+7 (701) 759 90 19
-3 °С : نۇر-سۇلتان
-3 °С : الماتى
USD 384.97 EUR 427.12
RUB 6.04 CNY 54.75
جاڭالىقتار

ەلوردادا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ۇلىقتاعان يگى شارا ءوتتى

30 قىركۇيەك 08:25
:ءبولىسۋ
ەلوردادا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ۇلىقتاعان يگى شارا ءوتتى

نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - ەلورداداعى دوستىق ۇيىندە «قازاق تانۋ» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىمەن «قازاقتىڭ ۇلتتىق مۇراسى» اتتى بايقاۋ ءوتتى.

بايقاۋدى ۇيىمداستىرۋشى - نۇر- سۇلتان قالالىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ۆەدومستۆونىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.

ءىس-شارا ماقساتى - مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەتۋ ارقىلى ءتول مادەنيەتىمىزدىڭ تانىمالدىعىن ارتتىرۋ، ەلوردا ەتنومادەني بىرلەستىكتەرىن حالقىمىزدىڭ سالت-داستۇرلەرىمەن، ادەت-عۇرىپتارىمەن ەتەنە تانىستىرۋ جانە ونى كوپشىلىكتىڭ جەتىك بىلۋلەرىنە مۇمكىندىك جاساۋ.

بايقاۋعا ەلوردا ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى، ق ح ا جاستارى، نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ انالار كەڭەسى قاتىستى. ولار بايقاۋدىڭ ءۇش شارتى بويىنشا، قازاق حالقىنىڭ سالت-داستۇرلەرىن كوپشىلىككە جىتىك تانىستىرۋى، قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق اسپاپتارىندا شەبەر ويناي ءبىلۋى جانە قازاق اقىندارى مەن جازۋشىلارىنىڭ تۋىندارىلارىن مۇدىرمەي وقىپ بەرۋى ءارى ونى شەبەر ورىنداۋى قاجەت بولدى.


«قازاقتىڭ ۇلتتىق مۇراسى» اتتى بايقاۋعا قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتى زەينۋللا شيبكەنوۆ، اكتريسا باقىت يسابەكوۆا، ونەرتانۋشى نەللي شيۆرينا، اقىن گاۋحار مۋحامەد-ساليموۆا جانە نۇر-سۇلتان قالاسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ءلاززات قۇسايىنوۆا تورەلىك جاسادى.

ساحنا شىمىلدىعى نۇر-سۇلتان قالاسى ارداگەرلەر حورىنىڭ قازاق ۇلتتىق اندەرىنەن پوپپۋري ورىنداۋىمەن اشىلدى. ودان كەيىن بايقاۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىنە سايكەس، قازاق حالقىنىڭ سالت- داستۇرلەرىن كوپشىلىككە جىتىك تانىستىرۋ شارتتى تالابىنا كەزەك بەرىلدى. ول بويىنشا «يۋنچي» دۇنگەن ەتنومادەني ورتالىعى كورەرمەندەرگە كورسەتىلىم ارقىلى قازاقتىڭ ەرتەدەن كەلە جاتقان «سىرعا سالۋ» ءداستۇرىن تانىستىردى. ءداستۇر بويىنشا داستارحان جايىلىپ، بولاشاق قۇدالار كۇتىلدى. ۇزاتىلاتىن قىزدى ورتاعا ەكى جەڭگەسى قولتىقتاپ الىپ شىعىپ، «قۇلاعىن جاماندىقتى ەستىمەسىن» دەپ جىگىتتىڭ جەڭگەلەرى التىن سىرعاسىن تاقتى. «كورىمدىك بەرۋ» ءداستۇرىن دە ۇمىت قالدىرماي، قىزدىڭ ەكى جەڭگەسىنە اقشالاي سىي- سياپات جاسادى.

