25 maýsym. Týǵan kún ıeleri
2022 jylǵy 25 maýsym 08:10

25 maýsym. Týǵan kún ıeleri

NUR-SULTAN. QazAqparat - QazAqparat 25 maýsymǵa arnalǵan «Týǵan kún ıeleri» kúntizbesin usynady.

ESІMDER

129 jyl buryn (1893-1938) aqyn, jazýshy, pedagog Maǵjan JUMABAEV dúnıege kelgen.

Soltústik Qazaqstan oblysynyń Býlaev aýdanynda týǵan. Áýeli aýyl moldasynan sabaq alady. Budan soń ákesi Beken Maǵjandy Qyzyljardaǵy Begishev medresesine oqýǵa beredi. Musylmandyq ortasha dárejeli bilim beretin bul medreseni bes jyldaı oqyp bitirgen soń, 1910-1913 jyldary Ýfa qalasynda «Ǵalııa» medresesinde oqıdy. Osynda júrip «Sadaq» jýrnalyn shyǵarýǵa aralasyp, óziniń óleńderin jarııalaıdy. Abaıdyń óleńder jınaǵymen tanysady, tatar aqyn-jazýshylarymen dostasady. Arab, parsy, túrik tilderin oqyp úırenýin jalǵastyrady. Orys tilinen sabaq alady. Abaı úlgisimen Shyǵys pen Batys poezııasynan birdeı nár alady.

1913-1917 jyldary Ombydaǵy muǵalimder daıarlaıtyn semınarııada oqyp, ony úzdik bitiredi. Ombyda oqyp júrgen kezinde sondaǵy jastarmen tize qosyp, «Birlik» ádebı úıirmesin qurýǵa qolǵabys etip, onyń «Balapan» atty qoljazba ádebı jýrnalyn redaktsııalaıdy. 1917-1923 jyldary «Bostandyq týy», «Aqjol» gazetterinde jáne «Sholpan» jýrnalynda eńbek ete júrip, halyq aǵartý jumysyna belsene aralasady. 1923-1926 jyldary Máskeýde kórkem ádebıet ınstıtýtynda oqıdy. 1927-1929 jyldary Býrabaıda, odan soń Petropavlda oqytýshylyq qyzmetter atqarady.

1912 jyly Qazan shaharynda «Sholpan» atty óleńder jınaǵy jaryq kóredi. «Batyr Baıan», «Oqjetpestiń qııasynda», «Qoılybaıdyń qobyzy», «Ótirik ertegi», «Shyn ertegi» poemalarynda adam janynyń, psıhologııalyq álemniń qupııa syrlaryn, ıirimderin, damý dıalektıkasyn asqan sheberlikpen kestelep órnekteı bilgen. Keńes jyldary eki óleńder jınaǵyn jarııalady. Alǵashqysy - 1922 jyly Qazanda, ekinshisi Tashkentte basylyp shyqqan. Mektep oqýshylaryna, muǵalimderge arnap «Pedagogıka», «Bastaýysh mektepte ana tilin oqytý jóni» eńbekterin jarııalaǵan.

1929 jyly M.Jumabaev «Alqa» atty jasyryn uıym qurdy degen aıyptaýlarmen Máskeýdegi Býtyrka túrmesine qamalyp, 10 jyl aıdaýǵa kesilgen. 1936 jyly M. Gorkıı jáne E. Peshkovanyń aralasýymen bostandyq alyp, Qazaqstanǵa oralyp, Petropavl qalasyndaǵy mektepte orys tili men ádebıetinen sabaq bergen. 1937 jyly naýryzda Maǵjan Jumabaev Almatyǵa kelip, aýdarma isimen aınalysqan. 1938 jyly qaıtadan qamaýǵa alynyp, atý jazasyna kesildi. M. Jumabaevtyń «Alystaǵy baýyryma» óleńin Mustafa Shoqaı «ıAsh Túrkistan» jýrnalynda jarııalaı otyryp, ony túrkishildik kúresi úshin eń paıdaly óleń dep baǵalaǵan.

Qazaqstanda M.Jumabaev shyǵarmalary 1989 jyly ǵana qaıtadan jarııalana bastady. Almaty, Astana jáne Petropavl qalalaryndaǵy kóshelerge Maǵjan Jumabaev esimi berilgen. Petropavl qalasynda jáne aqynnyń týǵan aýylynda eskertkish qoıylǵan. Soltústik Qazaqstan oblysynyń burynǵy Býlaev aýdany M. Jumabaev aýdany bolyp ataldy. Halyqaralyq Túrki akademııasy 2018 jyldy «Maǵjan Jumabaev jyly» dep jarııalady.

61 jyl buryn (1961) Shymkent qalasy ákiminiń orynbasary Erǵalı Dáýletbekuly BІLІSBEKOV dúnıege keldi.

Shymkent qalasynda týǵan. Bilimi joǵary, mamandyǵy boıynsha mádenı-aǵartý jumysynyń jetekshisi, ekonomıst, qurylys mamany.

