3 шілде. ҚазАқпарат күнтізбесі
2022 жылғы 3 шілде 07:00

3 шілде. ҚазАқпарат күнтізбесі

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – ҚазАқпарат оқырмандарына 2022 жылғы 3 шілдеге арналған күнтізбені ұсынады.

АТАУЛЫ КҮНДЕР

Ұлттық домбыра күні

2018 жылғы 13 маусымда ҚР Президентінің Ұлттық домбыра күнін белгілеу туралы Жарлығы шықты. Бұл мерекені жыл сайын шілденің бірінші жексенбісінде атап өту туралы шешім қабылданды. «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында домбыра ұлттық мәдениетті әлемге танытудың символына айналды. ЮНЕСКО шешімімен бұл көне музыкалық аспап пен күй адамзаттың материалдық емес мұрасы тізіміне енді.

ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР

1903 жылы Қазақстандағы орта білім мекемелерінің бірі – Семей мұғалімдер семинариясы ашылды. Оған Семей, Кереку, Өскемен, Қарқаралы және Ақмола уездерінен 24 бала қабылданған. Кейін Тобыл, Барнаул және Жетісу оқушылары да қабылдана бастады. Семинарияның бірінші директоры - А. Белый.

1960 жылы Қарағандыдағы металлургия комбинатында тұңғыш домна пеші іске қосылды және сол күні Қазақстанның алғашқы шойыны алынды. Бұл күн Қазақстан Магниткасы күні болып саналады.

1970 жылы Алматы облысы Іле ауданы Новоилийск кенті облыстық маңызы бар қалалар тізіміне енгізіліп, оған Қапшағай қаласы деген атау берілді. Ежелгі түркі сөзінен аударғанда «Қапшағай» сөзі «тас шатқал» деген мағынаны білдіреді. Бұл терминнің тағы бір нұсқасы бар, ол бойынша қазақ қолбасшысы Қаптағай батыр жоңғарлармен соғыс кезінде осы жердегі өзен арқылы өтіп, оның арнасын құм салынған қаптың көмегімен жаппақ болған.

1995 жылы Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігінің жариялануын мәңгі есте қалдыру, қоғамды топтастыру, гуманизм, ұлтаралық татулық, қазақстандық патриотизм тәрбиелеу идеяларын көркем бейнелеу мақсатында ҚР Тұңғыш Президенті Н. Назарбаевтың «Алматы қаласында Тәуелсіздік ескерткішін орнату туралы» қаулысы шықты.

2009 жылы астанада төбесі жабық 30 мың орындық жаңа «Астана Арена» стадионы ашылды.

2010 жылы болашақта іргесі қаланатын Ұлттық ғарыш орталығының орнына ескерткіш белгі мен ғарыш стеласы орнатылды. Ол астанадағы Тұран даңғылының бойында 30 гектар аумақта орналасқан.

2013 жылы номиналы 500 теңгелік «Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшылары съезіне 10 жыл» деп аталатын ескерткіш күміс тиындар қолданысқа енді. Металдың құрамы – Ag 925/ 31,1g, диаметрі – 38,61 мм, дайындау сапасы – proof. Таралымы – 3 000.

2013 жылы археологтар Ақмола облысы Сандықтау ауданының бұрынғы Сарқырама мекенінен біздің заманымызға дейінгі IV ғасырға тиесілі бірқатар бірегей ескерткіштерді тапты.

2015 жылы Мәскеу қаласында (Ресей Федерациясы) «Монета жұлдыздары - 2015» ескерткіш монеталардың ІХ халықаралық конкурсының жеңімпаздарын және дипломанттарын марапаттау рәсiмi өтті. «Жыл монетасы» номинациясында үшінші орынды Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі ұсынған «Ана» күміс монетасы жеңіп алды. «Ана» - монеталарда адамзатқа ортақ құндылықтарды көрсетуге және оларды адамнан адамға, жүректен жүрекке өзіндік бағдар ретінде жеткізуге арналған серияның алғашқы монетасы.

2017 жылы Қарағандыда тау-индустриалдық колледжінің базасында шахтада орналасқан ерекше музей ашылды. Шахта 15 метр тереңдікте орналасқан, оның аумағы 100 шаршы метрден асады. Онда қазіргі шахталарда қолданылатын құрал-жабдықтар орнатылған. Әр құрылғыда жабдық туралы ақпараттар үш тілде көрсетілген.

