+7 (701) 759 90 19
USD 386.44 EUR 428.37
RUB 6.06 CNY 54.93
Jańalyqtar

19 qazan. Týǵan kún ıeleri

2019 jylǵy 19 qazan 08:08
Bólisińiz:
19 qazan. Týǵan kún ıeleri

NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin, ıaǵnı 19 qazan kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? QazAqparat oqyrmanǵa esimder kúntizbesin usynady.

ESІMDER


95 jyl buryn (1924-1988) Reıhstagqa 1945 jylǵy 30 sáýirde birinshi bolyp Jeńis týyn tikken qazaq ofıtseri, «Halyq qaharmany» Raqymjan QOShQARBAEV dúnıege keldi.

Qazirgi Aqmola oblysynyń Tselınograd aýdanynda týǵan. 1942 jyly áskerge alynyp, 1944 jyly Frýnzedegi (Bishkek) jaıaý ásker ýchılıesin bitirgen. 1944 jyly qazan aıynan bastap 1-Belarýs maıdanyndaǵy Idrıtsk atqyshtar dıvızııasy quramynda 150-shi vzvodty basqaryp, Polsha jáne Germanııa jerlerindegi shaıqastarǵa qatysty.

Leıtenant R.Qoshqarbaev Berlın operatsııasy kezinde asqan erlik kórsetti. 30 sáýirde ol jaýynger G.Býlatov ekeýi Keńes áskerleri arasynan Reıhstagqa alǵash bolyp Jeńis týyn tikti. Soǵystan keıingi jyldary Elba boıyndaǵy keńestik okkýpatsııalyq ásker bóliminde qyzmet atqardy.

1947-1967 jyldary Aqmola oblystyq atqarýshy komıtetiniń nusqaýshysy, Qazaq KSR Mınıstrler keńesi janyndaǵy qonys aýdarýshylar jónindegi bas basqarmasynyń ınspektory. 1967 jyldan «Almaty» qonaq úıiniń dırektory qyzmetin atqarǵan.

Qyzyl Tý, І dárejeli Otan soǵysy ordenderimen, kóptegen medaldarmen marapattalǵan.


89 jyl buryn (1930) medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor, Reseı Medıtsına Ǵylym Akademııasynyń jáne Qazaqstan Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Qazaq taǵamtaný akademııasynyń jáne Profılaktorııalyq medıtsına akademııasynyń negizin qalaýshysy jáne onyń prezıdenti, DDU taǵamtaný jónindegi ekspertter komıtetiniń múshesi Tóregeldi Sharmanuly ShARMANOV dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynyń Ulytaý aýdanynda týǵan. Qaraǵandy memlekettik medıtsına ınstıtýtyn jáne onyń aspırantýrasyn bitirgen.

1958-1962 jyldary - Qaraǵandy oblysy Ulytaý aýdanynda ortalyq aýrýhananyń bas dárigeri. 1962-1968 jyldary Qazaqstan Densaýlyq saqtaý mınıstriniń Ólkelik patologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda bólim meńgerýshisi. 1968-1971 jyldary Aqtóbe medıtsına ınstıtýtynyń rektory. 1971-1982 jyldary - Qazaq KSR Densaýlyq saqtaý mınıstri. 1973-1984 jáne 1988 jyldan KSRO Medıtsına ǴA-nyń Taǵam ınstıtýty Qazaq bólimshesiniń dırektory (qazirgi Qazaq taǵamtaný akademııasynyń prezıdenti). 1985-1988 jyldary - Búkilodaqtyq «Taǵamtaný suraqtary» atty jýrnalynyń bas redaktory jáne Máskeý qalasyndaǵy Dárigerlerdiń biliktiligin jetildirý ınstıtýtynyń taǵamtaný kafedrasynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 1995 jyldyń mamyr aıynan - Qazaqstannyń Profılaktorııalyq medıtsına akademııasynyń negizin qalaýshysy jáne onyń prezıdenti. 1997 jyldan bastap «Zdorove ı bolezn» jýrnalynyń bas redaktory.

Negizgi ǵylymı eńbekteri tamaqtaný fızıologııasyna arnalǵan. Ol tamaqtaný tártibiniń buzylý sebepterin zerttep, adam denesinde aqýyz, dárýmen jetispeý jóninde tujyrym jasady; meshel aýrýynyń damý mehanızmin ashty. Onyń basshylyǵymen emshektegi balalarǵa arnalǵan «Bóbek», «Arýana», «Antıholesterın» taǵam qospalary shyǵaryldy. Onyń bastamasymen 1978 jyly Dúnıejúzilik densaýlyq uıymy (DDU) men ıÝNISEF-tiń Halyqaralyq Almaty konferentsııasy ótip, onda medıtsına - sanatynyń alǵashqy járdemniń ulttyq júıesin uıymdastyrýdyń ustanymdary alǵash ret tujyrymdalǵan Almaty deklaratsııasy qabyldandy.

Onyń jetekshiligimen 60-qa jýyq doktorlyq jáne 170-ten astam kandıdatttyq dıssertatsııalar qorǵaldy.

«Qazan revolıýtsııasy», «Halyqtar dostyǵy», «Parasat» ordenderimen marapattalǵan. DDU-nyń L.Bernard atyndaǵy syılyǵyn (2005) jáne «Qazaqstan Respýblıkasynda taǵam týraly ǵylymnyń irgeli de qoldanbaly aspektilerin daıyndaý» eńbekter toptamasy úshin Qazaqstan Memlekettik syılyǵynnyń ıegeri jáne «Ǵylym» nomınatsııasyndaǵy «Platına Tarlany» táýelsiz syılyǵynyń ıegeri.


63 jyl buryn (1956-2018) jazýshy, dramatýrg Rahymjan OTARBAEV dúnıege keldi.

Atyraý oblysynyń Teńiz aýdanynda týǵan. Oral pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen. Eńbek jolyn «Oral óńiri» gazetinde tilshilikten bastady. Keıin mektepte muǵalim, Teńiz aýdanynda radıo uıymdastyrýshy, Qazaq teleradıo komıtetinde redaktor boldy, «Qazaq ádebıeti», «Arýana» gazetterinde, «Jalyn» almanahynda qyzmet etti. Qyrǵyzstandaǵy Qazaqstan Elshiliginiń attashesi, Aqtaý oblystyq radıotelevızııa kompanııasynyń tóraǵasy, Atyraý oblystyq drama teatrynyń dırektory bolǵan. Jazýshynyń «Dúnıe kezek», «Juldyzdar qulaǵan jer», «Jaıyq jyry» atty kitaptary, «Abaı soty», «Beıbarys sultan», «Ábýtálip ápendi» jáne jazýshy M.Qulkenovpen birge jazǵan «Bas», «Jáńgir» pesalary bar.

Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Basty sózder: Kúntizbe,
Bólisińiz:
Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
Sondaı-aq... oqyńyz
Zagrýzka...
ONLAIN QYZMETKERLER
REDAKTOR
Kojakeldıev E.
Kojakeldıev E.
954-059
REDAKTOR
Gúlmıra Alıakparova
Gúlmıra Alıakparova
954-059
REDAKTOR
Janıbek Amangeldı
Janıbek Amangeldı
954-059

MURAǴAT