+7 (701) 759 90 19
-2 °С : نۇر-سۇلتان
0 °С : الماتى
USD 384.97 EUR 427.12
RUB 6.04 CNY 54.75
جاڭالىقتار

اۋىلدا دا باقۋاتتى ءومىر سۇرۋگە مۇمكىندىك كوپ

13 قىركۇيەك 19:10
:ءبولىسۋ
اۋىلدا دا باقۋاتتى ءومىر سۇرۋگە مۇمكىندىك كوپ

نۇر-سۇلتان. قازاقپارات – كوپشىلىك قالاي قالالىق بولدىق دەگەنىمەن، قازاقتىڭ كىندىگى اۋىلعا بايلانعان.

ەل ەكونوميكاسىنىڭ كۇرە تامىرىنىڭ ءبىرى دە وسى اۋىل، اۋىل شارۋاشىلىعى ەكەنى داۋسىز. ويتكەنى، حالقىمىزدىڭ 43 پايىزعا جۋىعى اۋىلدا تۇرادى. ەندەشە، ۇكىمەت اۋىلدارعا قولداۋ كورسەتىپ، تىنىس- تىرشىلىك تامىرىنا قان جۇگىرتۋى ءتيىس.

بۇل باعىتتا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىس از دەۋگە كەلمەيدى، اۋىز تولتىرىپ ايتارلىق ىستەر بارشىلىق. ماسەلەن، بۇل شارانىڭ ءبارى 2017-2021 -جىلدارعا ارنالعان اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسۋدا. ناتيجەسىندە جۇمىسسىز ازاماتتاردىڭ كاسىپپەن اينالىسىپ، تۇرمىسىن تۇزەۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىن جوبالار ىسكە قوسىلدى. قازىرگى اۋىل حالقى دەگەنىمىز كىمدەر؟

ولار - كوبىنەسە وزدەرىنىڭ قولىنداعى ازىن- اۋلاق مالى مەن ەگىستىك جەرلەرىنە سۇيەنىپ ءومىر ءسۇرىپ جاتقان، ياعني تەك ءۇي شارۋاشىلىعىمەن عانا شۇعىلدانىپ وتىرعان ادامدار. قازىرگى اۋىل حالقىنىڭ كەم دەگەندە 70-80 پايىزىن وسىنداي ادامدار توبى قۇرايتىندىعى انىق. ايتا كەتۋ كەرەك، وسى ۋاقىتقا دەيىن ادامداردىڭ بۇل توپتارىنا جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان جەتكىلىكتى كوڭىل بولىنبەي كەلدى.

بۇل ادامداردىڭ تىرشىلىك كوزدەرىن دامىتۋ ءىسى وسى ۋاقىتقا دەيىن قابىلدانعان اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى باعدارلامالاردان تىسقارى قالىپ وتىردى. نەگە؟ ماسەلەن، ولاردىڭ قولدارىنداعى مالداردى سەلەكتسيادان وتكىزۋدىڭ، اسىلداندىرۋدىڭ قيىندىقتارى جەتىپ ارتىلادى. سونىمەن قاتار، ءاربىر ۇيدەن ءونىم جيناپ ءجۇرۋ دە وڭاي ەمەس. ونىڭ ۇستىنە الەمدىك تاجىريبە بويىنشا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسى رەتىندە ۇيىمداسپاعان جەكە شارۋاشىلىقتىڭ بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتۋ دە قيىن. بۇدان بىلاي مەملەكەت ناق وسى ادامدار توبىنا كوڭىل بولەتىن بولادى. ولار دا مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولا باستادى.

سونىمەن، ەلىمىزدەگى ءۇي شارۋاشىلىقتارىن دامىتۋ ماقساتىندا مەملەكەت العاشقى كەزەكتە قانداي ماسەلەلەرگە ءمان بەردى؟ الەمدىك تاجىريبەدەگى مۇنىڭ ەڭ ءتيىمدى ءتاسىلى وسىنداي جەكە شارۋاشىلىقتاردىڭ كووپەراتسياسىن قالىپتاستىرۋ جانە دامىتۋ. بۇل كووپەراتيۆتەردەن ءبىرىنشى كەزەكتە ءسۇت ونىمدەرىن، سودان كەيىن ەت ونىمدەرىن جيناۋدىڭ ءتيىستى سحەمالارى ازىرلەندى.

وسىنى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ءسۇت قابىلداۋ پۋنكتى اشىلىپ، ول ءتيىستى تەحنولوگيالىق قۇرالدارمەن جانە ءسۇتتى تاسىمالدايتىن كولىك تۇرىمەن قامتاماسىز ەتىلە باستادى. مۇنىڭ سىرتىندا مەملەكەت وسىنداي ۇيىمداسىپ تىرلىك قۇرىپ، كووپەراتيۆكە بىرىككەندەرگە سول كووپەراتيۆ ارقىلى ءتيىستى سۋبسيديالار بەرۋدى قولعا الدى.

