+7 (701) 759 90 19
USD 430.39 EUR 515.52
RUB 5.68 CNY 66.03
Jańalyqtar

Aýǵan soǵysyna qatysqan jalǵyz qazaq qyzy

2021 jylǵy 8 naýryz 16:36
Bólisińiz:
Aýǵan soǵysyna qatysqan jalǵyz qazaq qyzy

NUR-SULTAN. QazAqparat – KSRO Qarýly kúshteriniń 1979 jyly Aýǵanstan jerine basyp kirýi saldarynan týyndaǵan aýǵan soǵysynyń 10 jylǵa sozylǵany tarıhtan belgili. Bul soǵysqa qazaq jerinen 22 myńnan astam er-azamat qatysqan. Al olardyń arasynda jalǵyz qazaq qyzy bolǵandyǵyn bireý bilse, bireý bile bermeıdi. Ol – Sarjanova Lázzat Іlııasqyzy. 8 naýryz – áıelderdiń halyqaralyq merekesine oraı Lázzat Іlııasqyzyna habarlasyp, azdy-kem suhbattasqan edik.

«Men 1960 jyly dúnıege keldim. Anam – kitaphanashy, ákem – mehanızator. Bir otbasyda 8 aǵaıyndymyz. 1976 jyly 9-synypty bitirgennen keıin Talǵar medıtsına kolledjine oqýǵa tústim. Kolledjdi 1980 jyly aıaqtaǵannan keıin Almaty oblysynyń Jambyl aýdanyna qarasty Uzynaǵash aýylyndaǵy jedel járdem qyzmetinde feldsher bolyp jumys istedim. Áli esimde, 86-shy jyldary KSRO Qarýly kúshteri qatarynda Polsha, Germanııa syndy elderde áskerı borysh óteýge shaqyrý jıilep ketken kez edi. Birde, ózimnen úlken ákpem Sáýle: «Polshada áskerı borysh óteýge suranaıyq, kórip keleıik» dep ótinish jasady. Oıymda eshteńe joq: «Jaraıdy, barsaq baraıyq» dep áskerı komıssarıat tabaldyryǵyn attadyq. Biraz ýaqyt ótkennen keıin áskerı komıssarıattan shaqyrtý kelip tur. Ótinish bergenim esimnen de shyǵyp ketipti: «Ne bolyp qaldy eken?» degen alań oımen jettim. Barsam: «Bireýińizdi Aýǵanstanǵa, ekinshińizdi Polshaǵa jiberemiz» deıdi. Sóıtip, ápkemdi – Polshaǵa, al meni Aýǵanstanǵa jiberdi», - dep eske alady keıipkerimiz.

Keri sheginer jer joq. Ata-anasyna shyndyqty aıtar bolsa, soǵys is-qımyldary tynymsyz júrip jatqan Aýǵanstanǵa jibermeýdiń barlyq amalyn jasaıtyndyǵy túsinikti. Sondyqtan Lázzat Іlııasqyzy áke-sheshesi men týǵan-týystaryn «Polshaǵa áskerı qyzmetke baramyn» dep aldaýsyratyp, Qazaqstanda jasaqtalǵan jas sarbazdardyń qatarynda Aýǵanstanǵa attanyp kete bardy. Sol kezde ol 10 jylǵa sozylǵan aýǵan soǵysyna qatysqan jalǵyz qazaq qyzy retinde tarıhta qalaryn da bilmegen edi.

«Qazaqstannan attanyp ketkennen keıin jan-jaqqa bóliný úshin Ózbekstannyń Termez qalasyna kelip qonyp, kazarmaǵa toqtadyq. Eki qabatty tósek, asqa kepken nan beriledi. Jýynýǵa sý joq. Sol kezden-aq qaıda bara jatqanymdy túsindim. Kazarmada Pýlı-Hýmrı, Bagram degen syndy Aýǵanstan qalalarynyń attaryn estip qalamyn. Ákerı boryshyn ótep kele jatqan bir áıel Bagramnan kele jatqanyn ári onda qaýipsizdeý ekendigin jıi aıtady. Sodan Alladan Bagramǵa barýymdy tilep, tilegim qabyl boldy. Bagramǵa jetkende áıelderge arnalǵan arnaýly úı bar eken, kirsem, ylǵı orys qyzdary otyr. Sol sátte kún kúrkiregendeı boldy. Biraq, dalada bir tamshy jańbyr joq. «Devchata, grom gromıt, shým. Pochemý dojdıa netý?», desem, «Dýra chto-lı? Kakoı dojd, obstrel ıdet. Iz «zelenkı» obstrelıvaıýt», deıdi. Mine, sonda ǵana naǵyz qan maıdan soǵystyń ortasyna túskenimdi sezindim», - dedi ol.

