+7 (701) 759 90 19
USD 412.55 EUR 468.66
RUB 5.79 CNY 58.80
Jańalyqtar

Altaıdaǵy áje halyq jyryn nasıhattap júr - Sheteldegi qazaq tildi BAQ-qa sholý

2020 jylǵy 12 sáýir 11:00
Bólisińiz:
Altaıdaǵy áje halyq jyryn nasıhattap júr - Sheteldegi qazaq tildi BAQ-qa sholý

ASTANA. QazAqparat - «QazAqparat» HAA sheteldegi qazaq tilinde taraıtyn aqparat kózderine aptalyq sholýyn usynady.

Uqsas jańalyqtar

Altaıda turatyn áje halyq jyryn nasıhattap júr - Qytaıdyń «Ortalyq halyq radıosy» (CNR)

Qytaılyq kazakcnr.com saıtynda, halqymyzdyń ulttyq bolmysyn tanytatyn dástúrli jyr ónerin Qytaı jerinde nasıhattap júrgen Ádıa Túsipqanqyzy týraly jazylǵan «Halyq jyrynyń qamqorshysy» atty maqala jaryq kórdi.

Atalǵan maqalanyń avtory Qýandyq Kóbenulynyń jazýynsha, danalar taǵylymymen jattalyp búgingi urpaqqa jetken, ultymyzdyń aýyz ádebıetiniń aıyryqsha úlgisi jyr dástúrin halyqqa nasıhattap, damytyp júrgen Ádıa Túsipqanqyzy Qytaıdyń Altaı aımaǵy Býryltoǵaı aýdanynda turady.

«... Kóshpeliler mádenıetiniń bir bólegi sanalatyn ǵasyrlar týyndysyn búginge jetkizýge úles qosyp júrgen Ádıa ájemizge sálemdese barǵanymyzda, tórdiń sáni bolyp aq shylaýyshymen (kımeshek) atamyzdyń janynda otyr eken. Kópti kórgen, sanasyna mol rýhanı qazyna jınap, jurtqa úlgi shashqan ájemiz óziniń ómir týraly bylaı dedi: «Men 1941 jyly týyppyn. Ákemniń aty Túsipqan. Aǵam Bókeı elge tanylǵan balýan bolǵan. Ákemiz 33 jasynda qaıtys bolyp, jastaıymnan jetim bolyp erjettim. Allaǵa shúkir, qazir tórt ulym, eki qyzym bar. Olardan 8 nemere súıip otyrmyn. Osydan bes jyl buryn «Saǵan halqym» atty jyr jınaǵymdy shyǵardym. Onda tirige arnalǵan óleńderim men qaıtys bolǵandarǵa arnalǵan joqtaýlarym, ómirden túıgenim men kórgenim týraly estelikter bar. Sondaı-aq bul jınaǵyma týǵan jer, ósken elge arnalǵan óleńderim de kirdi. Kópshilik jınalǵan ortada qolqalap jatsa óleńimdi aıtyp, jyrymdy tolǵaımyn», - deıdi ájemiz. Ádıa apa osylardyń ishinde joqtaý óleńderi týraly keńirek tarqatyp aıtyp, onyń máni men mańyzyn túsindirip berdi», - dep jazady avtor maqalasynda.

Qazaq halqynyń mádenıetin zerttegen Á.Dıvaev osy turmystyq jyr týrasynda: «Qazaqtyń joqtaý óleńderi – kóshpeli qazaq áıelderiniń aqyl-oıyn kórsetedi, júrek sulýlyǵyn sýretteıdi...» - dep baǵalapty.

Al, danyshpan Abaı bul týraly:

Bireýdiń kisisi ólse qaraly – ol,

Qaza kórgen júregi jaraly – ol.

Kóziniń jasyn tyımaı jylap júrip,

Zarlanyp nege ánge salady ol?

Týǵanda dúnıe esigin ashady óleń,

Óleńmen jer qoınyna kirer deneń.

Ómirdegi qyzyǵyń bári óleńmen,

Oılansańshy, bos qaqpaı-eleń-seleń, – degen eken.

«Qazaqtyń ólim jóneltý ádet-ǵurpy óz aldyna bir mádenıet. Joqtaý, kóris negizinen áıelder qaýymynyń qaıtys bolǵan adamǵa arnap aıtylatyn jyry. Onda negizinen, qaıtys bolǵan adamnyń tiri kezindegi erligi, adamgershiligi, qoǵamdyq orny, salaýaty jyrlanyp, oǵan degen saǵynysh qatar aıtylady. Men bala kúnimnen baıyrǵy báıitterdi, kóne jyrlardy jattap óstim. Sonyń ishinde joqtaý jyry - halyq aýyz ádebıetiniń bir salasy. Joqtaýdyń túri kóp. Onyń óz áýeni bar. Joqtaýdy bir bólim adam jattap aıtasa, bir bólim adam janynan shyǵaryp, ózi qurap aıtady. Joqtaý mezettik emes, qaıtys bolǵam adamnyń úıinde bir jyldan artyq ýaqyt aıtylady. Úıtkeni, alystaǵy týysy, jamaǵaıyny, dos jarany izdep kelip, kóńil aıtady. Kisi ólim jaqyn adamyna aýyr qaıǵy arqalatady, joqtaý sony jeńildetip, adamnyń qaıǵy-qasiretin syrtqa shyǵaryp shemen-sherin tarqatady», - deıdi Ádıa Túsipqanqyzy.


