+7 (701) 759 90 19
USD 375.87 EUR 406.24
RUB 5.84 CNY 53.45
Jańalyqtar

Aıda Eıvazlı: Abaı sózi – qazaqtyń boıtumary

2020 jylǵy 21 qańtar 14:44
Bólisińiz:
Aıda Eıvazlı: Abaı sózi – qazaqtyń boıtumary

BAKÝ. QazAqparat – Qazaqstanǵa dos jáne baýyrlas el Ázerbaıjan da Abaıǵa kóp mán beredi. «Egemen Qazaqstan» gazetindegi «Abaı sózi – qazaqtyń boıtumary» maqalasynda ázerbaıjandyq Aıda Eıvazlı osylaı jazdy.

Uqsas jańalyqtar
Almatyda Abaıdyń 175 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan ádebı mýzykalyq shara ótti Qaraǵandylyq áskerıler #Abai175 chellendjin qoldady Semeıde Abaıdyń mereıtoıyna oraı jańa spektakl qoıylmaq

Birneshe kún buryn Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń « Abaı jáne HHІ ǵasyrdaǵy Qazaqstan « atty maqalasyn oqydym. Bir halyqtyń ulttyq murasy, bir ulttyń jáne bir halyqtyń ulttyq bolmysy qamtylǵan maqala maǵan qatty unady.

«Abaıdyń oı-tujyrymdary bar­shamyzǵa qashanda rýhanı azyq bola alady» – degen Memleket basshysy Toqaev, uly oıshyldyń sózderi men áde­bı murasyna súıenip, odan qal­ǵan «atalar sóziniń» álemdik úde­rister men ózgeristerge úlgi bola alatynyn aıta kele, «Qazaq eli barda Abaı esimi asqaqtaı beredi... Abaı murasy – bizdiń ult bolyp birlesýimizge, el bolyp damýymyzǵa jol ashatyn qasterli qundylyq», deıdi.

Men Abaıdy qara sózderinen tanydym. Qazaqstanda qyzmet atqar­ǵan alǵashqy jyldary «Qazaqstan» Ult­tyq tele­arnasymen yntymaqtastyq­ta kezimde keńirek bile tústim. Sol taǵylymdy sózder, mysaldar meniń de jadyma jazyldy. Túrki folklorynda jáne turmys-saltynda «atalar sózi, ata sózi» degen tirkes bar. Kúlli túrkiniń murasyn jıǵan, túrki folkloryn zerttegen Mahmud Qashǵarı de «túrkiniń atalar sózin» jınap, muramyzdy baıytqanyn bilemiz.

Túrki áleminiń uly oıshyly, fılosofııalyq oı-pikir tarıhyn jalǵastyrýshy Abaı da óz eline, óz jurtyna uly sózder men ósıetter qaldyryp ketti. Túrki áleminiń aqsaqaly, Elbasy Nursultan Nazarbaev árdaıym Abaıdyń qara sózderinen dáıeksózder bere­di. Elbasy aıtqandaı Abaı sózi – qazaqtyń boıtumary, Abaı mura­sy – qazaqtyń eń qasıetti qazynasy.

Sózben álemniń júıesi ózger­di, sóz joqtan bar jasady. Uly aqyn Fızýlı aıtqandaı, «Halyqqa aýyzdyń syryn áshkere qylar sóz, Iesiniń kim ekenin áshkere qylar sóz».

Bıyl 175 jyldyq mereıtoıy atap ótilip jatqan Abaı Qunanbaıulynyń sózi – qazaq halqynyń sózi. Qazaq halqy – qazaq ultynan ǵana emes, kóp­tegen ulttardan quralǵan etnostyq halyq. Kók týly memlekette ómir súrip jatqan ulttar bir shańyraq astynda bas qosyp, eldi órkendetýde jáne Abaıdyń sózin dáripteýde.

Ótken jylǵy Abaıdyń shy­ǵar­malarynan úzindi oqý esta­feta­syna Ázerbaıjannyń da qatysýy kezdeı­soqtyq emes. Qara sózdi eske alǵan­dardyń biri men boldym. Bul sózdi shalǵaıdaǵy túrki elderi Sahalarǵa, Qyrymǵa joldadym.

Qazaqstanǵa dos jáne baýyrlas el Ázerbaıjan da Abaıǵa kóp mán beredi. Halqymyz uly tulǵalar men uly sózderdiń qadirin biledi. 100 jyldyq Ázerbaıjan Memlekettik ýnıversıtetinde Abaı ortalyǵy qyzmet kórsetedi. Túrki áleminiń eń qymbat kitap­tarynyń tusaýkeser rásimi de osy bilim shańyraǵynda ótedi.

Toqaev óz maqalasynda: «Abaı­dy tereń tanýǵa basa mán ber­genimiz jón. Abaıdy taný – adam­nyń ózin ózi tanýy. Adamnyń ózin ózi tanýy jáne únemi damyp otyrýy, ǵylymǵa, bilimge basym­dyq berýi – kemeldiktiń kóri­nisi. Intellektýaldy ult degeni­miz de – osy. Osyǵan oraı Abaı sózi ur­­paqtyń baǵyt alatyn temir­qa­zyǵyna aınalýy qajet» dep jazdy.

Qazaqstan Prezıdenti Q.Toqaev myrzanyń pikirleri­nen sha­byttanyp, men de búgin­nen bas­tap Abaıdyń qara sózderin aýdaryp, baspasózde jarııalaı­tyn bo­la­myn. Óıtkeni onyń sózderi bi­lim mekemeleri, oqýshylar, stý­dent­ter, óz jolyn taba almaı júr­gen jandar úshin «atalar sózi» bo­lyp tabylady. Ósıet bolyp tab­y­lady. Bizdiń atalarymyz esh­ýa­qyt­ta qalt aıtqan emes. Olar qara sóz aıtty, uly sóz aıtty.

Aıda Eıvazlı, Ázerbaıjan Respýblıkasy


Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:
Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Bakytjan Erbasov
Bakytjan Erbasov
954-059
REDAKTOR
Erbol Janat
Erbol Janat
954-059
REDAKTOR
Janıbek Amangeldı
Janıbek Amangeldı
954-059

MURAǴAT