Eńbek joly: 1978-1983 jyldary – Shymkent qalasyndaǵy «Kazgalantereıtorg» bazasynda jumysshy. 1983-1984 jyldary – Shymkent qalasyndaǵy OKTÝ-38 oqý ornynda pedagog-tárbıeshi. 1984-1988 jyldary – Shymkent qalalyq pedagogıkalyq mádenıet ınstıtýtynyń komsomol komıtetiniń hatshysy. 1988-1990 jyldary – Shymkent qalalyq pedagogıkalyq mádenıet ınstıtýtynyń kafedra meńgerýshisiniń orynbasary — aǵa laborant. 1990-2008 jyldary – Shymkent qalasyndaǵy birqatar kásiporyndarda basshylyq etken. 2008-2011 jyldary – Shymkent qalasy ákiminiń orynbasary. 2011-2012 jyldary – Astana qalasynda QR Premer-Mınıstri Keńsesiniń uıymdastyrý-jumystary jáne aýmaqtyq damý bóliminiń bas ınspektory. 2012-2014 jyldary – Astana qalasynda QR Premer-Mınıstri Keńsesiniń aımaqtyq damý bóliminiń bas ınspektory. 2014-2017 jyldary – QR tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý agenttiginiń Ońtústik Qazaqstan oblystyq tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý departamentiniń basshysy. 2017-2018 jyldary – Ońtústik Qazaqstan oblysynyń memlekettik satyp alý basqarmasynyń basshysy. 2018-2020 jyldary – Túrkistan oblysynyń memlekettik satyp alý basqarmasynyń basshysy.

Qazirgi qyzmetinde 2020 jyldyń qarashasynan bastap.

59 jyl buryn (1963) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Senat depýtaty, Ekonomıkalyq saıasat, ınnovatsııalyq damý jáne kásipkerlik komıtetiniń múshesi Súıindik Tasemenuly ALDAShEV dúnıege keldi.

Túrikmen KSR Krasnovodsk qalasynda týǵan. 1986 jyly I.M.Gýbkın atyndaǵy munaı jáne gaz ınstıtýtyn, 2008 jyly Ortalyq - Azııa ýnıversıtetin bitirgen.

Eńbek jolyn 1979 jyly - Ózen burǵylaý jumystary basqarmasynda tokar, burǵyshynyń kómekshisi, burǵyshy sheberiniń kómekshisi, óndiristik qyzmet kórsetý bazasynyń ınjeneri, burǵylaý sheberi, Jańaózen burǵylaý jumystary basqarmasynyń tehnologııa bólimi bastyǵynyń orynbasary. Uzaq jyldar boıy «KazTransOıl» AQ-da túrli laýazymdy qyzmetter atqarǵan. 2012-2017 jj. - Mańǵystaý oblysy ákiminiń birinshi orynbasary. 2017-2020 jj. «Qarajanbasmunaı» AQ Birinshi Vıtse - prezıdenti laýazymynda boldy.

Qazirgi qyzmetinde – 2020 jyldyń tamyz aıynan bastap.

«Nur Otan» partııasynyń múshesi. Qurmet ordenimen (2019), «Astanaǵa 20 jyl» medalimen marapattaldy (2018). «Magıstraldy qubyr kóliginiń qurmetti qyzmetkeri» qurmetti ataqqa ıe (2010).

52 jyl buryn (1970) Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Májilisiniń VII shaqyrylym depýtaty, Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik jónindegi komıtet múshesi Erlan Bııahmetuly SAIYROV dúnıege keldi.

A.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetin bitirgen, tarıhshy; Reseı Federatsııasy Prezıdentiniń janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasyn bitirgen, memlekettik jáne mýnıtsıpaldy basqarý.

Eńbek joly: Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet, aqparat jáne qoǵamdyq kelisim mınıstrliginiń ishki saıasat departamentiniń dırektory (2000-2003 jj.); «Qazınjınırıng» AQ atqarýshy dırektory (2003 jyldan bastap); Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Aqparattyq-taldaý bóliminiń meńgerýshisi (2005 jyldan bastap); Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet, aqparat jáne qoǵamdyq kelisim mınıstrliginiń qoǵamdyq saıası jumystar departamentiniń dırektory (2008 jyldan bastap); «Ult TIMES» respýblıkalyq aptalyq áleýmettik-saıası gazetiniń redaktsııalyq alqasynyń tóraǵasy (2012-2013 jj.); «Mádenı damý ınstıtýty» QQ ǵylymı dırektory (2013-2015); QR Kásipodaqtar federatsııasy tóraǵasynyń keńesshisi (2017-2018 jj.). Eýrazııalyq ıntegratsııa ınstıtýtynyń dırektory (2019-2021 jj.).

2021 jyldyń qańtar aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.


Uqsas jańalyqtar
Seriktester jańalyqtary

Jańalyqtar

Úrdis

MURAǴAT