+7 (701) 759 90 19
USD 380.19 EUR 419.01
RUB 6.08 CNY 54.81
Jańalyqtar

Qazaqstan táýelsizdik alǵan kezde júregimiz keýdemizge syımady – Túrkııa qazaǵy

2019 jylǵy 16 jeltoqsan 10:47
Bólisińiz:
Qazaqstan táýelsizdik alǵan kezde júregimiz keýdemizge syımady – Túrkııa qazaǵy

NUR-SULTAN. QazAqparat – «Temir taıaqty tebendeı, temir etikti teńgedeı» etken jer sharyndaǵy eń uzaq ta qaraly kóshti bastan keshken qazaqtardyń urpaǵy búginde bergisi - Túrkııa, arǵysy - búkil Eýropa elderine tarap ketken. Anadoly men kári qurlyqty meken etken qandastarymyz Qazaqstannyń derbestigin maqtan tutady. Táýelsizdik kúnin jyl saıyn merekeleýdi de dástúrge aınaldyrǵan.

Uqsas jańalyqtar
San-Frantsısko bıylǵy 16 jeltoqsandy Qazaqstan-Amerıka dostyǵy kúni dep jarııalady 28 jylda Qazaqstanǵa qansha ınvestıtsııa tartyldy Jambyl oblysynda 28 jylda 870-ten astam áleýmettik nysan salyndy

Jaqynda Qazaq-túrik bilim jáne zertteý qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Shaban Serkan Dınchtúrkti áńgimege tartqan edik. Qandasymyz qarasha aıynda «Otandastar. Bolashaqqa baǵdar» atty elordada ótken halyqaralyq dóńgelek ústelge qonaq bop keldi.

«Túrkııada turatyn qazaqtardyń ata-babalary 1953-1954 jyldary qazirgi Altaıdyń Qytaıda jatqan aýmaǵynan kóship barǵan. Jazýshy Jádı Shákenulynyń «Qaraly kósh» romanyn oqyǵan bolarsyz. Sol kitapqa arqaý bolǵan qaıǵyly kóshtiń bastaýshysy Elishan batyrmen (Álipuly) meniń atalarym (ákelerim jas bala bolatyn – S.D) Gımalaı aýyp, Túrkııadan pana tapqan. Ákem - Altaıdyń, sheshem - Barkóldiń týmasy. Negizinde atalarym Qytaıdan Gımalaıǵa qaraı 1931 jyly aýyp ketken. Ol tus - oqys oqıǵa, oqshaý árekettiń zamany edi. Sonda qazaqtardyń shól dalany basyp, Túrkııaǵa qalaı jetkenin oqysańyz, tóbe quıqańyz shymyrlaıdy. Toqymy keppeı toz-tozy shyqqan jurtymyz osylaı Úndistannan bir-aq shyǵypty. Alaıda jergilikti halyqpen uǵyspaǵan tas-túıin berekeli aýyl sol tustaǵy prezıdent Ismet Inenıýǵa hat jazyp, Túrkııaǵa kóshýge ótinish bildirgen», - deıdi Shaban Serkan Dınchtúrk.

Bul kez – Ekinshi dúnıejúzilik soǵys bolyp jatqan shaq edi. Hatqa jaýap bergen Túrkııa basshysy «Sizder bizdi kúte turyńyzdar. Biz sizderdi ala almaımyz. Búkil álemde soǵys bolyp jatyr. Ushaq jibersek, atyp túsiredi. Keme jibersek, batyrady. Sál shydaı turyńyzdar» dep jaýap beredi. 10 jyldaı Úndistanda ómir súrgennen keıin dúnıe tynyshtalǵan soń qandastarymyzdy Túrkııa bıligi shaqyryp alǵan.

Túrkııalyq qandasymyzdyń aıtýynsha, qazaqtardy túrikter ystyq yqylaspen qarsy alyp, jer bólip, úı salyp bergen, 10 jyl boıy salyqtan da bosatqan. Aı saıyn áleýmettik kómek berip kómektesken.

«Bizdiń áke-sheshelerimiz ústindegi shapanmen ǵana barǵan Túrkııaǵa. Sonda ósip-ónip, osy kúnge jettik. Qazir Túrkııada 20-25 myńdaı qazaq turady. Kóbi Ystanbul qalasynda. Taǵy 15-20 myńy Eýropada – Ulybrıtanııa, Frantsııa, Germanııa, Shvetsııa jáne taǵy basqa elderde ómir súredi. Olar - ótken ǵasyrdyń 70-80 jyldary Túrkııadan Eýropaǵa kóship ketkender. Túrkııada nemese Eýropada qazaqtar qalaı ómir súredi dep surasańyz, olar ár salada jumys isteıdi. Memlekettik qyzmetkeri de, bıznes salasynda da, úlken kompanııalarda júrgenderi de jeterlik», - deıdi ol.

Serkan Dınchtúriktiń Túrkııa men Qazaqstanda eki kompanııasy bar. Túrkııadaǵy kompanııasy saqtandyrý salasynda halyqqa qyzmet etse, Qazaqstandaǵy kompanııasy elimizge Túrkııa jáne basqa elderden ınvestorlardy tartý jumysyn atqarady.

