+7 (701) 759 90 19
USD 425.78 EUR 494.08
RUB 5.98 CNY 66.23
Jańalyqtar

Qazaqstanda taýar tańbalaý: Іske asqan jobalar men jospardaǵy ónimder qandaı

2021 jylǵy 18 qyrkúıek 18:28
Bólisińiz:
Qazaqstanda taýar tańbalaý: Іske asqan jobalar men jospardaǵy ónimder qandaı

NUR-SULTAN. QazAqparat – Taýar tańbalaýdy úılestirýmen qazirgi kezde QR Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi aınalysady. Qazaqstanda mindetti tsıfrlyq tańbalaý tek temeki ónimderi men terilerge ǵana engizildi, onda salalyq ýákiletti organ retinde QR Qarjy mınıstrligi aıqyndalǵan.

Uqsas jańalyqtar

«1 qarashadan bastap bul tártip aıaq kıim taýarlaryna engiziledi. Dárilik zattardy tańbalaý boıynsha pılottyq joba aıaqtaldy, alkogol jáne sút ónimderi, qaptalǵan sý jáne alkogolsiz sýsyndar men jeńil ónerkásip taýarlary boıynsha «pılottardy» iske asyrý jalǵasýda. Taýarlardyń osy toptaryna mindetti tańbalaýdy engizý 2022 jylǵa josparlanyp otyr. Álemdik tájirıbeni tereń taldaýǵa negizdelgen taldaý agenttikteriniń derekteri boıynsha taýarlardy mindetti tańbalaýdy engizý taýar naryqtaryn «aqtaý» úshin trıgger bolyp sanalady jáne taýarlardyń kóleńkeli aınalymyn 70-80% qysqartýǵa múmkindik beredi», - delingen Saýda mınıstrligi tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıtetiniń málimetinde.

Qandaı nátıje kútemiz

Taýarlardy tsıfrlyq tańbalaý Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq (EAEO) aýmaǵynda iske asyrylatyn ultaralyq jobalar bolyp otyr.

Mindetti tańbalaý engizilgennen keıin kóleńkeli aınalym úlesiniń edáýir tómendeýi kútilýde, ol Qazaqstannyń jeńil ónerkásip naryǵynda jalpy aınalymnyń 63%, aıaq kıim naryǵynda – 48,5%, alkogol naryǵynda-25%, farmatsevtıkada-12% jetedi.

Taýarlardyń kóleńkeli aınalymyn 70-80% qysqartý adal óndirýshiler men ımporttaýshylar úshin 900 mlrd teńge somasynda qosymsha ótkizý naryǵyn qurýǵa múmkindik beredi.

Adal bıznestiń kirisi 11,3% artady, bul rette óndirýshilerdiń taýarlardy tańbalaýǵa arnalǵan jabdyqqa jumsalatyn bir jolǵy shyǵyndary jyldyq túsim somasynyń 0,5-ten 0,9% deıin quraıdy.

Osylaısha, taýarlardy mindetti tańbalaýdy engizý nátıjesinde adal nıetti qazaqstandyq óndirýshilerdiń kiristeriniń ulǵaıýy jylyna 10%-dan astamdy quraıdy.

Tıisinshe, memlekettik bıýdjettiń kiristeri salyq túsimderi túrinde jylyna 100 mlrd teńgeden astam ósedi.

«Bıznes ónimdilikti arttyra alady, logıstıkalyq shemalardy jetildiredi, naryq úlesin arttyrady jáne saıyp kelgende kiristi arttyrady», - dep atalyp ótken komıtet taldaýynda.

Budan basqa, tańbalaý júıesin engizý IT-naryǵyn, qaptama, jabdyq óndirýshiler úshin servısterdi damytýǵa serpin beredi.

Taýardy sáıkestendirýdiń negizi, demek, onyń ár birligin búkil taýar ótkizý tizbegi boıymen baqylaý múmkindigi.

Osylaısha, tańbalaý men qadaǵalaýdyń biryńǵaı aqparattyq júıesiniń kómegimen qabyldaý-berý, qaıtarý, aqaýdan shyǵarý, taýar aınalymynan shyǵarý jáne basqa da protsesterdi rastaıtyn aqparat pen qujattardy jedel almasý úshin tsıfrlyq orta qurylady.

Tsıfrlyq orta taýar qozǵalysynyń jyldamdyǵyn jáne búkil esepke alý protsesin arttyrýǵa yqpal etedi, shyǵyndardy azaıtady.

Sonymen qatar, árbir tutynýshy Naqty Onim mobıldi qosymshasynyń arqasynda ónim týraly shynaıy aqparatqa árdaıym qol jetkize alady.

Temeki ónimderi

Temeki ónimderi 2020 jyldyń 1 qazanynan bastap Qazaqstanda eki ólshemdi Data Matrix kodymen tańbalana bastady. Bul rette tańbalanbaǵan temekiniń qaldyqtary 2021jyldyń 1qazanyna deıin satylýy múmkin.

Biraq osy ótpeli kezeńnen keıin dúkenderdegi barlyq tańbalanbaǵan temeki ónimderi satylmaıdy. Búgingi tańda temeki ónimderin óndirýshiler men ımporttaýshylar 1 mıllıardtan astam qorap temekini tańbalaǵan.

Aıaq kıim

2021 jyldyń 1 qarashasynan bastap Qazaqstanda mindetti tsıfrlyq tańbalaý aıaq kıim taýarlaryna engiziledi. Atap aıtqanda, bıyl tańbalanbaǵan aıaq kıimdi óndirýge jáne Qazaqstan aýmaǵyna ákelýge tyıym salynady. Kóleńkeli aıaq kıim naryǵy jalpy kólemniń 48,5% quraıdy. Aıaq kıimniń sandyq tańbalanýy naryqty «aqtaýǵa» jáne ony kontrafaktiden tazartýǵa yqpal etedi.

