+7 (701) 759 90 19
USD 426.32 EUR 496.24
RUB 6.04 CNY 66.74
Jańalyqtar

G20 sammıti barlyq elge tıimdi ekonomıkalyq sheshimder qabyldaýǵa umtylys tanytty

2016 jylǵy 5 qyrkúıek 14:59
Bólisińiz:

ASTANA. QazAqparat - QHR-diń Chjetszıan pro­vın­tsııasynyń bas qalasy - Hanchjoýda G20 sammıti ótti.

Bul sammıttiń QHR úshin de, álemdik qoǵam­dastyq úshin de saıası máni zor. Sammıtke QHR-diń tóraǵalyq etýi álemdegi birsypyra tyń jaǵdaılardyń paıda bolýymen tuspa-tus keldi: Qytaıdyń «Jibek joly ekonomıkalyq beldeýi men XXI ǵasyr teńiz jibek joly» bastamasynyń halyq­aralyq deńgeıde jıi aıtyla bastaǵandyǵy; Ońtústik Qytaı teńizin­degi shıelenisken jaǵdaıǵa baıla­nysty Gaaga arbıtrajdyq sotynyń shilde aıynda tórelik sheshim shyǵarýy; Sad zymyran júıesiniń Ońtústik Koreıa jerine ornatylý josparynyń qabyldanýy; AQSh-tyń kezekti prezıdent saılaýy naý­qanyndaǵy «AQSh óziniń Qytaımen aradaǵy ekonomıkalyq-saýda qarym-qatynasyn qaıtadan qarastyrý kerek» degen taqyryptyń qyzý talqyǵa túskendigi.

Qytaıdyń baǵyna saı sońǵy 30 jyl olar úshin damýdyń eń qolaıly altyn kezeńi bolyp qalyptasty dep aıtýǵa tolyq negiz bar: bul kezeńde Qytaı úshin qaýipsizdik turǵysynan da, syrtqy ekonomıkalyq baılanys turǵysynan da asa qolaıly jaǵdaı týyndaǵan. Keńes Odaǵynyń qulaýy jáne Japonııa sııaqty elderde patsıfızm pıǵylynyń uzaqqa deıin basym bolýy Eýrazııa men Tynyq muhıty aımaqtaryna salystyrmaly túrdegi tynyshtyq pen qaýipsizdikti ákelip, ǵasyrlar boıy tóńiregindegi eldermen kúresýge májbúr etip, tipti Batys elderiniń jartylaı bodany bolyp ta úlgergen qytaı halqyna tuńǵysh ret nazaryn ishki isterine, ásirese ekonomıkalyq jaǵdaılaryna aýdarýlaryna kóbirek múmkindik berdi. Al 2001 jylǵy 11 qyrkúıektegi oqıǵadan keıingi AQSh bastaǵan Batys elderiniń Taıaý Shyǵysqa nazarlaryn aýdaryp, sondaǵy bylyqtardan shyǵa almaı qalǵandyǵy Qytaı úshin tipti de qolaıly jaǵdaı týǵyzdy.

Óziniń damýyna saı, QHR kóptegen halyqaralyq uıymdarda úlken ról atqara bastaǵan G20 sammıtiniń kezekti tizginin óz qolyna alýy - QHR-diń mártebesi artqandyǵynyń belgisi. 1999 jyly bastaý alǵan G20 áldeqashan «halyqaralyq ekono­mı­kalyq yntymaqtastyqtyń premer forýmyna» aınalyp, álem ekono­mı­kasyndaǵy basqarý isterine zor yqpal jasaı bastady. G7 jáne G8-ben salystyrǵanda, G20-nyń mynadaı erekshelikteri bar: birinshiden, G20-nyń kólemi keńirek. G20-ǵa damyǵan elder de, damýshy elder de kiredi. G20-nyń quramyna álem halqy sanynyń úshten ekisi, terrıtorııasynyń 60%-y, óndiris qýatynyń 85%-y jáne saýda kóleminiń 80%-y kiredi.