قازىرگى كۇنى مال شارۋاشىلىعىندا سۋبسيديانىڭ 33 ءتۇرى بار. ال باعدارلاما اياسىندا وسى سۋبسيديالاردىڭ 34,5 ميلليارد تەڭگەنى قامتيتىن 6 ءتۇرى قايتا قاراستىرىلدى. ويتكەنى، بۇل سۋبسيديالاردى بۇرىن تەك ءىرى شارۋاشىلىقتار الىپ كەلگەن بولاتىن. ماسەلەن، ەت باعىتىنداعى سۋبسيديالاردىڭ 60 پايىزىن 19 ءىرى مال بورداقىلاۋ الاڭى الاتىن. ءسۇت باعىتىندا دا وسىنداي جاعداي ورىن الدى. بۇل سۋبسيديانى الۋدىڭ ءبىر شارتى ونى الۋشىنىڭ قولىندا كەمىندە 400 باس سيىر بولۋ قاجەت ەدى. ەندى وسى تالاپ 100 باس سيىرعا دەيىن تومەندەتىلدى.

ارينە، اۋىلداعى ءاربىر ءۇي شارۋاشىلىعىندا 100 باس سيىر بولا قويماۋى مۇمكىن. ءبىراق 20 ادام بىرىگىپ كووپەراتيۆ قۇراتىن بولسا، قولدارىنداعى مال سانىن وسىنشا باسقا ابدەن تولتىرا الادى. مىنە، ولار وسىلايشا مەملەكەتتىڭ سۋبسيدياسىنا، ياعني تەگىن قولداۋىنا يە بولماقشى.

«اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اكسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى جاندار وماروۆتىڭ ايتۋىنشا، اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا «سىباعا» نەسيەلىك باعدارلاماسى جاڭارتىلىپ، ءىرى قارا نەمەسە ۇساق مال، قاجەتتى تەحنيكا مەن جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

«سىباعا» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە 14 پايىزبەن 15 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە بەرىلەدى، ونىڭ 10 پايىزى سۋبسيديالانادى. جىلدىق ءتيىمدى ۇستەمەسى 4,1 پايىزدان باستالادى. شەتەلدەن اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا مال اكەلۋگە 70 ميلليون تەڭگەگە دەيىن، ال جەرگىلىكتى ۇساق مالدى ساتىپ الۋعا 12 ميلليون تەڭگەگە دەيىن نەسيەلەر بەرىلەدى. بيىلعى جوسپار بويىنشا «سىباعا» باعدارلاماسى ارقىلى 35 مىڭ باس ءىرى قارا جانە 131 مىڭنان استام ۇساق مال باسىن ساتىپ الۋعا قارجى بەرىلىپ جاتىر» دەگەندى ايتتى.

سونداي-اق، «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اكسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى جاندار وماروۆ مال شارۋاشىلىعىنىڭ ءسۇتتى باعىتىن دامىتىپ، اۋىلدىق جەرلەردەگى وتباسىلىق تاۋارلى ءسۇت فەرمالارىن قۇرۋ مەن كەڭەيتۋدى كوزدەيتىن «ىرىس» اتتى باعدارلاما دا جالعاسىن تاۋىپ جاتقانىن قاپەرگە سالدى.

«بۇل ءونىم بويىنشا 155 ميلليون تەڭگەگە دەيىن نەسيە بەرىلەدى. مەرزىمى 12 جىلعا دەيىن، سىياقى ۇستەمەسى جىلىنا 16 پايىزدى قۇرايدى، ونىڭ 10 پايىزى سۋبسيديالانادى. جىلدىق ءتيىمدى سىياقى ۇستەمەسى - 6,4 پايىزدان اسپايدى. ەكى جىلعا دەيىن جەڭىلدىك مەرزىمى تاعى بار. بۇل باعىت بويىنشا دا نەسيە الىپ، جۇمىس ىستەپ جاتقان شارۋاشىلىقتار جەتەرلىك» - دەيدى ول. دەمەك، اۋىلدا دا كاسىپ باستاپ، ءناسىبىن تابامىن دەگەن ادامعا مۇمكىندىك كوپ.

دينارا مىڭجاسار قىزى

«تۇركىستان» گازەتى



باستى سوزدەر: قوعام, ةكونوميكا,
:ءبولىسۋ
پئكئر قالدئرؤ
+7
جئبةرؤ
ونلاين قىزمەتكەرلەر
رەداكتور
باقىتجول كاكەش
باقىتجول كاكەش
954-049
رەداكتور
ريزابەك نۇسىپبەك
ريزابەك نۇسىپبەك
954-049
رەداكتور
بەيسەن سۇلتان
بەيسەن سۇلتان
954-049

مۇراعات