2017 жылы Қазан қаласында өткен XIII Халықаралық мұсылман кинофестивалінде қазақстандық режиссер Сәбит Құрманбековтің «Оралман» атты туындысы көрсетілді. Аталған картинаның сценарийін кинодраматург Нұрлан Санжар жазып шыққан. Оған Сәбит Құрманбеков те көмектесті. Композиторы – Айдос Сағат. Басты рөльдерді Дулыға Ақмолда, Ержан Түсіпов, Есім Сегізбаев, Шынар Асқарова, Баян Қанжабиева және тағы басқа актерлар сомдады.

2018 жылы ақтөбелік дизайнер Сәбина Жанзақова ұлттық киім үлгісімен Түркияның Кемер қаласында өткен халықаралық балалар және жасөспірімдер шығармашылығы фестивалінде бас жүлдені иеленді. Оған 15 елден 25 шығармашылық ұжым қатысты.

2020 жылы Эстонияда Харьюмаа, Ида-Вирумаа, Тартумаа және Ляяне-Вирумаа округтерінде Қазақстан Республикасы Құрметті консулдығының салтанатты ашылуы өтті.

Қазақстан Елшісі Нұрлан Сейтімов Құрметті консулдықтың өзара іс-қимылдың барлық бағыттары бойынша, әсіресе елдер арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастықты дамытуда, сондай-ақ еліміздің азаматтары мен заңды тұлғаларының құқықтары мен мүдделерін қорғауда Қазақстан-Эстония қатынастарын дамытудағы маңызды рөлін атап өтті.

2021 жылы Түркістан қаласында Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевқа ескерткіш орнатылды. Қаланың әкімшілік-іскерлік орталығында орнатылған ескерткіштің биіктігі – 4 метр. Қоладан жасалған мүсіннің авторы – Қазақстанның еңбек сіңірген суретшісі, Қазақстан суретшілері Одағының мүшесі Тілеуберді Бинаш.

2021 жылы Нұр-Сұлтанда қазақтың әйгілі ғалымы, академик Қаныш Сәтбаевқа ескерткіш ашылды. Биіктігі – 5,25 метр, қоладан жасалған, салмағы – 4,9 тонна. Ескерткіш Қаныш Сәтбаев пен Қажымұқан Мұңайтпасов көшелерінің қиылысында, «Қазақстан» спорт кешенінің алдындағы алаңда орналасқан. Авторы – белгілі мүсінші Асқар Нартов.

2021 жылы Нұр-Сұлтандағы Абылай хан мен Күйші Дина көшелерінің қиылысында Дина Нұрпейісованың ескерткіші салтанатты түрде ашылды. Ескерткіш авторы – мүсінші Бауырқан Жалын. Жалпы биіктігі – 5,5 метр, салмағы – 45 тонна.


Ұқсас жаңалықтар
10 тамыз. ҚазАқпарат күнтізбесі
2022 жылғы 10 тамыз 07:00

10 тамыз. ҚазАқпарат күнтізбесі

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат - ҚазАқпарат оқырмандарына 2022 жылғы 10 тамызға арналған күнтізбесін ұсынады.


АТАУЛЫ КҮНДЕР

Абай күні

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 4 тамыздағы Қаулысымен 10 тамыз мерекелік күндердің тізбесіне қосылып, Абай күні болып белгіленді.

Абай - қазақ жазба әдебиетінің негізін қалыптастырған ұлы ақын, ағартушы әрі ойшыл. Оның шығармалары бүгінгі күнге дейін әлемнің 60 тіліне аударылған. Алматыда ақынның атымен жоғары оқу орны, опера және балет театры, үлкен даңғыл аталады, қазақстанның көптеген елді-мекендеріне оның есімі берілген, көркем әдебиет саласы бойынша мемлекеттік сыйлық тағайындалған. Шығыс Қазақстан облысындағы бір ауданға, Қарағанды облысындағы бір қалаға аты берілген. Сондай-ақ Іле Алатауының теңіз деңгейінен 4010 метр биіктіктегі шыңы да ақын есімімен аталады.

ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР

1995 жылы Семей қаласында Абайдың жаңа мәдени-тарихи және аумақтық-мемориалдық кешені салтанатты түрде ашылды. Кешенге жаңа мұражай мен қайта өңдеу өткізілген Абайдың өзі тәлім алған медресе мен мешіт кіреді.

2010 жылы Талдықорған қаласында Спорт сарайы алдында қазақтың ұлы ақыны Сүйінбай Аронұлына ескерткіш орнатылды. Биіктігі шамамен 10 метрге жететін монумент таза қоладан құйылған, оның авторлары - белгілі қазақстандық сәулетші Қазбек Жарылғапов пен мүсінші Мерлан Әзмағамбетов.

