+7 (701) 759 90 19
USD 431.07 EUR 485.51
RUB 5.69 CNY 67.47
جاڭالىقتار

كوزبوياۋشىلىق قۇپياسى

11 قىركۇيەك 15:22
:ءبولىسۋ
كوزبوياۋشىلىق قۇپياسى

نۇر- سۇلتان. قازاقپارات - كەز كەلگەن ادام كۇن سايىن بىرەۋگە اربالىپ نەمەسە ءوزى بىرەۋدى ارباپ جاتقانىن اڭعارا بەرمەيدى.

وقۋشىنى - مۇعالىم، قاراماعىنداعى ادامدى - باستىعى، كورەرمەندى - تەليەۆيزور، ەركەكتى - ايەل، نەمەسە كەرىسىنشە دەگەندەي. كەز كەلگەن ادامنىڭ بويىندا بەلگىلى ءبىر مولشەردە گيپنوزدىق تالانت بولادى.

گيپنوزدىڭ قۇپياسىن عالىمدار ءجۇز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى شەشە الماي شارشاپ كەلەدى. امەريكادا، ماسەلەن، وسى ماقساتتا جۇزدەگەن وقىمىستىلار ەڭبەك ەتەتىن، سۋپەرتەحنيكامەن جاراقتانعان ارنايى لابوروتوريا قۇرىلعان - ناتيجەسى نولگە تەڭ.


سوعان قاراعاندا، گيپنوز - ادامنىڭ وڭ جاق مي شارىنا ەۆوليۋتسيالىق جولمەن سالىنعان تابيعي جۇيە بولسا كەرەك. گيپنوزبەن ادام ەمدەۋگە، ونىمەن قوسا، شىعارماشىلىق قابىلەتىن اشۋعا، سپورتشىلاردىڭ بابىن ارتتىرۋعا بولادى. گيپنوزدىڭ كومەگىمەن ادامدار تەمەكى، اراقتى قويۋدى، ارىقتاۋدى، جاسارۋدى جۇزەگە اسىرىپ جاتادى. بۇل ورايدا تەلەپاتيالىق بايلانىس، ياعني اقپاراتتى ويشا جىبەرۋ ارقىلى اسەر ەتۋ ءادىسى قولدانىلادى. ماسەلەن، بىرەۋدى ىشتەي جەك كورىپ، ونى سىرتقا سەزدىرمەگەنمەن، ول ونى ءبارىبىر سەزەدى. ءسويتىپ، ول دا سىزگە جاعىمسىز پيعىل بىلدىرە باستايدى. مۇنىڭ ءبارى سيگنال- تولقىن ارقىلى جۇزەگە اسادى. وسىلايشا ويلاعان ويىڭىز فيزيكالىق الەمدە ماتەريالدى اقپاراتقا اينالا الادى.

پسيحوتەرۆاپيەۆت ماماندار كوزبوياۋشىلاردىڭ قۇپياسى ولاردىڭ قۇرباندىقتارىنىڭ سول جاق مي شارىن ىستەن شىعارا الاتىندىعىمەن بايلانىستىرادى. ال مي شارىنىڭ سول جاعى ادامنىڭ ءوزىن ۇنەمى باقىلاۋدا ۇستاۋىنا جاۋاپ بەرەتىنىن ايتا كەتەلىك.

گيپنوز پسيحولوگيامەن تىعىز بايلانىستى. ماسەلەن، سىعانداردى الايىق. ولار وڭتايىنا كەلگەن قۇرباندىعىن وندىققا ءدال تيەتىن فرازامەن «كوزدەپ اتادى»: «سەنى قاۋىپ- قاتەر كۇتىپ تۇر - كۇيەۋىڭ كوزىڭە ءشوپ سالىپ ءجۇر - بالالارىڭ اۋىرايىن دەپ تۇر». سوسىن قالاي قۇلاپ تۇسكەنىن بىلمەي قالعان قۇرباندىعىنىڭ وڭ الاقانىن اشىپ، جايمەن سيپاي باستايدى. ال ادامنىڭ الاقانى ونىڭ ميىمەن تىكەلەي بايلانىستى. ءارى قاراي سىعاننىڭ ارباۋىنا تولىق ءتۇستىم دەي بەرىڭىز. سىعان ايەلدەردىڭ ارباۋىنا ءتۇسىپ قالعان قىز- كەلىنشەكتەردىڭ ساندىق تۇبىندەگى اقشاسىن، التىن- كۇمىس بۇيىمدارىنا دەيىن ءوز ەركىمەن سىعانداردىڭ الاقانىنا سالىپ بەرىپ، ارتىنان ەسىن جيعان سوڭ، اھ ۇرىپ قالعان وقيعالار ومىردە كوپ. ەندى شە؟ «اكە- شەشەڭە، جاقىندارىڭا ءولىم قاۋپى ءتونىپ تۇر، باسىڭدا اجال دۋاسى بار، جەتى اتاڭنان جالعاسىپ كەلە جاتقان قارعىس بار، تەزىرەك پالەن تەڭگە بەرىپ، الاستاتپاساڭ، ورنى تولماس وكىنىشتە قالاسىڭ» دەپ قارا اسپاندى توبەسىنەن ءتوندىرىپ، جۇرەگىن ۇشىرىپ تۇرسا، جازعان قۇلدا ەس قالا ما؟