«Túrkııadaǵy Qazaq-túrik bilim jáne zertteý qaýymdastyǵy «Qazaq eli» jýrnalyn shyǵaryp otyr. Qazaq jáne túrik tilinde Túrkııada basylyp shyǵatyn jýrnal búkil Eýropadaǵy qandastarymyzǵa taraıdy. Túrkııadaǵy elshi arqyly Qazaqstanǵa da jiberip turamyz. Jýrnaldy eki tilde shyǵarýdaǵy maqsat ne deseńiz, Túrkııada turatyn 80 mıllıonnan astam túrik halqyna qazaqtardyń kim bolǵanyn, qaı jerden kelgenin uqtyryp, salt-dástúrin, mádenıetin tanytý. Qazaq jastary da óz tilin umytpasa deımiz. Túrkııada daryndy qyz-jigitterimiz jeterlik. Solardy tanytqymyz keledi. Ár sanǵa bir ónerpazdy nemese óz salasynda úzdik shyqqan qazaqty shyǵaramyz», - deıdi qaýymdastyq tóraǵasy.

Budan bólek qaýymdastyq osy ýaqytqa deıin jeti kitap basyp shyǵarǵan. Mundaǵy oı – qazaqtyń aty ańyzǵa aınalǵan tulǵalaryn túrik halqyna tanytý bolyp otyr.

«Joǵaryda aıtqan «Qaraly kóshti» de túrik tiline aýdarǵan edik. Túrkııa prezıdenti Rejep Taıyp Erdoǵanǵa ol kitapty óz qolymmen tabystadym. 2017 jyly elordada ótken Dúnıejúzi qazaqtar quryltaıynda ol kitapty Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qolyna ustattyq. Túrkııada Prezıdent Erdoǵannyń tapsyrmasymen ol kitap eki myńnan astam kitaphanaǵa taratyldy. Kitapty satpaımyz. Kitaphanalarǵa tegin taratyldy», - deıdi ol.

Túrkııa qazaqtar ulttyq merekelerdiń birde-bir ataýsyz qaldyrmaıdy eken. Naýryz meıramynda jyl saıynǵy dástúr boıynsha bas qosyp, kontsert qoıyp, jylyna eki-úsh márte aýqymdy konferentsııa ótkizedi. Túrkııa qazaqtarynyń jastary bir-birimen aralasyp júrsin degen tilekpen qaýymdastyq «Jastar» forýmyn ótkizýdi de dástúrge aınaldyrǵan. Ol úshin qaýymdastyq arnaıy qarajat bólip, jastardyń qatysýymen 5-10 kún boıy ıgi sharalardy ótkizedi. Ondaı basqosýlarǵa Qazaqstannan Túrkııaǵa barǵan stýdentter de belsene qatysyp júr.

«Qazaqstan 1991 jyly 16 jeltoqsanda táýelsizdigin alǵan kezde biz óte qatty qýandyq. Nege deseńiz, buryn Túrkııada qazaqtardyń kim ekenin túrikter bile bermeıtin. Álbette, tarıhshylar men jazýshylar qazaqtardy tanıdy. Qazaqstan táýelsizdigin jarııalaǵan kezde júregimiz keýdemizge syımaı qaldy. «Osydan keıin bizdiń de bir memleketimiz bar, ol – Qazaqstan!» dep qatty tebirene qýandyq. Qudaıdan bir ǵana tilegimiz bar: Qazaqtyń kók baıraǵy aspanda erkin jelbiresin deımiz. Armanymyz – sol ǵana! Túrikter bizdi jaqsy kóredi. «Naǵyz túrik sendersińder» dep bizdi kókke kóteredi», - deıdi ol.

1992 jyly Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Túrkııaǵa saparyn túrkııalyq qazaqtar qýana kútipti. Sol kezdegi eki el prezıdentteri Nursultan Nazarbaev pen Halıl Turǵut Ózáldiń arasyndaǵy áńgime ázil retinde el ishinde tarap ketken eken.

«Qasynda bolǵan kisiler sol jyldary eki Prezıdenttiń ázilin jýrnaldar men gazetterge jarysa jazǵan edi. Elbasymyz Nursultan Nazarbaev «Túrkııada qazaqtar bar dep estidim. Qandastarymnyń sany qansha?» dep surapty. Sonda Turǵut Ózál «ishine meni de qossańyz, Túrkııada 65 mıllıon qazaq barmyz» dep jaýap beripti. Sol kezde Túrkııada 65 mıllıon adam turatyn. Qazir 80 mıllıonnan asty. Turǵut Ózál qaıtys bolyp ketti. Imandy bolsyn. Ol kisi qazaqtardy jaqsy tanıtyn. Onyń ózi qazaqtar turatyn aýdannan depýtat bolyp shyqqan adam», - deıdi Serkan Dınchtúrk.

Sóz sońynda túrkııalyq qandasymyz bárimizdi Táýelsizdik kúnimen quttyqtap, otandastar sálemin joldady.

«Túrkııa qazaqtary Qazaqstannyń Táýelsizdigi kúni kelgen saıyn quqyq qorǵaýshylardan ruqsat alyp, qazaqtar turatyn eń úlken kósheni jaýyp tastap, qolymyzǵa qazaqtyń kók baıraǵyn ustap, kóshedegi adamdarǵa gúl taratamyz. Túste úlken as beremiz. Qazaq bolsyn, túrik bolsyn, bárin shaqyramyz. Túnde úlken tamasha kontsertpen aıaqtalady bul kúnimiz. Qazaqtyń Táýelsizdigin máńgi bolsyn dep tileımiz! Kók týymyz jelbireı bersin!» - dep túıdi sózin ol.

Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:

Avtor:

Aıan Bekenuly

Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Janıbek Amangeldı
Janıbek Amangeldı
954-059
REDAKTOR
Jarylqasyn Saıagúl
Jarylqasyn Saıagúl
954-059
REDAKTOR
Janat Qapalbaeva
Janat Qapalbaeva
954-059

MURAǴAT