+7 (701) 759 90 19
USD 411.54 EUR 458.13
RUB 5.84 CNY 57.64
Jańalyqtar

Atyraýdaǵy balyq ósiretin zaýyt eksportqa qara ýyldyryq shyǵarmaq

2020 jylǵy 29 naýryz 18:42
Bólisińiz:
Atyraýdaǵy balyq ósiretin zaýyt eksportqa qara ýyldyryq shyǵarmaq

ATYRAÝ. QazAqparat –Atyraý oblysynda sýdan marjan súzip, balyq ónimderimen ishki naryqty qamtyp otyrǵan 19 qurylym bar. Sonyń biri – «Saspian Royal Fish» JShS. Bul seriktestiktiń balyq ósirý zaýytynda baǵaly bekire tuqymdas balyq ósirilip, qara ýyldyryq daıyndalady. Byltyr 12,5 tonna baǵaly bekire tuqymdas balyq pen 520 kıllogramm taǵamdyq qara ýyldyryq óndirgen zaýyttyń bas balyq ósirýshisi Ahat Nımatov búgingi tynys-tirshiligi, aldaǵy jospary týraly aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

– «Caspian Royal Fish» JShS balyq ósirý zaýytyn qashan iske qosty?

–Budan onshaqty jyl buryn elimizde ekonomıkany ártaraptandyrý maqsatynda Údemeli ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq baǵdarlamasy iske asyryldy. Óıtkeni, únemi shıkizattyq resýrsty óndirýmen ǵana ekonomıkaǵa serpin berý múmkin emes. Onyń ústine óńirdiń balyq sharýashylyǵy salasyndaǵy iri qurylym –«Atyraýbalyq» AQ bankrottyqqa ushyrady.

Osynyń bári Údemeli ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq baǵdarlama aıasynda balyq zaýytyn ashýymyzǵa sebep boldy. Sóıtip, 2014 jyly Atyraý qalasy mańyndaǵy Tomarly aýylynyń aýmaǵynan balyq ósirý zaýytyn iske qostyq. Zaýyttyń jalpy quny 5 mıllıon 728 myń AQSh dollaryn qurady.


–Balyq ósirýge tabıǵı sý aıdynyndaı orta qalyptastyrý úshin zaýytqa qandaı tehnologııa ornatyldy?

–Árıne, mundaı zaýytty ashý da, balyqty ósirý de ońaı emes. Óıtkeni, balyqqa tabıǵı sý aıdyny sekildi qolaıly orta qajet. Al, elimizde balyq ósirý zaýytyna qajetti tehnologııany tabý qıyn. Sondyqtan, Fınlıandııadan golllandııalyq tehnologııaǵa negizdelgen qondyrǵylardy satyp aldyq. Ony ornatýmen Hesy kompanııasy aınalysty. Bul –álemde osyndaı 25 zaýytqa ozyq tehnologııany ornatqan gollandııalyq kompanııa. Ras, ózge elderdiń kompanııalarynan da usynys boldy. Biraq, bizdiń tańdaýymyz Hesy kompanııasyna tústi.

Qazir bizdiń zaýytta balyq ósiretin 26 basseın, tuıyq sýmen qamtýǵa arnalǵan 4 qondyrǵy bar. Basseınderdegi sý birneshe súzgiden ótkiziledi. Ondaǵy sýdyń quramy arnaıy zerthanada tekseriledi. Sý temperatýrasy ártúrli bolýyn qadaǵalaımyz. Máselen, 16-180 jyly sý balyq shabaqtaryn ósirýge qoldanylady. Al, +20-220 sý ýyldyryq beretin balyqtar úshin qolaıly bolyp esepteledi. Sondaı-aq, shabaqtan ósken balyqtardyń tuıyq sý aıdynyna boı úıretýine sý temperatýrasy +3-50 bolýy kerek. Mundaı sýda balyqtar eki aıdaı bolady.


–Qazir zaýytta qansha adam jumys isteıdi?

–Bilikti mamandarsyz osy zamanǵy ozyq tehnologııamen jumys isteý múmkin emes. Sol sebepten, aldymen jergilikti mamandardy sheteldik tehnologııany jetik meńgerýi úshin arnaıy kýrstarda oqytyp aldyq. Bizdegi mamandardyń deni – ıhtıologtar. Olar Atyraý men Batys Qazaqstan oblystaryndaǵy joǵary, arnaýly orta oqý oryndarynda bilim alǵandar. Búgingi tańda zaýytta jergilikti 25 adam jumys isteıdi. Sonyń ishinde 5 balyq ósirýshi, 4 mashınıst-operator, 1 laborant bar.