2012 жылы Маңғыстау облысындағы Қарақұдық кен орнында мерейтойлық 10-шы миллион мұнай тоннасы алынды. Қарақұдық кен орны Ақтау қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 365 шақырым қашықтықта орналақан. Алғаш рет бұл маңнан мұнай 1972 жылы табылғанымен тек 1998 жылдан бастап алына бастады.

2014 жылы Тбилисиде ІХ Халықаралық мәдениет, сән және өнер балалар фестивалінің Алтын тәжін марапаттау рәсімі өтті. Аталмыш байқауда Қазақстан атынан апалы-сіңлілі Ксения (13 жаста) және Анастасия (10 жаста) Михайловскаялар өнер көрсетті. Ксения «Little Miss Universe-2014, Super Grand prix» атақтарына ие болды. Жеңімпазға алтын тәж, диплом, «Диадема» зергерлік салонынан фестивальдің символикасы салынған алтын алқа сыйға тартылды. Байқауда Ксения қазақтың ұлттық биі «Аққуды» биледі. Ал Анастасия «Little Miss Universe grand prix-2014» атағын жеңіп алды. Сондай-ақ, фестивальдің арнайы аталымдарының бірі - «Little Miss Elegance 2014» атанды. Жеңімпазға үздік ұлттық костюм үшін диплом берілді.

2014 жылы қазақстандық қос балуан Вадим Псарев пен Жаксылық Үшкемпіровтің есімдері Швейцариядағы ФИЛА штаб-пәтеріндегі күрес даңқы залына енгізілді.

2016 жылы «Құнанбай» фильмі ХІІ Қазан халықаралық мұсылман киносы фестивалінің негізгі конкурстық бағдарламасына қатысты.

2017 жылы Қазақстан Республикасы алғаш рет Польшаның Торун қаласында өткен XVIII Бүкіләлемдік жазғы полоний ойындарына қатысты. Кәсіби емес спортшылар арасындағы жарыста 32 елдің командалары сынға түсті. Қазақстан намысын Астана мен Алматыдан 17 адам қорғап, 11 медаль жеңіп алды.

2017 жылы әлемнің 40-тан астам елінде 22 тілде National Geographic түсірген Астананың мегақұрылыстары туралы фильмнің әлемдік тұсаукесері болды. Әйгілі National Geographic телеарнасының командасы Астананың зәулім ғимараттары туралы деректі фильм түсіріп, осы ғимараттарды да және қаланың өзін де мегақұрылыстар қатарына жатқызды. Қазақстан астанасының бас құрылысшысы – Президент Нұрсұлтан Назарбаев белгілі сәулетшілермен бірге фильмнің бас кейіпкері болды.

2017 жылы Катар Қазақстан азаматтары үшін тегін визалар енгізілгенін жариялады. Енді қазақстандықтар Катарға 30 күнге барып, оның мерзімін тағы 30 күнге созуына болады.

2017 жылы Димаш Құдайберген Гонконгтағы Golden melody awards байқауының «Жылдың үздік орындаушысы» аталымында жеңімпаз атанды. Қазақстандық әнші Қытайда өткен Singer-2017 жобасында екінші орын алып, әлемге танылған болатын.

2020 жылы Қазақстан Ұлттық банкі «ABAI. 175 JYL» коллекциялық монеталарын айналымға шығарды.

Номиналы 500 теңгелік күмістен, номиналы 100 теңгелік мельхиор қоспасынан және номиналы 100 теңгелік нейзильбер қоспасынан жасалған монеталар қазақтың ұлы ақыны Абайдың 175 жылдығына орай шығарылған.


9 тамыз. ҚазАқпарат күнтізбесі
2022 жылғы 9 тамыз 07:00

9 тамыз. ҚазАқпарат күнтізбесі

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – ҚазАқпарат оқырмандарына 2022 жылғы 9 тамызға арналған күнтізбесін ұсынады.

АТАУЛЫ КҮНДЕР

Дүниежүзілік кітапсүйер қауымның мерекесі

Көптеген мерекелер белгілі бір мемлекетте пайда болып, ұлттық мәртебе алады. Уақыт өте келе кеңінен басқа елдерге де тарап, халықаралық сипатқа ие болады. Сондай мерекелердің бірі – АҚШ Ұлттық кітапсүйерлер күні. Бұл мереке АҚШ-та пайда болып, кейін бірден әлемнің түкпір-түкпіріне тарады.