Túrki jurtynyń tórt jádigeri UNESCO-nyń Búkilálemdik muralar tizimine enedi - TRT

Túrkııanyń Mádenıet jáne týrızm mınıstrligi tórt jádigerdiń UNESCO Adamzattyń materıaldyq emes murasy tizimine alynýy úshin ótinish berdi, dep habarlaıdy Túrkııa Radıo Televızııa portaly.

«Ulttyń tarıhı jádigerleri qatarynda «Kórkem jazý: Islamı qusnıhat (kalıgrafııa) óneri», Túrkııanyń bastamasymen Ázerbaıjanmen birge «Shaı mádenıeti: Kýálik, qonaqjaılyq jáne áleýmettik qatynas sımvoly» jáne «Meı-Balaban óneri», al Ázerbaıjan, Qazaqstan, Qyrǵyz, Ózbekstan, Tájikistan jáne Túrikmenstan elderimen birge «Qojanasyr ázilderi» muralary UNESCO -ǵa usynyldy. Eske sala keteıik, Túrkııa Materıaldyq emes mádenı muranyń saqtalýy kelisimin qabyldaǵan 178 el ishinde 18 jádigermen tizimge eń kóp jádiger engizgen alǵashqy bestikke enip otyr», - dep jazady TRT.


Ózbekstan jasandy tynys alý apparatyn jasap shyǵarmaq - «ÓzA» aqparattyq agenttigi

Ózbekstannyń Innovatsııalyq damý mınıstrligi Clovakııanyń «Chirana» kompanııasy jáne reseılik seriktestermen birlesip, jasandy tynys alý apparaty óndiris tehnologııasynyń transferin júzege asyrý jobasyn ázirleýde, dep habarlaıdy Ózbekstannyń «Óz memlekettik aqparat agenttigi.


«Álemniń 12 elinde ǵana óndirisi jolǵa qoıylǵan jasandy tynys alý apparatynyń Ortalyq Azııadaǵy tuńǵysh zaýyttyq jobasynyń alǵashqy kezeńinde jalpy quny 3 mıllon dollardy quraıtyn 30 jumys ornyn ashý kózdelgen. Jobanyń ekinshi kezeńinde 6 mıllıondyq ınvestıtsııanyń esebinen jańa jumys oryndaryn 100-ge jetkizý josparlanǵan.

«Al, ataýly jobaǵa atsalysýǵa kelisim bergen álemdegi alty áıgili brendtiń biri sanalatyn «Chirana» kompanııasynyń Tashkentte shyǵatyn apparattyń bir ereksheligi tek bir satyly emes, úsh satyly jeldetýdi (ventılıatsııa) jasaıtyn bolady. Sonymen qatar, qurylǵyny jóndeý úshin qosalqy bólshekter men qyzmet kórsetý ortalyǵy, jasandy respıratorlar men NTA (narkozdy-tynys alý apparaty) úshin biregeı, jyljymaly jáne zamanaýı qyzmet kórsetý ortalyǵy qurylatyn bolady», - dep jazady «ÓzA» aqparat agenttigi.


Túrik keńesi elderi uıymshyldyq kórsetti - TRT

Túrki tildes memleketter yntymaqtastyq keńesiniń Bas hatshysy Baǵdat Ámireev keńeske múshe elderdiń jańa tıpti koronavırýs (Sovid-19) indetine qarsy ózara yntymaqtastyq kórsetkenin atap ótti, dep jazady Túrkııa Radıo Televızııa portaly.

Atalǵan BAQ-tyń jazýynsha, Túrki keńesinen jasalǵan jazbasha málimdemede Bas hatshy Ámireev jahandyq indettiń bastalýynan beri Túrki álemi lıderleriniń ózara jaqyn yntymaqtastyq jasaǵanyna nazar aýdarǵan.

«Túrkııa Ázerbaıjanǵa koronavırýsty anyqtaıtyn dıagnostıkalyq jabdyqtar joldaǵan alǵashqy el boldy, osylaısha baýyrlas Ázirbaıjan atalmysh aýrýdy anyqtaý úshin qajetti múmkindikke qol jetkizdi. Sonymen birge Túrkııa Qyrǵyzstannyń astanasy Bishkektegi Qyrǵyz-Túrik emhanasyn Qyrǵyzstan Densaýlyq saqtaý mınıstrligine ótkizip berýge sheshim qabyldady. Al Ózbekstan kórshisi Qyrǵyzstanǵa gýmanıtarlyq járdem joldady. Qazaqstan úkimeti qyrǵyz azamattarynyń Qytaı men Úndistannan áýe jolymen eline qaıtýyna múmkindik jasady. Sondaı-aq, Túrki keńesine múshe elder koronavırýstyń Eýropa elderine taralýy habarlanǵannan bastap dereý Majarstanǵa medıtsınalyq járdem joldady. Túrkııa, Ázerbaıjan jáne Ózbekstan Majarstandy shuǵyl qajet bolǵan maskamen, medıtsınalyq jabdyqtarmen qamdady» - dedi Baǵdat Ámireev.