«ۆايناح» شەشەن- ينگۋش ەتنومادەني ورتالىعى ۇلتتىق ءداستۇرىمىزدىڭ قۇندىلىقتارىنىڭ ءبىرى- «قىز ۇزاتۋ» سالتىن كورسەتىلىم ارقىلى كوپشىلىككە تانىستىردى. وسىعان بايلانىستى تويدىڭ نەگىزگى قوناقتارى- قۇدا-قۇداعيلار قارسى الىنىپ، شاشۋ شاشىلدى. بۇل بويىنشا نەگىزگى داستۇرلەر جاسالىپ، شىنايى «اق جول» تىلەگەن توسەنىش ارقىلى قالىڭدىقتى ءوز بوساعاسىنان شىعارىپ سالدى... بۇل رەتتە ايتا كەتۋ كەرەك، «ۆايناح» شەشەن-ينگۋش ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ ونەرپازدارى ساحنالاعان جورالعىلارعا كوپشىلىك ءتانتى بولدى.

«راديما» بەلارۋس ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ قاتىسۋشىلارى كورەرمەندەرگە كەلىن تۇسكەندە ارنايى جاسالاتىن «بەتاشار» ءداستۇرىن تانىستىردى. بەتاشار ءراسىمىن وتكىزۋگە سوزگە شەبەر، سۋرىپ سالما اقىندىعى بار جىرشى جىگىت شاقىرىلىپ، كەلىننىڭ بەتىن اشۋ ءۇشىن «بەتاشار» جىرى ورىندالدى. وسى اتالمىش جىر ارقىلى وتباسى قۇندىلىعى دارىپتەلىپ، ونىڭ ءاربىر ءساتى ماڭىزدى ەكەنىنە باسىمدىق بەرىلدى.


كوپشىلىككە «قىز جاساۋى» ءداستۇرىن نۇر-سۇلتان قالاسى ق ح ا انالار كەڭەسى تانىستىردى. ولار جاساۋ ءۇشىن بەرىلەتىن كيىم- كەشەكتەردىڭ ءارقايسىسى ماڭىزىن جانە ەجەلدەن كەلە جاتقان «6 جاستان جيناساڭ ارتىلادى، 7 جاستان جيناساڭ جەتەدى» دەگەن ناقىل ءسوز ءتۇپ-توركىنىن ءتۇسىندىردى.

شىندىعىن ايتۋ كەرەك، بۇل بايقاۋدىڭ ەرەكشە ءبىر تۇسى - ۇمىت بولىپ بارا جاتقان «مويىن تاستار» ءداستۇرىن جاڭعىرتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلدى. مۇنى «اكبۋزات» ەتنومادەني ورتالىعى قاتىسۋشىلارى كورسەتىلىم ارقىلى كورەرمەندەر نازارىنا ۇسىندى. ءداستۇر بويىنشا قالىڭدىق جاس جۇبايلارعا ارنالعان اق وتاۋعا ءبىرىنشى بولىپ كىردى. تابالدىرىقتى اتتاعان سوڭ، وڭ اياعىن سول اياعىنىڭ شەتىنە تيگىزدى. كۇيەۋى قالىڭدىعىنىڭ ارتىنان كىرىپ، ءدال سونى قايتالادى. ودان ءارى كۇيەۋ جىگىت قۇرمەتتى ورىنعا شىعىپ، وتاۋدى قۇرۋعا كومەكتەسكەن ايەلدەرگە ەتتەن دايىندالعان تاعامنان ءدام تاتۋلارىنا يشارات ءبىلدىردى. كەلەسى ءبىر ساتتە ومىرتقانىڭ مويىن بولىگى اق ماتاعا ورالىپ، كيىز ءۇيدىڭ جوعارى كۇمبەزىنىڭ شەتى ارقىلى سىرتقا لاقتىرىلىپ جىبەرىلدى...