Қазір оны көптеген мемлекеттер атап өтеді. Бұл күнді жазушылар, ақындар, әдебиетшілер пен баспагерлер, кітап дүкендері мен типография қызметкерлері, оқырмандар тойлайды.

Әлемнің байырғы тұрғындарының халықаралық күні

1994 жылы БҰҰ Бас ассамблеясы белгілеген. Осы күні 1982 жылы БҰҰ жанында байырғы тұрғындар бойынша жұмыс тобының алғашқы отырысы өтті. Оның мақсаты байырғы тұрғындардың құқықтары мен негізгі бостандықтарын қорғау болды.

ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР

1994 жылы Алматыда ҚР Ұлттық банкінің мемлекеттік қоймасының іргетасы қаланды.

2000 жылы Қазақстан Республикасы мен Біріккен Ұлттар Ұйымының (ағыл. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization – UNESCO) арасында білім, ғылым және мәдениет мәселелері бойынша ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Қазақстан мен ЮНЕСКО арасындағы достастық жөніндегі меморандумға Қазақстан Реcпубликасының вице-премьері И. Тасмағамбетов және Ф. Майор қол қойды.

2002 жылы Алматыда Қазақстан Республикасының Ұлттық кітапханасында Үндістанды зерттеу орталығы ашылды. Бұл орталық Қазақстан Республикасы мен Үндістан Республикасы арасындағы мәдениет және білім беру саласындағы тығыз қарым-қатынастарды дамытуға ықпал ету мақсатында құрылды.

2011 жылы Алматыда «ашық жүйелер» мен «бұлтты есептеулер» ғылыми-зерттеу зертханасы ашылды, оның жұмысы бүкіл әлемде тез дамып келе жатқан «бұлттық есептеулер» мен «ашық жүйелер» деп аталатын инфокоммуникациялық технологиялардың жаңа бағыттарын енгізуге бағытталған.

2012 жылы Алматыда ҚР Ғылым академиясы Геология институтында академик Уфа Ахмедсафиннің туғанына 100 жыл толуына арналған көркем пошта маркасы айналымға енгізілді.

2013 жылы отандық ғалымдар ғылымдағы барлық соңғы жаңалықтардан хабардар болып отыруы үшін Қазақстандағы барлық ғылыми және білім беру ұйымдары «Томсон» және «Эльзевир» әлемдік деректер базасына қосылды.

2013 жылы Жамбыл облысында Батыс Еуропа – Батыс Қытай трансұлттық дәлізінің жаңа бөлігі ашылды. Меркі ауданында бірінші санатқа жататын төрт жолақты 48 километрлік күре жол пайдалануға берілді.

2016 жылы Рио-де-Жанейрода белгілі спорт журналисі, жазушы, спорт шебері, ҚР еңбек сіңірген жаттықтырушысы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Несіп Жүнісбаев Халықаралық спорт баспасөзі қауымдастығының (AIPS) арнайы сыйлығына ие болды.

2017 жылы «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Астана қаласының Меценаттар клубы құрылды. Оның құрамына қаланың 57 ірі бизнесмені мен кәсіпкері кірді. Оларға мектеп, балабақша салу, футбол алаңқайларын абаттандыру, мектеп, бақша, медицина ұйымдарын цифрлық қондырғылармен жабдықтау секілді ірі инфрақұрылым жобаларын іске асыру ұсынылды.

2017 жылы «Отар» 40-шы әскери базасында Халықаралық армия ойындары өтті. Оған Қазақстан, Венесуэла, Қырғызстан, Қытай, Ресей, Беларусь, Зимбабве, Үндістан, Иран, Моңғолия, Грекия, Армения елдерінің командалары қатысты. Жарыстың үш конкурсы бойынша Қазақстан Қарулы Күштерінің командасы бірінші орынды иеленді.

2017 жылы Ақмола облысында «Құмай» этнографиялық паркі құрылды. Хронологиялық аясы төрт мың жылды қамтитын парк Қазақстандағы алғашқы көп компонентті мәдениет кешені болды. Ол Қазақстанның Қасиетті орындар картасына кіргізілді.

2019 жылы «Астана» халықаралық қаржы орталығы мен Еуразиялық экономикалық комиссия қаржы нарығын реттеу, қаржы қызметін тұтынушылар және инвесторлардың құқықтары мен мүдделерін қорғау, қаржы технологияларын дамыту бойынша ынтымақтастық шараларын қарастыратын бірлескен іс-шаралар жоспарына қол қойды.


8 тамыз. Туған күн иелері
2022 жылғы 8 тамыз 08:08

8 тамыз. Туған күн иелері

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – ҚазАқпарат 8 тамызға арналған «Туған күн иелері» күнтізбесін ұсынады.

