وزبەكستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسى قاراقالپاقستاندى ءبولىنۋ قۇقىعىنان ايىرۋى مۇمكىن
29 ماۋسىم 14:04

وزبەكستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسى قاراقالپاقستاندى ءبولىنۋ قۇقىعىنان ايىرۋى مۇمكىن

نۇر- سۇلتان. قازاقپارات - وزبەكستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسى بويىنشا، قاراقالپاقستان ەگەمەندىك ستاتۋسىنان جانە وزبەكستاننان ءبولىنىپ شىعۋ قۇقىعىنان ايىرىلۋى مۇمكىن. بۇل جونىندە «مەديازونا» حابارلادى.

وزبەكستاننىڭ جاڭا كونستيتۋياسىنىڭ جوباسى باسپا سوزدە جاريالانعان. كونستيتۋتسيانىڭ 70، 71، 72، 74 جانە 75 باپتارىندا قاراقالپاقستاننىڭ جاڭا ستاتۋسى كورسەتىلگەن.

وزبەكستاننىڭ قازىرگى كونستيتۋتسياسى بويىنشا قاراقالپاقستان «ەگەمەندى رەسپۋبليكا» بولىپ سانالادى، قاراقالپاقستان بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋم نەگىزىندە وزبەكستان قۇرامىنان ءبولىنىپ شىعا الادى« دەپ كورسەتىلگەن. جاڭا وزگەرىستەردەن بۇل نورمالار الىنىپ قالعان.

كونستيتۋتسياعا ەنەتىن وزگەرىستەر جونىندەگى كوميسسياعا سىلتەمە جاساعان «گازەتا.uz« باسىلىمى «جاڭا وزگەرىستەرى قاراقالپاقستان جوعارعى كەڭەسى جاساپ، ءبىراۋىزدان ماقۇلداعان« دەپ جازادى. كونستيتۋتسياعا رەفورما جاساۋ تۋرالى پىكىرلەردى جيناقتاعاندا «اۆتونوميالى رەسپۋبليكا حالقى اتىنان «قاراقالپاقستاندى وزبەكستاننىڭ اجىراماس بولشەگى دەپ تانۋ تۋرالى كوپتەگەن ۇسىنىستار تۇسكەن».

«كونستيتۋتسيالىق كوميسسيا (وزگەرىستەر قاراقالپاق جانە وزبەك حالىقتارىنىڭ بىرلىگىن نىعايتۋ جانە ءبىر ەل - ورتاق تاعدىر يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالدى دەپ تۇسىندىرگەن» دەپ جازادى «مەديازونا».

1993 -جىلى 9 - ساۋىردە كۇشىنە ەنگەن قاراقالپاقستان كونستيتۋتسياسىندا «قاراقالپاقستاننىڭ ەگەمەندىگى جانە وزبەكستان قۇرامىنداعى ورنى تۋرالى» وزبەكستان كونستيتۋياسىنىڭ ەرەجەلەرىن تولىق قايتالايدى. قاراقالپاقستان حالقىنىڭ بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋمى نەگىزىندە وزبەكستاننان شىعا الاتىنى دا جازىلعان.


بيىل 25 - ماۋسىمدا وزبەكستان كونستيتۋتسياسىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر قوعام تالقىلاۋىنا شىعارىلعان. وزبەكستان كونستيتۋتسياسىنىڭ 66 بابىنا بارلىعى 170 تۇزەتۋ ەنگىزۋدى كوزدەپ وتىر. جاڭا وزگەرىستەر بويىنشا پرەزيدەنت وكىلەتى كۇشەيىپ، پرەزيدەنت قىزمەتى بەس جىلدان جەتى جىلعا دەيىن ۇزارادى. جاڭا كونستيتۋتسيا قابىلدانسا، وزبەكستاننىڭ قازىرگى پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيايەۆتىڭ بۇعان دەيىنگى پرەزيدەنتتىك مەرزىمدەرى ەسەپتەن شىعارىلىپ، قايتادان سايلاۋعا ءتۇسۋ قۇقىعىن الادى دەگەن بولجام بار.


قاراقالپاقستان اۆتونوميالى رەسپۋبليكاسى 1925-1929 -جىلدار ارىلىعىندا اۆتونوميالى وبلىس رەتىندە قازاق س س ر اۆتونوميالى رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرامىندا بولعان. 1930 -جىلدىڭ 20 - شىلدەسىندە قازاقستان قۇرامىنان شىعىپ، ر س ف س ر- گە تىكەلەي باعىندى. 1936 -جىلعى 5 - جەلتوقساندا اۆتونوميا وزبەك س س ر- ءنىڭ قۇرامىنا بەرىلگەن.

قاراقالپاقستان 1990 -جىلى 14- جەلتوقساندا مەملەكەتتىك ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيا قابىلداعان. 1993 -جىلى تاشكەنت «قاراقالپاقستان وزبەكستان قۇرامىنان شىعۋ ماسەلەسىن 20 جىلدان سوڭ رەفەرەندۋم ارقىلى شەشەدى» دەگەن شارتپەن قاراقالپاقستاندى رەسمي تۇردە قوسىپ العان. الايدا بۇل ماسەلە 20 جىلدان كەيىن دە كوتەرىلمەگەن. ساراپشىلار مۇنىڭ جابىق تاقىرىپ ەكەنىن، ونى كوتەرگەن قاراقالپاق بەلسەندىلەرىنىڭ قۋدالاناتىنىن ايتادى.

www.azattyq.org

جاڭالىقتار