–Zaýytta qandaı balyqtar ósiriledi? Ony qaıdan aldyńyzdar?

–Basty maqsatymyz –taýarly bekire tuqymdas balyq ósirý. Sol sebepten, zaýyt ashylǵan jyly Bashqurtstannan 15 myń bekire tuqymdas balyq ákelgenbiz. Polshadan orys bekiresiniń 100 myń dana ýyldyryǵyn ákelip, zaýyttaǵy basseınderde ósirdik. Alty jyldyń ishinde bul balyqtardyń salmaǵy 8-9 kıllogramǵa jetti. Jalpy zaýytta 60 tonna bekire tuqymdas balyqtyń 4 túri ósirilýde. Olar –orys bekiresi, súırik (sterlıad) pen qortpa, sibir bekiresi. Arasynda 3-5 jyldyq balyqtar da kezdesedi.


Balyqqa qajetti jemdi Polshadan aldyryp otyrmyz. Sebebi, tuıyq sýda ósiriletin balyq úshin sapasy joǵary jem qajet. Ras, balyq jemi Qazaqstanda da, Reseıde de bar. Biraq, sapasy Polshadan ákelinetin jemnen tómendeý bolyp tur.

–Bekire tuqymdas balyqtar ónimin qaıda ótkizesizder? Ónim baǵasy qandaı?

–Aldymen taýarly bekire tuqymdas balyqtar ónimimen ishki naryqty qamtýdy kózdedik. Óıtkeni, mundaı ónimge otandyq tutynýshylar tarapynan suranys kóp. Máselen, byltyr ishki naryqqa 12,5 tonna bekire balyǵynyń ónimin usyndyq. Sondaı-aq, bekire tuqymdas balyqtardyń 520 kıllogram qara ýyldyryǵyn shyǵardyq.

Jyl saıyn bizdiń kórsetkishimiz jaqsaryp keledi. Bıyl ishki naryqty 620 kıllogramm qara ýyldyryqpen qamtýdy josparlap otyrmyz. Ónim baǵasyna toqtalatyn bolsaq, súıriktiń qaraýyldyryǵynyń bir kılosy 250 myń teńgemen baǵalanady. Al, orys bekiresiniń qara ýyldyryǵy –300 myń teńge. Bekire tuqymdas balyqtardyń bir kılosy 3000 teńgeden satylady. Negizinen balyqtardyń atalyq túri satylymǵa shyǵarylýda.


–Aldaǵy jyldary iske asyrýdy kózdegen qandaı jospar bar?

–Bizdiń maqsatymyz – bolashaqta jylyna 100 tonna bekire tuqymdas balyqtar etin, 1 tonnaǵa deıin taǵamdyq qara ýyldyryq daıyndaý. Qara ýyldyryqtyń jartysyn eksportqa shyǵarý. Sonymen qatar, biz bekire tuqymdas balyqtardyń shabaǵyn ósirip, Jaıyq ózenine jiberý máselesimen aınalysýdy kózdep otyrmyz. Óıtkeni, biz de óńirdegi sý aıdynyn balyq qorymen tolyqtyrýǵa úles qosqymyz keledi. Bul úshin bizde mamandar jetkilikti. Biz shabaqtardy 3-10 gramǵa deıin ósirip, ózenge shyǵara alamyz.

Biraq, bul jospardy iske asyrýǵa Atyraýdaǵy bekire shabaǵyn ósirý zaýyttarynyń kómegi qajet. Biz olardan bekire balyqtarynyń shabaǵyn alǵymyz keledi. Al, olardan shabaqtardy alý úshin tıisti mınıstrliktiń ruqsaty kerek. Biz osy máselege oraı usynymyzdy berdik. Endi bul másele oń sheshiletinine senemiz.


–Áńgimeńizge rahmet!


Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Basty sózder: Ónerkásip, Atyraý oblysy,
Bólisińiz:

Avtor:

Bek Mustafa

Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Kojakeldıev E.
Kojakeldıev E.
954-059
REDAKTOR
Gúlmıra Alıakparova
Gúlmıra Alıakparova
954-059
REDAKTOR
Erbol Janat
Erbol Janat
954-059

MURAǴAT