Ekinshiden, G20 teńdik prıntsıpke beıim. Mundaǵy is-áreketter kóbirek konsensýs qaǵıdasy boıynsha atqarylyp, damýshy elder men damyǵan elder halyqaralyq ekonomıka jáne qarjy máseleleri jóninde teń dárejede pikir almasa alady. Úshinshiden, G20 óziniń tıim­diligin kórsetýde. Osyǵan deıingi G20 sammıtterinde qabyldanǵan bir­sypyra sheshimder álem jurtynyń qar­jylyq daǵdarysty tejep, ekono­mıkany damytý isterine, halyq­aralyq qarjy jáne valıýta júıe­lerine baǵyttalǵan reformalardyń il­gerileýine oń yqpal jasap kelgen. Sondyqtan, G20 sammıtiniń Hanchjoý qalasynda ótkizilýi QHR-diń halyqaralyq ekonomıkalyq saıa­sattaǵy mańyzdy ornyn kórsetedi.

Hanchjoý qalasynda ótken sam­mıttiń ózindik erekshelikteri bar. Mundaǵy kózge birden kórinetin jaıt - sammıtke qatysýshylardyń quramyndaǵy ózgeshelik. Oǵan BUU, Halyqaralyq valıýta qory, Dúnıejúzilik bank, Dúnıejúzilik saý­da uıymy, Qarjylyq turaqtylyq keńesi, Halyqaralyq eńbek uıymy jáne Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy syndy halyqaralyq uıymdarmen birge, halyqaralyq arenada ózindik yqpaly bar biraz jeke memleketter de shaqyryldy.

Joǵarydaǵy erekshelik áýeli Qytaı úkimetiniń halyqaralyq ekonomıkany qalaı damytý kerek degen jalpy túsinigimen, ondaǵy tyń ustanymmen baılanysty dúnıege kelip otyr. 2016 jylǵy 17 tamyz kúni Qytaı úkimeti tarapynan Beıjińde ótkizilgen «OROB-ty damytý máselelerine baılanysty qyzmettik forýmynda» QHR Tóraǵasy Sı Tszınpın tuńǵysh ret shıtszıe tszıntszı zaı pınhen, ıaǵnı «Álem ekonomıkasyn qaıtadan qalyptastyrý» degen uǵymdy usynyp otyr. Osylaısha QHR óziniń qazirgi halyqaralyq ekonomıkalyq saıasatyna, ondaǵy ereje-qaǵıdalarǵa kóńili tolmaıtyndyǵyn, endigi kezekte sol saıasat pen ereje-qaǵıdalardy Qytaıdyń múddesine saı etip ózgertýge ózi belsendi túrde kiriskisi keletindigin ańǵartyp otyr. Al munyń ózi syrtqy kóz úshin QHR-diń shırek ǵasyrdan beri ustanyp kele jatqan Tao gýan ıan hýeı, ıaǵnı «Tómen profıldi saıasat júrgizý» strategııasynan aýyp bara jatyr ma degen áser qaldyrýy múmkin.

Sondyqtan da, álem jurty Hanchjoý qalasyndaǵy G20 sammıtine qulaq túrdi. Munda ekonomıkalyq máselelerimen qatar, kóptegen saıası, qaýipsizdik máseleleri de keńinen talqylandy. Halyqaralyq ortaq múdde eskerildi.

Qoryta aıtqanda, Hanchjoý qalasynda aıaqtalǵan G20 sammıti álem halyqtarynyń ıgiligine jaraıtyn ekonomıkalyq sheshimder qabyldaýǵa umtylys tanytty. Endi sol arqyly halyqaralyq qoǵamdastyqtyń keleshek damýyna oń yqpalyn tıgizse degen tilek bar.

Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

#G-20  
Bólisińiz:
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Jarylqasyn Saıagúl
Jarylqasyn Saıagúl
954-059

MURAǴAT