قازىر گيپنوزداۋ ءادىسى الەم بويىنشا مەديتسينادا، عىلىم سالاسىندا جانە كريميناليستيكادا ءجيى قولدانىلادى. گيپنوزداۋ ارقىلى ناۋقاستاردىڭ قان اينالىسىن جاقسارتىپ، دەنە قىزۋىن قالىپقا كەلتىرىپ، ىشكى ورگانداردىڭ جۇمىسىن قالىپقا كەلتىرۋگە بولادى. ءتۇستى قالاۋىنشا جورۋعا بولادى. گيپنوزدى مەڭگەرگەن ادامدار باسقالارعا قاراعاندا، ورتاعا جۇعىمدى بولادى، ءوزىن مويىنداتا بىلەدى، تىڭداتا الادى. سوندىقتان ۇلكەن ساياساتكەرلەر، كوسەمدەر، جۇرتقا داڭقى جايىلعان حاريزماسى مىقتى ادامداردىڭ بويىندا ازداپ بولسا دا گيپنوزدىق قاسيەت بار دەۋگە ابدەن بولادى. بۇل - ۇلى كوسەمدەردىڭ ءبارى ۇلى كوزبوياۋشى بولعان دەگەن ءسوز ەمەس. دەگەنمەن، ولاردىڭ ميلليونداعان ادامدى باس شۇلعىتۋلارى تەگىن ەمەس. ەڭ باستىسى، ارينە، مۇنداي تالانتتىڭ يگىلىكتى ىسكە جۇمسالعانى.

وتكەن عاسىردىڭ سەكسەنىشى جىلدارىنىڭ سوڭىندا اتاقتى تەلەتەراپيەۆتەر كاشپيروۆسكي مەن چۋماكتىڭ ميلليونداعان ادامدى اۋەن ىرعاعىمەن تەلەجاشىكتىڭ الدىنا قويشا ءيىرىپ قويعانى جۇرتقا بەلگىلى. سول كەزدە بىرەۋلەردىڭ تاز باسىنا كادىمگىدەي شاش شىقتى، ەندى بىرەۋلەردىڭ جۇيكەسى قۋاتتى ەنەرگەتيكاعا شىداس بەرمەي، سىرقاتىنا سىرقات قوستى.

ادام اربالعاندا قالايشا ترانس (گيپنوز) جاعدايعا ءتۇسىپ قالعانىن سەزبەي دە قالادى. كوز بوياۋشىلار كەز كەلگەن ادامعا «الما» دەپ سەندىرىپ، ورنىنا پيازدى جەگىزدىرە الادى، ياعني ادامنىڭ اقىلىمەن قوسا، ءتانى دە پيازدى ناعىز الما دەپ قابىلداپ، اشى پيازدى كۇيسەگەن ادامنىڭ كوزىنەن ءتۇيىر جاس شىقپايدى. سونداي- اق گيپنوزشىلار شىنداسا، ادامدى كىسى ولتىرۋگە دەيىن الىپ بارا الادى. ميلليونداعان ادامدار كوز بوياۋشىنىڭ سەناستارىندا قاراپايىم كىسىلەردىڭ ەشقانداي اۋىرسىنۋ سەزىمىنسىز قولدارىن وتقا كۇيدىرگەنىن نەمەسە وزدەرىن جاراقاتتاعاندارىنىڭ كۋاسى بولىپ كەلەدى. قىستىڭ سۋىعىندا زالدا وتىرعان ادامداردى « ىسىپ كەتتى» دەپ كيىمدەرىن شەشكىزگەنىن نەمەسە ىستىق كۇنى «سۋىق» دەپ ورانىپ وتىرۋلارىن بۇيىرادى. ادامداردىڭ اعزاسى سول مەزەتتە شىنىمەن دە ىستىق نەمەسە سۋىقتى سەزىنىپ، ارباۋشىنىڭ ايتقانىن ورىنداپ جاتادى. اناسىن سۇيىكتى بالاسىنا پىشاق الا جۇگىرتكەن ەكسپەريمەنتتەر دا جاسالعان. گيپنوزدان شىققان سوڭ، الگى انا ءوزىنىڭ ىستەگەن ىسىنە سەنبەگەن. گيپنوزدان كەيىن مىنەزى وزگەرىپ كەتكەن ەرەسەك ادامدار دا كەزدەسكەن. ايتا بەرسەك، كوزبوياۋشىلاردىڭ ادام سەنگىسىز كەرەمەتتەرى جەتىپ ارتىلادى.

