+7 (701) 759 90 19
USD 388.81 EUR 429.01
RUB 6.08 CNY 55.49
Jańalyqtar

Túrkııa elshisi: Maǵjannyń «alystaǵy baýyryna» rýh bergenin umytpaımyz

2019 jylǵy 19 mamyr 10:51
Bólisińiz:
Túrkııa elshisi: Maǵjannyń «alystaǵy baýyryna» rýh bergenin umytpaımyz

NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqtyń qaısar rýhty aqyny Maǵjan Jumabaev «Alystaǵy baýyryma» atty tarıhı óleńin HH ǵasyrdyń basyndaǵy Túrkııanyń taǵdyryna alańdap jazǵan. Tarıhtyń bul kezeńin Túrkııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Nevzat Ýıanyk eske aldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

Búgin Túrkııadaǵy Mustafa Kemal Atatúrik bastaǵan ult-azattyq kúrestiń bastalýyna 100 jyl toldy. 1919 jyldyń 19 mamyrynda táýelsizdik úshin kúresken ulttyq-revolıýtsııalyq qozǵalys lıderi Mustafa Kemal Atatúrik 9-ynshy armııanyń ınspektory retinde Samsýnǵa kelip, sheteldik ınterventsııaǵa qarsy mobılızatsııa jarııalady. Bul kún Túrkııanyń azattyǵy úshin soǵystyń resmı bastalǵan kúni bolyp sanalady. Sol kezde Túrkııa men Grekııa soǵysyp jatqan bolatyn.

Túrik táýelsizdigine qaýip tóngenin jar salyp, Osman armııasy qatarynan ketken Atatúrikti el qoldaǵanymen, Sultan bıligi aıaqtan shalyp, tipti syrtynan ólim jazasyna kesedi. Antanta úshtiginiń kapıtýlıatsııa shartyn jeleý etip tizege salýy da jańa baǵytqa bet burǵan túrik jurtyna aýyr tıdi.

Osyndaı qıyn-qystaý shaqta rýhty aqyn Maǵjan Jumabaev «Alystaǵy baýyryma» atty óleń jazdy. Jaýlary jan-jaqtan antalaǵan túrik jurtynyń taǵdyryna alańdap jazylǵan bul tarıhı óleń baýyrlas eki eldiń dostyq uranyna aınalǵan.

Bul týraly Túrkııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Nevzat Ýıanyk Elordadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada ótken sharada aıtty.

«Tamyry men tarıhy bir baýyrlarymyzdyń da sol kezdegi halqymyzdyń qandy shaıqastaryn, onyń aýyr sharttary men táýelsizdik ańsaryn júrekterimen sezine bilgen. Qazaqtyń dara aqyny Maǵjan Jumabaevtyń «Alystaǵy baýyryma» atty óleń shýmaqtarynda baýyrlarymyzdyń bizge degen janashyrlyq sezimderi kórinis tapqan edi» - dedi Túrkııa elshisi.

Baýyrlas túrik jurty úshin aıtýly sanalatyn tarıhı kúnge oraı QazAqparat Maǵjan aqynnyń dostyq uranyna aınalǵan óleńin usynady.

Alystaǵy baýyryma

Alysta aýyr azap shekken baýyrym,

Qýarǵan báısheshekteı kepken baýyrym,

Qamaǵan qalyń jaýdyń ortasynda

Kól qylyp kózdiń jasyn tókken baýyrym.

Aldyńda aýyr qaıǵy jatqan baýyrym,

Ómiri japa shekken jattan baýyrym.

Túksıgen júregi tas jaýyz jandar,

Tirideı teriń tonap jatqan baýyrym.

Apyrmaı, emes pe edi altyn Altaı -

Anamyz bizdi tapqan asaý taıdaı!

Baýyrynda júrmep pe edik salyp oınaq,

Júzimiz emes pe edi jarqyn aıdaı!

Alaly altyn saqa atyspap pa ek,

Tebisip bir tósekte jatyspap pa ek.

Altaıdaı anamyzdyń aq sútinen

Birge emip, birge dámin tatyspap pa ek.

Turmap pa edi, biz úshin móldir bulaq

Syldyrap, sylq-sylq kúlip, taýdan qulap.

Daıar bop ushqan qustaı soqqan quıyn,

Tilegen bir-bir tulpar beıne pyraq!

Altaıdyń altyn Kúni erkeletip,

Kelgende jolbarys bop, jańa erjetip,

Aq teńiz, Qara teńiz ar jaǵyna,

Baýyrym, meni tastap qaldyń ketip.

Men qaldym - jas balapan qanat qaqpaı,

Usham dep umtylsam da damyl tappaı.

Jón silter, jol kórseter jan bolmady,

Jaýyz jaý qoısyn ba endi meni atpaı.

Qorǵasyn jas júrekke oǵy batty,

Kúnásiz taza qanym sýdaı aqty.

Qansyrap, álim quryp esten tandym,

Qarańǵy abaqtyǵa berik japty.

Kórmeımin keshe júrgen qyr-saıdy da,

Kúndiz - Kún, túnde - kúmis nurly Aıdy da.

Ardaqtap, shyn jibekteı araıǵa orap

Ósirgen altyn anam - Altaıdy da.

Apyrm-aı, aıryldyq pa qalyń toptan,

Shabylyp qaıtpaıtuǵyn jaýǵan oqtan.

Túriktiń jolbarystaı júreginen

Shynymen qorqaq qul bop jaýdan buqqan.

Sharq uryp, erikke umtylǵan Túrik jany,

Shynymen aýyrdy ma bitip hali?!

Ot sónip júrektegi, qurǵady ma

Qaınaǵan tamyrdaǵy ata qany?!

Baýyrym, sen o jaqta, men bu jaqta,

Qaıǵydan qan jutamyz.

Bizdiń atqa

Laıyq pa qul bop turý?

Kel, ketelik

Altaıǵa, ata mıras, altyn taqqa!

Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Basty sózder: Mádenıet, Túrkııa, Túrki elderi,
Bólisińiz:

Avtor:

Esimjan Naqtybaı

Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Erbol Janat
Erbol Janat
954-059
REDAKTOR
Janat Qapalbaeva
Janat Qapalbaeva
954-059

MURAǴAT