ЕСІМДЕР

56 жыл бұрын (1966) Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің VII шақырылымының депутаты, Аграрлық мәселелер комитетінің мүшесі Бауыржан Мейрамбекұлы САРТБАЕВ дүниеге келді.

Қарағанды қаласында туған. Қарағанды мемлекеттік университетін, КИМЭП бітірген. 2000–2002 жж. ҚР Қаржы министрлігінің «Оңалту қоры» РМК заң басқармасының бастығы болды. 2000–2002 жж. — ҚР Білім министрлігінің «Қаржы орталығы» ММ директорының орынбасары. 2003–2006 жж. — «Қазастықтранс» еншілес компаниясының басқарма төрағасы. 2006–2007 жж. — Ұлыбританиядағы «Азық-түлік корпорациясы» АҚ өкілдігінің директоры. 2008–2012 жж. — «Номад» ЖШС директорының орынбасары. 2012–2013 жж. — «Сарыарқа» кешенді даму орталығы» мемлекеттік қоры директорының орынбасары. 2013–2015 жж. — ҚР ПІБ «Мемлекеттік резиденциялар дирекциясы» РМК директорының орынбасары. 2015-2018 жж. - ҚР ПІБ РМК директоры. 2018-2019 жж. Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы Сауда өкілі лауазымында болды. 2019-2021 жж. – «KAZAKH INVEST» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамының басқарма төрағасы. Қазіргі қызметінде – 2021 жылдың қаңтар айынан бастап. 49 жыл бұрын (1972) Көкшетау қаласының әкімі Бауыржан Сейтіқалиұлы ҒАЙСА дүниеге келді. Көкшетау облысында туған. Челябинск мемлекеттік аграрлық университетін, Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетін, Польшаның Кутне қаласындағы мемлекеттік жоғары экономикалық мектебін бітірген. 1994-2013 жж. жекеменшік салада жұмыс істеген. 2013-2014 жж. – «Nur Otan» партиясының Көкшетау облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары. 2014-2016 жж. – «Nur Otan» партиясының Ақмола облыстық филиалы төрағасының орынбасары. 2016-2018 жж. – Көкшетау қалалық мәслихатының хатшысы. 2018-2019 жж. – Қорғалжың ауданы әкімі. 2019-2021 жж. – Ақмола облысы әкімі аппаратының жетекшісі.

2021 жылдың наурыз айынан бастап қазіргі қызметінде.

50 жыл бұрын (1972) Көкшетау қаласының әкімі Бауыржан Сейтқалиұлы ҒАЙСА дүниеге келді.

Көкшетау облысында туған. Челябі мемлекеттік агроинженерлік университетін бітірген; атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті Ш.Уәлиханов; Кутно қаласындағы жоғары мемлекеттік экономика мектебі, Польша.

Еңбек қызметі: жұмысшы (1989); жеке секторда жұмыс істеген (1994-2013); «Нұр Отан» ХДП Көкшетау қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары (2013-2014); «Нұр Отан» партиясы Ақмола облыстық филиалы төрағасының орынбасары (2014-2016); Көкшетау қалалық мәслихатының хатшысы (2016-2018); Ақмола облысы Қорғалжын ауданының әкімі (2018-2019); Ақмола облысы әкімі аппараты басшысының орынбасары – істер менеджері (04.2019-10.2019); Ақмола облысы Зеренді ауданының әкімі (2019-2021).

2021 жылдың наурыз айынан бастап қазіргі қызметінде.

45 жыл бұрын (1977) «Қазгидромет» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының Бас директоры Данара Қизатқызы ӘЛІМБАЕВА дүниеге келді.

Метеорология және қаржы мамандықтары бойынша екі жоғары білімі, сондай-ақ қолданбалы экология бағыты бойынша магистр дәрежесі бар. Еңбек жолын 2002 жылы «Қазгидромет» РМК-да техник-метеоролог лауазымынан бастады. 2003-2009 жж. инженер-метеоролог, 1 санатты инженер-метеоролог, жетекші инженер метеоролог, Метеорология басқармасының басшысы болды. 2011-2015 жж. – Метеорология департаментінің директоры. 2015-2017 жж. Экологиялық мониторинг департаментінің директоры лауазымында қызмет атқарды. 2017-2020 жж. «Қазгидромет» РМК Бас директорының орынбасары болған.

Қазіргі қызметінде – 2020 жылдың наурыз айынан бері.


Jańalyqtar

Үрдіс

MURAǴAT