گيپنوز، ارينە، ۇيقى ەمەس. كولىك جۇرگىزىپ كەلە جاتقان جۇرگىزۋشىنىڭ تەك جولدى ويلاپ ترانسقا تۇسكەنىندەي ءبىر بەيماعۇلىم جۇمباق حال- اھۋال. گيپنوزدىڭ كومەگىمەن ادام ۇمىتىپ قالعان وتكەنىن ەسكە تۇسىرە باستايدى. ا ق ش پەن يزرايلدە قىلمىستىق ىستەردى اشۋدا گيپنوزداۋ ءادىسى كەڭىنەن قولدانىلادى. سول ارقىلى قىلمىسكەرلەرگە ءوزىنىڭ بۇزىق ويىن، ىستەگەن قىلمىسىن ۇرىپ- سوقپاي- اق ءوز اۋزىمەن ايتقىزادى. ءبىراق ارباۋدىڭ اسەرىنەن بۇل جەردە قىلمىسكەر شىندىقتان اۋىتقۋى دا مۇمكىن. سوندىقتان دامىعان ەلدەردىڭ كوبىسىندە گيپنوزبەن قىلمىستى مويىنداتۋعا تىيىم سالىنعان. مويىنداتقان كۇندە دە ول ايتىلعان جاي سوتتا ەسەپكە الىنا بەرمەيدى.

سوڭعى ۋاقىتتا اراققا، ەسىرتكىگە سالىنۋشىلىقتى گيپنوز ارقىلى ەمدەۋ مەتوديكاسى كەڭ جايىلىپ كەلە جاتقانىن ايتتىق. ءبىراق بۇل ۋاقىتشا عانا ىسكە اساتىن تاجىريبە ەكەنى بۇگىندە ابدەن دالەلدەنگەن.

گيپنوزدىڭ تاريحى مىڭداعان جىلدارعا كەتەدى. ول جايىندا ەجەلگى ەگيپەت پاپيرۋستارىندا جازىلىپ قالىنعان. اتستەكتەردەن جەتكەن دەرەك بويىنشا، مىڭداعان ارباۋعا ۇشىراعان ادامدار قۇرباندىققا شالىنعان ادامداردىڭ ەتىن جەگەندەرىن سەزبەي قالعان. ورتا عاسىردا مۇسىلماندار عىلىمي زەرتتەۋ جۇرگىزىپ جاتقاندا، ەۋروپادا كوزبوياۋشىلىق شايتاني سيقىرشىلىققا جاتقىزىلىپ، ونىمەن اينالىسقان ادامدار شىركەۋ تاراپىنان ورتەلىپ جىبەرىلەتىن بولعان. سوندىقتان كارى شىعىسقا قاراعاندا، ەۋروپاعا گيپنوزدى ХIХ عاسىردا قايتادان اشۋعا تۋرا كەلدى.

گيپنوز - تۇنىپ تۇرعان قۇپيا. ءتىپتى، گيپنوز بويىنشا ەڭ تانىمال مامانداردىڭ ءوزى، قۇلاعىن ءسال قىلتيتقانى بولماسا، ەشقاشان كارتاسىن تولىق اشقان ەمەس.