قازاقستان ۇيعىرلارى رەسپۋبليكالىق مادەني ورتالىعىنىڭ استانالىق فيليالىنىڭ قاتىسۋشىلارى جاڭا قونىسقا كوشىپ كەلگەندەردى ۇيگە شاقىرۋ ءداستۇرى «ەرۋلىكپەن» بايقاۋدى ودان ءارى جالعاستىردى. ورتاعا باۋىرساق پەن قازى- قارتاعا تولى اق داستارحان جايىپ، كەلگەن قوناقتاردى قۇشاق جايا قارسى الدى. ءۇي يەسى اتىنان سىي- سىياپاتتار بەرىلىپ، ءان مەن كۇيگە جالعاسقان ادەمى كورىنىس، كورەرمەندەردى ىستىق ىقىلاسقا بولەدى.

ەلوردالىق «جايحۋن» قاراقالپاق ەتنومادەني ورتالىعى «بەسىككە بولەۋ» ءداستۇرىن ساحنالادى. انالار مەن اجەلەر نارەستەنى بەسىككە بولەۋدىڭ قىر- سىرىن تانىستىردى. بارشا جينالعان قاۋىم بەسىك جىرىن تىڭداپ، شاشۋ ءداستۇرىنىڭ ماڭىزىنا تەرەڭ بويلادى.



«نارەستەنى قىرقىنان شىعارۋ» ءداستۇرىن ەلوردالىق وزبەك ەتنومادەني ورتالىعى مەن «لاد» رەسپۋبليكالىق سلاۆيان قوزعالىسىنىڭ استانالىق فيليالى كورسەتتى. نارەستەنى 40 قاسىق سۋعا شومىلدىرىپ، تىرناعى مەن شاشىن الدى. دۇنيەگە دەنى ساۋ ءسابي اكەلگەنى ءۇشىن بالانىڭ اناسىنا العىس ءبىلدىرىپ، سىي- قۇرمەت جاسادى. ال «تاڭ» تاتار-باشقۇرت ەتنومادەني ورتالىعى «تۇساۋ كەسۋ» ءداستۇرىن ساحنالاپ بەردى. ول بويىنشا ءسابي جولىنا توسەنىش توسەلىپ، ونىڭ ۇستىنە دومبىرا، قامشى جانە كىتاپ قويىلدى. ءتاي-ءتاي باسقان بالاپان قامشىنى تاڭدادى...

سونىمەن، بايقاۋدىڭ العاشقى كەزەڭىن «جاڭعىرۋ جولى» رەپۋبليكالىق جاستار قوزعالىسىنىڭ ەلوردالىق توبى قورىتىندىلادى. جاستار كورەرمەندەرگە «الاستاۋ» جانە «قوناق كادە» دەپ اتالاتىن سالت- داستۇرلەردى ءوز ماعىناسىندا شەبەر ساحنالاپ بەردى.


بايقاۋدىڭ ەكىنشى كەزەڭىنە سايكەس، قاتىسۋشىلار شەبەرلىگى سىنعا ءتۇسىپ، جىراۋلىق داستۇرگە قاتىستى شىعارمالار ورىندالدى. ول بويىنشا قاتىسۋشى ۇمىتكەرلەر دومبىرا، قوبىز، شاڭقوبىز، سىبىزعى سىندى قازاق ۇلتتىق اسپاپتارىندا شەبەر ويناي الاتىندىعىن دالەلدەۋى ءتيىس بولدى.

«قازاق اقىندارى مەن جازۋشىلارىنىڭ تۋىندىلارىن مۇدىرمەي وقىپ بەرۋ ءارى ونى شەبەر ورىنداۋ» اتتى سوڭعى كەزەڭدە ءامىرحان ەۆلايەۆ، سۆەتلانا تاراسوۆا، زاكير بيكمۋحامبەتوۆ، اناستاسيا تاراسوۆا، ايشا ايمبەتوۆا، زۋحرا ساياپوۆا، يۋليا لاگۋتكينا جانە تاعى باسقالار ا. قۇنانبايەۆتىڭ، م. ماقاتايەۆتىڭ، م. جۇمابايەۆتىڭ شىعارمالارىن وقىپ بەردى. بۇل كەزەڭدە قاتىسۋشىلاردىڭ قازاق ءتىلىن قانشالىقتى مەڭگەرگەندىگىنە باسىمدىق بەرىلىپ، سوعان ساي ولارعا لايىقتى باعا بەرىلدى.