Dári-dármek

Qazaqstanda dárilik zattardy tsıfrlyq tańbalaý boıynsha pılottyq joba aıaqtaldy. «Qanatqaqty jobanyń» qatysýshylary arasynda-«SQ-Farmatsııa», bes dárihana, segiz medıtsınalyq mekeme, eki ımporttaýshy, eki dıstrıbıýtor jáne tórt otandyq dári óndirýshi bar.

Pılottyq joba farmkompanııalarǵa dárilerdi sáıkestendirý jáne baqylaý quraldarymen tańbalaý protsesin aprobatsııalaýǵa, jelilerdiń qýattylyǵyna baılanysty ońtaıly tańbalaý jabdyǵyn anyqtaýǵa múmkindik berdi.

Búginde qanatqaqty joba aıasynda 3 myńnan astam dári-dármek óndirýshilerden bastap Nur-Sultan, Almaty jáne Almaty oblystarynyń medıtsınalyq uıymdary men dárihanalaryna deıin taýarlardy tańbalaý júıesinde qadaǵalanýdyń tolyq jolynan ótti.

Alkogol ónimderi

Alkogoldi tsıfrlyq tańbalaý jónindegi «pılotqa» 3 qazaqstandyq óndirýshi jáne 4 ımporttaýshy qatysady. Olardyń arasynda «Kókshetaý mıneraldy sýlary», «Bahýs», «Natýr prodýkt» zaýyttary, sondaı - aq «Perno Rıkar Kazahstan», «Aldı ı K», «Qazaqstan Vaın end Spırıts», «Martını Bakardı» ımporttaýshylary bar. Pılot aıasynda Data Matrix kodymen birqatar ónim tańbalanǵan.

Jeńil ónerkásip taýarlary

Qanatqaqty joba 2021 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıin iske asyrylatyn bolady. Qazirgi ýaqytta jobaǵa 26 kompanııa qosyldy, olardyń arasynda kıim, sonyń ishinde syrt kıim jáne toqyma óndirýshileri men ımporttaýshylary bar.

«Pılotqa» qatysýshylar arasynda – «Semıramıda», «Bolshevıchka», «KAZTEX», «Álem-BT», «Tehnoavıa-Qazaqstan», «AGF Grýpp», «Glasman» qazaqstandyq tigin fabrıkalary bar. Pılottyń árbir qatysýshysy úshin tańbalaý protsesterin engizý boıynsha jeke jol kartasy ázirlenetin bolady.

Sút ónimderi

Sút ónimderin tańbalaý boıynsha «pılottyq» jobaǵa 7 qazaqstandyq óndirýshi – «Raimbek-agro», «Emıl», «DEP», «Shın-laın», «Býrnyı sút kompanııasy», «Adal sút», «Beıserke Agro» kompanııalary qatysýda. Synaq rejıminde olar sút pen kilegeıdi, ıogýrt, aıran, maı, irimshik, súzbe, balmuzdaqty DataMatrix kodymen belgileıdi.

Sút ónimderin tsıfrlyq esepke alý kóleńkeli naryqtan shyǵarýǵa múmkindik beredi.

Bolashaqta DataMatrix kody merzimi ótken taýarlardyń kassalyq shyǵarylýyn bloktaıdy, dúkender men dıstrıbıýtorlar sandyq kodtaǵy jaramdylyq merzimi týraly aqparatty ózgerte almaıdy.

Tańbalanǵan ónimdi satyp alýshy Naqty Onim mobıldi qosymshasynyń kómegimen óndirýshige jáne memlekettik organdarǵa ereje buzýshylyqtar týraly málimet bere alady.

Qaptalǵan sý jáne quramynda qanty bar sýsyndar

2021 jylǵy 1 shildeden bastap qaptalǵan sý men quramynda qant bar sýsyndardy tsıfrlyq tańbalaý boıynsha pılottyq joba bastaldy. Jobaǵa óndirýshiler, ımporttaýshylar, dıstrıbıýtorlar jáne bólshek saýda dúkenderi qatysa alady.

Búgingi tańda ilki jobanyń qatysýshylary retinde TASSAY saýda markasy bar «ıÝnıks» JShS jáne TURAN men BURABAY saýda markasy bar «Kókshetaý mıneraldy sýlary» AQ, sondaı-aq basqa da kompanııalar qamtylǵan.

***

QR Úkimetiniń qaýlysy boıynsha Qazaqstanda biryńǵaı tańbalaý operatory bolyp «Qazaqtelekom» AQ (EK – «Tsıfrlyq ekonomıkany damytý ortalyǵy» JShS) taǵaıyndaldy. Eldegi tsıfrlyq tańbalaý protsesin úılestirýshi memlekettik organ retinde Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi atqarady.

Biryńǵaı operator esepteý ınfraqurylymyna jaýap beredi, taýardyń árbir birligine qoldanylatyn Data Matrix eki ólshemdi kodyn generatsııalaýdy jáne emıssııasyn qamtamasyz etedi, derekterdi saqtaýdy, óńdeýdi, tańbalaý júıesiniń jumys qabilettiligin qaraıdy.

Budan basqa, taýarlardy tsıfrlyq tańbalaý máseleleri boıynsha biryńǵaı operatordyń baılanys ortalyǵy (8 800 080 65 65) táýlik boıy bızneske keńes beredi.


Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:

Avtor:

Rýslan Ǵabbasov

Uqsas jańalyqtar
Sondaı-aq... oqyńyz
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Erbol Janat
Erbol Janat
954-059
REDAKTOR
Aıdar Ospanalıev
Aıdar Ospanalıev
954-059

MURAǴAT