+7 (701) 759 90 19
USD 414.46 EUR 451.35
RUB 5.77 CNY 58.12
Jańalyqtar

3 sáýir. Týǵan kún ıeleri

2020 jylǵy 3 sáýir 08:10
Bólisińiz:
3 sáýir. Týǵan kún ıeleri

NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin, ıaǵnı 3 sáýirde tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? QazAqparat oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.

ESІMDER

147 jyl buryn (1873-1919) halyq batyry, qazaq halqynyń 1916 jylǵy ult-azattyq kóterilisin uıymdastyrýshylardyń biri Amangeldi IMANOV dúnıege keldi.

Burynǵy Torǵaı ýezi Qaıdaýyl bolysynda týǵan. Ákesi sharýa baqqan, momyn kisi bolǵan. Sheshesi Qalampyr Qaqýqyzy medrese bitirgen. Amangeldi áýeli aýyl moldasynan 2 jyl oqyp, keıin Tasybaı, Táshmaǵambet ıshandardyń medresesine tústi. Medresede 4 jyl oqyǵan ol túrik, parsy, arab tilderin meńgerdi. Ákesinen 7 jasynda jetim qalyp, joqshylyq taýqymetin erte tartty. El ishindegi daý-sharǵa erte aralasyp, sol sebepti Reseı ımperııasynyń jergilikti bıleýshileriniń qýdalaýyna ushyrap, 1896-1911 jyldary aralyǵynda birneshe ret túrmege qamaldy.

Amangeldi batyrdyń uıymdastyrýshylyq jáne qolbasshylyq talanty 1916 jylǵy Reseı ımperatorynyń maýsym aıyndaǵy jarlyǵyna narazylyq retinde Torǵaı dalasynda burq etken ult-azattyq kóterilis barysynda aıqyn kórindi. 2-3 aı ishinde eleýli kúshke aınalǵan kóterilisshiler Qoǵalykólde bas qosyp, Ábdiǵapar Janbosynovty han, Amangeldini kóterilis qolbasshysy (sardar) etip saılady. Ábdiǵapar men Amangeldiniń uıymdastyrýshylyq iskerliginiń nátıjesinde kóterilis saıası sıpat aldy jáne áskerı-uıymdyq jaǵynan nyǵaıyp, oǵan qatysýshy sarbazdar qatary 50 myń adamǵa jetti. Amangeldi Torǵaı qalasyn 27 kún boıy qorshaýǵa aldy.

Ol kóterilisshilerdiń Shoshqaly, Kúıik qopalaryndaǵy shaıqastaryna, podpolkovnık Týrgenevtiń jaraqty úlken jasaǵyna qarsy 1917 jyly aqpannyń 21-23-indegi Qumkeshý-Doǵal-Úrpektegi sońǵy aıqasyna tikeleı basshylyq jasady. Jazalaýshylar Torǵaıdaǵy ult-azattyq kóterilisti tunshyqtyra almady. Kóterilis Reseıdegi Aqpan tóńkerisine jalǵasty. Amangeldi 1918 jyly naýryzdyń 21-i men sáýirdiń 2-i aralyǵynda Orynborda ótken Torǵaı Keńesteriniń tuńǵysh sezine qatysyp, Torǵaı ýeziniń áskerı komıssary bolyp taǵaıyndaldy. 1919 jyly sáýirdiń 20-ynda Torǵaıda Keńes ókimeti qulap, Amangeldi tutqynǵa alynyp atý jazasyna kesildi.

67 jyl buryn (1953) QR eńbek sińirgen ártisi, opera ánshisi Kenjeǵalı Tursynbekuly MYRJYQBAI dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Aıagóz qalasynda týǵan. N.A. Rımskıı-Korsakov atyndaǵy Lenıngrad konservatorııasynyń vokal-hor fakýltetin (1981) «opera ánshisi, kontserttik ánshi, pedagog» mamandyǵy boıynsha; T. Júrgenov atyndaǵy Almaty óner akademııasynyń mýzykalyq spektaklder rejıssýrasy fakýltetin (1996) «mýzykalyq rejısser» mamandyǵy boıynsha bitirgen. L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory (1997 jyldan); ónertaný professory (2003 jyldan). 10-nan astam maqalanyń avtory, buqaralyq aqparat quraldaryna kóptegen suhbat bergen. Onyń qatysýymen bolǵan 6 opera spektakli jáne 3 jeke kontsert Qazaqstannyń radıo jáne televızııanyń altyn qoryna engizildi.

1981 jyldan - Abaı atyndaǵy Memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynyń jetekshi solısi. 1996 jyldan - L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń dotsenti, professory. 1997 jyldan - Aqmola memlekettik fılarmonııasynyń dırektory, kórkemdik jetekshisi. 1998 jyldan - Astana Mýzyka akademııasy jeke án oryndaý kafedrasynyń meńgerýshisi. 2007 jyldan - ShQO Mádenıet basqarmasynyń bastyǵy. 2009-2012 jyldary - ShQO Memlekettik fılarmonııasynyń dırektory bolǵan. 2012 jyldan Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti janyndaǵy «Káýsar» mádenı-tanymdyq birlestiginiń jetekshisi.

35 jyl buryn (1985) Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport vıtse-mınıstri Nurǵısa Muratuly DÁÝEShOV dúnıege keldi.

Batys Qazaqstan oblysynda týǵan. Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq Ulttyq konservatorııasyn, T. Júrgenov atyndaǵy Qazaq Ulttyq óner akademııasynyń magıstrantýrasyn támamdaǵan.

Eńbek joly: 2007-2011 jyldary – halyq aspaptary akademııalyq orkestri, fılarmonııa ártisi. 2009-2013 jyldary –T. Júrgenov atyndaǵy Qazaq Ulttyq óner akademııasynyń «Dástúrli mýzyka óneri» kafedrasynyń oqytýshysy. 2011-2013 jyldary – Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq Memlekettik halyq aspaptary orkestrinde ınspektor. 2013-2019 jyldary – Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq memlekettik halyq aspaptary orkestri dırektory.

Qazirgi qyzmetinde 2019 jyldyń shilde aıynan bastap.

«Qazaqstan Konstıtýtsııasyna 20 jyl» medalimen, TMD elderiniń Parlamentaralyq assambleıasynyń «Mádenıet pen ónerge qosqan úlesi úshin» tósbelgisimen marapattalǵan.

35 jyl buryn (1985) N.A.Tilendıev atyndaǵy «Otyrar sazy» orkestriniń kórkemdik jetekshisi jáne bas dırıjeri - Dınara Nurǵısaqyzy TІLENDIEVA dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasynyń dırıjerlik fakýltetin bitirgen.

Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldan beri.


Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Basty sózder: Kúntizbe,
Bólisińiz:
Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Kojakeldıev E.
Kojakeldıev E.
954-059
REDAKTOR
Gúlmıra Alıakparova
Gúlmıra Alıakparova
954-059
REDAKTOR
Jarylqasyn Saıagúl
Jarylqasyn Saıagúl
954-059

MURAǴAT