyqtar
Mańǵystaý oblysynda Qyzyl kitapqa engizilgen balyq aýlaǵan brakonerler ustaldy Taza Qazaqstan: Bir aptada qaýyrt jelige qoqys úıindilerine qatysty 623 shaǵym túsken Aqsaı shatqalynda Qyzyl kitapqa engen aıý fototuzaqqa túsip qaldy

Qordyń negizin qalaýshy – metsenat, kásipker, eko-belsendi jáne almatylyq Sergeı Spıtsyn.

Sergeı Spıtsyn keıingi 7-8 jyl boıy dostarymen birge Іle Alataýy ulttyq parki men Almaty haıýanattar baǵynda birneshe áleýmettik jobalardy iske asyrýda. Bul jerlerdi bala kezinen jaqsy kórgen ol, qazirde oǵan qamqorlyq jasaýda. Onyń nátıjesi, úsh abattandyrylǵan emdik sý qaınary men Almatyǵa jaqyn mańdaǵy, onyń ishinde, Gorelnık pen Almaarasan shatqalyndaǵy kópir, al haıýanattar baǵynda – aq, gımalaılyq jáne tıanshandyq aıýlar men amýrlyq jolbarysqa arnalǵan volerler. Metsenattyń aıtýynsha, ár jyly ol osyndaı jobalarǵa jeke qarajatynan, sondaı-aq dostarynyń qarjylaı qoldaý jasaýymen kóp qarjy salady. Bul ony barlyq nıet tanytqan adamdar qatysa alatyn osyndaı Ulttyq parkterdi qoldaý qoryn qurý ıdeıasyna alyp kelgen.

«Men árıne, jeke ózim osyndaı jobalardy jalǵastyra berer edim. Biraq bizdiń ulttyq parkterimiz, taýlarymyz budan da zor qamqorlyqqa, tıisinshe kóp qarjyǵa muqtaj ekeni túsinikti», - deıdi Sergeı Spıtsyn. - Osyndaı alǵashqy aýqymdy bastamany biz qazirde Іle Alataýy ulttyq parkindegi ekotýrızmdi damytý boıynsha tenderdi jeńip alǵan «Turanga Group» kompanııasymen birlesip iske asyrýdamyz. Qazir men Úlken Almaty shatqalyn aralap shyqtym. Munda órkenıetti demalýǵa jaǵdaı jasalmaǵan. Tipti qoqys tastaıtyn oryn da joq. Qashanda aýzy-murnynan shyǵyp turatyn shaǵyn jáshikter ǵana. Bizdiń mindetimiz - qoqysty bólektep jınaıtyn jerlerdi belgileý ǵana emes, júıeli, oılastyrylǵan ádispen, álemdik tájirıbege súıene otyryp, taýda órkenıetti demalys uıymdastyrý. Máselen, Úlken Almaty shatqalyndaǵy jol jıegine avtokólik qoıatyn turaqtarǵa arnalǵan shaǵyn «qaltalar» salýdy josparlaýdamyz. Mundaı jerdi, máselen, «Aıýsaı» shatqalynda turǵyzdyq. Ony Eýropadan kórgen bolatynmyn. Qazirde jurt ormannyń ishine tike kólikpen kirip jatyr. Kólikter jol jıeginde qalǵany durys qoı. Al ashyq alańqaılarǵa 100-150-deı pıknıkke arnalǵan oryndyqtary bar shaǵyn ústelder, shaǵyn mangaldar ornatqymyz keledi. Olardyń bári nómirlenedi. Munyń barlyǵy bizdiń turǵyndar men týrısterge arnalǵan syılyǵymyz retinde burynǵydaı tegin bolyp qalady. Bul ulttyq parktegi týrızmdi retteýge, órkenıetti demalysqa jaǵdaı jasaıdy. Adamdardyń psıhologııasy mynadaı: las jerge qoqys tastaı salý ońaı, al tap-taza, tazalyq saqtaýǵa shaqyratyn taqtaıshalar ilingen jerlerdi sol kúıinde ustaýǵa tyrysasyń».

Sergeı Spıtsynnyń aıtýynsha, barlyq osy demalys aımaqtary tegin bolady. Bul adamdarǵa degen qamqorlyqtyń bir kórinisi bolmaq.