بايقاۋدىڭ ءون بويىندا دومبىرادان كۇي شەرتىلىپ، اسەم اندەرگە كەزەك بەرىلىپ وتىردى. جالپى، رۋحتى بۇل كەش بارشا قاۋىمعا ەرەكشە كوڭىل- كۇي سىيلادى. تابيعات- انانىڭ تىلسىم سىرىن ۇعىندىق. انا ءتىلىمىزدىڭ مارتەبەسىن وسىردىك. ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزعا تەرەڭ بويلادىق. ءتورت ساعاتقا سوزىلعان بايقاۋ وسىنىسىمەن كوپشىلىك ەسىندە قالدى. بۇل رەتتە كورەرمەندەر وسىنداي جاراسىمدى كەشتى ۇتىمدى ۇيىمداستىرا بىلگەن نۇر-سۇلتان قالاسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا العىستارىن جاۋدىردى.

جالپى ايتقاندا، بايقاۋ وسىلايشا جاراسىمدى ساتپەن قورىتىندىلاندى. سونىمەن، بايقاۋ شارتىنىڭ «قازاق حالقىنىڭ سالت- داستۇرلەرىن كوپشىلىككە جىتىك تانىستىرۋ» اتتى اتالىمىنا سايكەس، I ورىندى «قازاقستان ۇيعىرلارى رەسپۋبليكالىق مادەني ورتالىعىنىڭ فيليالى»، II ورىندى «ۆايناح» شەشەن- ينگۋش ەتنومادەني ورتالىعى، ال III ورىندى «لاد» رەسپۋبليكالىق سلاۆيان قوزعالىسىنىڭ استانالىق فيليالى» يەلەندى. بايقاۋ شارتىنىڭ «قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق اسپاپتارىندا شەبەر ويناي ءبىلۋ» اتتى اتالىمىندا I ورىندى «يۋنچي» دۇنگەن ەتنومادەني ورتالىعى،

I ورىندى «جايحۋن» قاراقالپاق ەتنومادەني بىرلەستىگى،

III ورىندى «اكبۋزات» باشقۇرت ەتنومادەني بىرلەستىگى جەڭىپ الدى. بايقاۋ شارتى بويىنشا ءۇشىنشى كەزەڭدەگى «قازاق اقىندارى مەن جازۋشىلارىنىڭ تۋىندارىلارىن مۇدىرمەي وقىپ بەرۋ جانە ونى شەبەر ورىنداۋ» اتتى اتالىم بويىنشا، I ورىندى «جاڭعىرۋ جولى» رەسپۋبليكالىق جاستار قوزعالىسىنىڭ استانالىق فيليالى،

II ورىندى «يۋنچي» دۇنگەن ەتنومادەني ورتالىعى»،

III ورىندى «ۆايناح» شەشەن- ينگۋش ەتنومادەني ورتالىعى جەڭىپ الدى.

جۇلدەلى I ورىنعا توڭازىتقىش، II ورىنعا تەلەديدار، III ورىنعا باعالى تۇرمىستىق جابدىقتار تابىستالدى.

بارلىق قاتىسۋشىلار ۇيىمداستىرۋشىلار اتىنان العىس حاتتارمەن ماراپاتتالىپ، ەستەلىك سۋرەتكە ءتۇستى.




:ءبولىسۋ
پئكئر قالدئرؤ
+7
جئبةرؤ
ونلاين قىزمەتكەرلەر
رەداكتور
باقىتجول كاكەش
باقىتجول كاكەش
954-049
رەداكتور
ريزابەك نۇسىپبەك
ريزابەك نۇسىپبەك
954-049
رەداكتور
بەيسەن سۇلتان
بەيسەن سۇلتان
954-049

مۇراعات