Aıta ketsek, Qasym-Jomart Toqaev beınekonferentsııa formatynda «SOVID-19 pandemııasymen kúresýdegi nıettestik jáne yntymaqtastyq» taqyrybynda ótken Túrki tildes memleketteri yntymaqtastyq keńesiniń tótenshe sammıtinde baýyrlas memleketterdiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin Qyrǵyzstan men Tájikstanǵa (ár elge 5 myń tonnadan un beriledi) qoldaý kórsetiletini týraly aıtqan bolatyn.


Qytaı úkimeti Qazaqstanǵa kómektesýge medıtsınalyq sarapshylar tobyn jiberdi -«Jenmın jıbao» (People Daily)

Qazaqstan úkimetiniń shaqyrýymen 9 sáýirde Qytaı úkimeti koronavırýs ınfektsııasymen kúreske kómektesý úshin Úrimjiden Qazaqstanǵa medıtsınalyq sarapshylar tobyn attandyrdy, dep habarlaıdy kazakh.people.com.cn saıty.

«Qytaıdyń Shyńjań-Uıǵyr avtonomdy ólkesinen 10 dáriger Qazaqstan astanasyna attandy. Olar Shyńjań halyq aýrýhanasy, Shyńjań medıtsınalyq ýnıversıtetiniń birinshi aýrýhanasy, Shyńjań dástúrli qytaı medıtsınalyq aýrýhanasy, Іle-Qazaq avtonomııalyq okrýginiń Dostyq aýrýhanasy men Іle-Qazaq avtonomııalyq okrýginiń aýrýdan saqtaný jáne aldyn alý ortalyqtarynyń eń bilikti mamandary. Qytaılyq delegatsııa quramynda ıntensıvti terapııa, ınfektsııalyq baqylaý, pýlmonologııa, epıdemıologııa, qoǵamdyq densaýlyq saqtaý salasyndaǵy mamandar bar. Sonymen qatar delegatsııa quramynda jańa koronavırýs ınfektsııasymen kúreste tájirıbesi bar medbıke de jiberildi», - dep jazady «Jenmın jıbao» saıty.

Atalǵan BAQ-tyń jazýynsha, koronavırýspen kúres sharalary aıasynda Qytaıdyń Shyńjań-Uıǵyr avtonomdy ólkesi Qazaqstanǵa 5 tonna gýmanıtarlyq kómek te ataǵan. Gýmanıtarlyq júkte 49 600 dana bir rettik medıtsınalyq maska, 4 800 dana N95 úlgisindegi maska, 2 000 dana qorǵanys kıimi, 2 dana ókpeni jasandy jeldetý apparaty jáne basqa da medıtsına mamandaryna qajet qorǵanys quraldary jiberilgen.


Qazaqstanda «Qasıetti Quran: maǵynasy men túsiniktemeleri» atty kitaptyń tusaýkeseri ótti - «Fars» aqparat agenttigi

Qazaqstannyń Bas múftıi Naýryzbaı qajy Taǵanulynyń qatysýymen «Qasıetti Quran: maǵynasy men túsiniktemeleri» atty kitaptyń tusaýkeseri ótti, dep jazady Rarstoday.

«Mehr aqparat agenttiginiń habarlaýynsha, bul rásimge Qazaqstannyń Bas múftıi Naýryzbaı qajy Taǵanuly, Parlament depýtattary, ǵalymdar, zııaly qaýym ókilderi men dinı tulǵalar qatysty. Naýryzbaı qajy Islam Paıǵambarynyń (s.ǵ.s.) «Quran oqylǵan jáne Allanyń esimi aıtylatyn úıdiń berekeli bolatyny jáne bul úıge perishteler túsip, shaıtandardyń qashatyny» týraly hadısti eske salyp: «Aýdarmanyń ereksheligi – qasıetti aıattar arab tilindegi túpnusqadan aýdarylyp, aıattardyń qazaqsha maǵynasy berilýinde, tápsiri, túsiniktemesi men tarıhy jan-jaqty jazylýynda. Bul aýdarma men tápsir Qurannyń maǵynasyn tikeleı túsindirý maqsatyn kózdeıdi»,- dedi. Qurandy arab tilinen aýdarǵan – ıslamtanýshy, QMDB naıb múftıi Ershat Ońǵarov», - dep jazady Rarstoday.


Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:

Avtor:

Baqytjol Kákesh

Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Kojakeldıev E.
Kojakeldıev E.
954-059
REDAKTOR
Gúlmıra Alıakparova
Gúlmıra Alıakparova
954-059
REDAKTOR
Bakytjan Erbasov
Bakytjan Erbasov
954-059

MURAǴAT