گيپنوزعا مۇلدەم ەركى باعىنبايتىن ادام بولمايدى. اسىرەسە ءسال نارسەدەن سەزىكتەنىپ تۇراتىن كۇمانشىل ادامدار گيپنوزدىق جاعدايعا تەز يلىگىپ، بۇيىرۋشىنىڭ جارتى سوزىنەن- اق بەرىلگەن كوماندانى ورىنداي باستايدى ەكەن. تابيعاتى كۇشتى ادامداردى الداپ- ارباۋ وتە قيىن بولعانمەن، تاجىريبە بىرنەشە رەت قايتالانسا، ولار دا سوڭىندا سىلق ەتە قالاتىن كورىنەدى. ينتەللەكتىسى تومەن، اۋىر فيزيكالىق ەڭبەكتىڭ ادامدارى وڭايلىقپەن ترانسقا بەرىلمەيدى دەسەدى. بارىنەن دە ەرىك- جىگەرى تومەن ادامداردىڭ الداپ- ارباۋعا تەز بەرىلەتىنى انىق. كوزبوياۋشىلاردىڭ تاجىريبەسى بويىنشا:

كىمدەر ارباۋعا تەز تۇسەدى؟

قارا تورى قىزدارعا قاراعاندا، اققۇبالار گيپنوزعا تەز بەرىلەدى.

قارا جانە قوڭىر كوزدى ادامدار گيپنوز ۇستىندە قالىڭ ۇيقىعا ءجيى بارادى.

ۇزىن بويلى، ءداۋ ەركەكتەر ارباۋعا تەز بەرىلەدى.

الاقانى ۇنەمى دىمقىلدانىپ جۇرەتىن جانە كەرىسىنشە قولدارى قاتتى قۇرعايتىن ادامدار دا گيپنوزعا تەز بەرىلەدى.

جيرەن شاشتى ادامداردان الداپ- ارباۋشىلار كوپ شىعادى.

كوزدەرى جوعارى قاراپ قالعان نەمەسە كەرىسىنشە كوز جانارى سالىڭقى ادامدار تەز بەرىلەدى.

7 مەن 15 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ ءبارى تۇگەلدەي دەرلىك تەز اربالادى.

قىز بالالارعا قاراعاندا، ۇل بالالار جىلدام اربالادى.

ەركەكتەرگە قاراعاندا، ايەلدەر تەز اربالادى دەپ ساناۋ تۇبىرىمەن قاتە. تەك قانا ايەلدەر گيپنوز سەانستارىنا ءجيى بارادى جانە اربالۋدى وزدەرى قالاپ تۇرادى.

ارباۋعا كىمدەر بەرىلمەيدى؟

1. قاتتى ماس بولعاندار.

2. ابدەن قارتايعان ادامدار.

3. كىشكەنتاي بوبەكتەر.

4. ەسى اۋىسقان جىندىلار.

سونىمەن، گيپنوزدى جاقسىعا دا، جامانعا دا اينالدىرۋعا بولادى ەكەن. بۇل جونىندە قازاقتىڭ باقسىلارى مەن شاماندارى تۋرالى اڭىزعا بەرگىسىز اڭگىمەلەر كوپ. باقسى- بالگەرلەر بولاشاققا بال اشۋ، ادامدى سەندىرۋ، قورقىتۋ ارقىلى ونى جاقسىلاپ «پروگراممالايدى». بولماسا، ادامعا باقىت، دەنساۋلىق، جاقسىلىق تىلەپ، ادامدى جاقسى ويعا جەتەلەپ، سول ارقىلى تابىسقا جەتۋىنە جول باستايدى. ادامنىڭ ەنەرگەتيكالىق ورتالىعىنا (چاكرا) اسەر ەتۋ ارقىلى ومىرىندەگى، اعزاسىنداعى بەلگىلى ءبىر وزگەرىستەرگە جول اشادى. قازاقتىڭ «قارعىس الما، العىس ال» دەۋى، باتا سۇراپ جاتۋى دا وسىدان.

ەرتەدە تيراندار قولعا تۇسكەن تۇتقىننىڭ تاقىر باسىنا تۇيەنىڭ مويناعىنان تازكەپەش كيگىزىپ، قۇلاق كەستى قۇلعا - ماڭگۇرتكە اينالدىرعانى تاريحتان بەلگىلى. گيپنوزشىلار ول تيرانداردان دا اسىپ ءتۇستى. ولار تيراندار سياقتى ادامدى اناتوميالىق تۇرعىدان ازاپتاماي- اق، ادام ميىن تۇتاستاي باعىندىرا الدى. گيپنوزدىڭ وڭايلىقپەن اشىلماس ءتىلسىم قۇپياسى دا وسىندا.

تورەعالي تاشەنوۆ

«ايقىن»



:ءبولىسۋ
سونداي-اق... وقىڭىز
پئكئر قالدئرؤ
+7
جئبةرؤ
ونلاين قىزمەتكەرلەر

مۇراعات