Lázzat Іlııas qyzy soǵys kezinde jaraqat alǵan ofıtserlerge, jaýyngerlerge medıtsınalyq qyzmet kórsetti. Abyroı bolǵanda soǵys qyzyp jatqan maıdan dalasyna negizinen áskerı dárigerler jiberiletin. Biraq, sol 86-shy jyldyń tamyz aıynda urys alańyna tap bolýyna da týra keldi. Ólim-jitimdi de, jaraqattanǵandardy da óz kózimen kórdi. Aýǵanstanǵa alǵash kelgen kezde boıyn qorqynysh úreı bılese, birtindep zeńbirektiń de, avtomattyń da daýysyna boıy úırendi. Ajaldan da aman qaldy.

«Anda-sanda kıno kórsetetin shaǵyn klýb bar edi. Oǵan qasymdaǵy qyzdar baryp júretin. Birde meniń de qyzyǵýshylyǵym oıanyp, kıno kórýge bardym. Kıno bitken sátte bir er adam meni qatty ıterip jibergendeı boldy. Sótsem, dál janymyzdan snarıad jarylyp, sonyń soqqysyn alǵan ekenbiz. Snarıad jarylǵan tusqa taqaý tursam, Otanyma da oralmas pa edim?! Kim bilsin.Solaı bir ólimnen qalǵanym bar», - dep eske alady sol bir qorqynyshty kúndi ol.

Áskerı boryshyn minsiz atqarǵany úshin Lázzat Іlııasqyzy bir jyldan keıin eńbek demalysyn alyp áke-sheshesiniń, týǵan-týystarynyń ortasyna keledi.

«Bul kezde anam áskerı komıssarıatqa baryp, ápkemniń Polshaǵa, meniń Aýǵanstanǵa ketkenimdi bilip alypty. Kelsem, anamnyń shashy aǵaryp, qýshyqtaı bolyp qalypty. Endi eshqaıda jibermeımin dep baıbalam saldy. Al bul ýaqytta men áskerı qyzmetke tóselip, minezim de qataıyp ketken sát bolatyn. Anamdy da, ákemdi kóndirip, qaıtadan Aýǵanstanǵa attandym. Sol jyly «Jaýynger» medalimen marapattaldym», - dedi Lázzat Sarjanova.

Almaty oblysynyń Kerbulaq aýdanyna qarasty Basshı aýylynyń turǵyny, Kerbulaq aýdanynyń «Qurmetti azamaty»Lázzat Sarjanova odan keıin de «Jaýynger ınternatsıonalıst» jaýynger erligi úshin gramotasymen, Aýǵanstannan Keńes armııasynyń shyǵarylýynyń 15 jyldyǵyna oraı orden, medalmen, Qazaqstan ardagerler uıymynyń Aýǵanstannan Keńes armııasynyń shyǵarylýynyń 20 jyldyǵyna arnalǵan medalmen marapattalǵan. Búginde zeınetker bolsa da medıtsına mamandarynyń jetispeýshiligine baılanysty Basshı aýylynyń aýrýhanasynda medbıke bolyp jumys isteıdi.

«Joldasym men bir ulym ómirden ozyp ketti. Qazir eki ulym, eki qyzym bar. Basshı aýylynda bir ulym, bir qyzymmen jáne úlken balamnyń tuńǵyshy - nemeremmen turyp jatyrmyn», - - dedi Lázzat Sarjanova.


Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:

Avtor:

Marlan Jıembaı

Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Erbol Janat
Erbol Janat
954-059
REDAKTOR
Aıdar Ospanalıev
Aıdar Ospanalıev
954-059
REDAKTOR
Úmbet Sholpan
Úmbet Sholpan
954-059

MURAǴAT