«Investormen aradaǵy ortaq maqsatymyz – jaqyn jyldar ishinde ulttyq parkterdegi tabıǵatqa kózqarasty túbegeıli ózgertý, - deıdi Spıtsyn myrza. - Ázirshe óz qarjymyzdy paıdalanýdamyz. Osy pılottyq jobany iske qosqan kezde, barlyq nıet tanytqan ınvestorlar ulttyq parkterdi qoldaý úshin bizge qosyla alady. Barlyǵymyz, osylaısha, memleketpen kelisimge kele otyryp, tabıǵatty, flora men faýnany saqtaı otyryp, ekotýrızmdi órkenıetti túrde damytýdyń aýqymdy jobalaryn odan ári júzege asyra beretin bolamyz. Biz bolashaqta barlyq salynǵan qarajattyń esebin berýge daıynbyz. Belgili blogerler men eko-belendilerdi qordy baqylaý keńesine kirýge shaqyramyz. Men shetelderdegi ulttyq parkterde bolǵanda, ondaǵy demalý mádenıetiniń qanshalyqty joǵary deńgeıde ekenin kórdim! Bizde de osyndaı, eýropalyq demalý úlgisi ornatylsa deımiz! Qazirde taýǵa demalýǵa kelgen azamattarymyz ózimen birge mangaldaryn, qolaıly demalys bolý úshin basqa da zattaryn alyp kelýde. Bizdiń jobada demalýǵa barlyq jaǵdaı týǵyzylady. Sergeı Spıtsyn aıtqandaı, máselen, Gorelnıkke jazda, demalys kúnderi, 5 myńdaı, al Almaarasanǵa sál odan azdaý adam keledi. Aptasyna birneshe ret ol qoqystardy ózi jınap, jylyna eki ret taqtaılardy aýstyryp, maılaıdy eken.

Mundaı izgilikti jobalardy qolǵa alýǵa ne túrtki bolǵany týraly suraqqa, bıznesmen bylaı jaýap beredi:

«Meni Medeý Pusyrmanovtyń eńbegi, Medeý shatqalynyń sulýlyǵy shabyttandyrdy. Maǵan osyndaı óz zamanynyń batyrlary isimen úlgi. Bizdiń balalarymyz da budan úlgi alady. Bizdiń keıingi urpaqqa beretinimiz ne? Bizdiń nemerelerimiz ben shóberelerimizge mura retinde ne qaldyramyz? Men qazirde balalarymdy taýǵa aparyp kórsetýdemin. Olar eki jyldan beri Gorelnıkke jaıaý shyǵyp júr. Men úshin bul jerler týǵan otan, ósken jerimiz. Qarttyqty osy jerde qarsy alǵym keledi. Sol sebepti týǵan tabıǵattyń jaǵdaıy, týrızmniń damýy men úshin asa mańyzdy. Týrızmniń damýy ekonomıkaǵa da zor áser etedi. Munyń jarqyn mysaly – Grýzııadaǵy, Ázirbaıjan men Dýbaıdaǵy qysqa ýaqyt ishinde júzege asyrylǵan týrızm tájirıbesi. Bizdiń de qolymyzdan bul keledi! Keıbir elderde týrısterdi tartý úshin arnaıy tarıh oılap taýyp jatady. Al bizde qaıda aıaq bassań da, tunyp turǵan tarıh. Máselen, Medeýde, Almaarasan shatqalynda eski qorymdar bar. Men Almaarasandaǵy qaınardy abattandyrý kezinde Ámir Temirdiń áskeri osy sýǵa shomylǵanyn, emdelip, tynyqqanyn bildim. Keıin bul jerde sanatorıı paıda bolǵan eken».

Eske salsaq, QR Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi QR Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen Qazaqstanda bıyl elimizdegi ulttyq parkterde pılottyq ekotýrızmdi damytý jobasyn iske asyrýdy bastaǵan edi. Investorlardyń arasynda tabıǵatqa aıaly kózqarasty saqtaı otyryp, demalysqa órkenıetti jaǵdaı týǵyzý úshin tender jarııalaǵan birinshi ulttyq park – Іle Alataýy boldy. Bul park Almaty sekildi iri megapolıske jaqyn ornalasqandyqtan adam kóp keletin, jabaıy týrızmniń kesirinen lastanǵan eń bir ekolgııalyq zardapqa ushyraǵan oryn. Ekologtar ol týraly birneshe jyldan beri dabyl qaǵyp keledi. Investor Aleksandr Gýjavın basqaratyn «Turanga Group» kompanııasy osy parktegi ekotýrızmdi damytý boıynsha tenderdi jeńip aldy. Ol 4 jyl ishinde atalǵan jobaǵa 12 mlrd teńge salýdy josparlaýda. Tegin ájethana, qol jýatyn oryn, jaıly aıaqjoldar, parkte, tabıǵatta ózin-ózi ustaý mádenıeti týraly tolyq aqparat beretin týrısterge arnalǵan saparlaý ortalyǵyn salý tárizdi demalysqa qolaıly jaǵdaı týǵyzýdan basqa, bul jerde sondaı-aq Ekologııa mınıstrligimen kelise otyryp, parktegi tártipti qadaǵalaıtyn, sondaı-aq týrısterdi qutqarý qyzmeti, jastar, eko-belsendiler qatysatyn t.b. birqatar bastamalar qolǵa alynǵan amerıkalyq ulttyq parkterdegideı, reındjer qyzmetin iske qosý josparlanyp otyr. Ulttyq parkterdegi ekotýrızmdi damytý jobasynyń basty mindetiniń biri – qazaqstandyq týrısterdiń ekologııalyq oılaý júıesin ózgertý, týǵan tabıǵatqa degen aıaly kózqarasty qalyptastyrý.

Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:
Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Kojakeldıev E.
Kojakeldıev E.
954-059
REDAKTOR
Gúlmıra Alıakparova
Gúlmıra Alıakparova
954-059
REDAKTOR
Bakytjan Erbasov
Bakytjan Erbasov
954-059

MURAǴAT