+7 (701) 759 90 19
22 °С : نۇر-سۇلتان
26 °С : الماتى
USD 412.55 EUR 468.66
RUB 5.79 CNY 58.80
جاڭالىقتار

ءابىش كەكىلبايەۆ. اڭىزدىڭ اقىرى - روماننىڭ جالعاسى

9 ماۋسىم 12:17
:ءبولىسۋ
ءابىش كەكىلبايەۆ. اڭىزدىڭ اقىرى - روماننىڭ جالعاسى

استانا. قازاقپارات - جازۋشى ءابىش كەكىلبايەۆتىڭ «اڭىزدىڭ اقىرى» رومانىنىڭ جالعاسىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.

ەندى حانىمنىڭ كوكىرەگىندەگى شىلدەنىڭ تامىرسىز تالما تۇسىندەي شوگىپ جاتىپ العان قاپىرىق قاسىرەت بۇرىنعىدان بەتەر باتپانداي ءتۇستى. سودان قايتىپ ەشكىمگە ءتىس جارىپ، ەشتەڭە ايتقان ەمەس.

كوكىرەگىندەگى جان بالاسىنا سەزدىرگىسى كەلمەگەن جاراقاتىمدى بوگدە قۇلاققا حابارلاندىرىپ الام با دەگەندەي، ءتىپتى ۋھلەمەيدى دە.

سۇيەگىن سۇيرەتكەن ەبىل-سەبىل ءبىر حال. ەندى حانىمعا بۇل دۇنيەدە، بۇل تىرشىلىكتە ەشقانداي قىزىق قالماعانداي. دارعا اسسا دا، باسىن شاپسا دا ءبارىبىر، ءوز كۇناسىن، ءوز قىلمىسىن مويىنداپ بولعان. ءيا، ۇلى ءامىرشىنىڭ الدىندا تەك ءوزى عانا كۇنالى. جاس شەبەردىڭ تىرناقتاي دا جازىعى جوق. ءولىپ-ءوشىپ عاشىق بولعانمەن، مۇنىڭ ماڭىنا ءبىر قادام جاقىنداپ كورگەن ەمەس. تۇسىندە دە بۇل وزگە قۇشاقتىڭ ىرقىنا ءوز ەركىمەن بەرىلدى.

بار كۇنا، بار ايىپ وزىندە... الدا-جالدا الگى ءبىر وقيعا تۇسىندە ەمەس، وڭىندە بولسا، ول وسىلاي ىستەر مە ەدى، جوق پا ەدى، ول اراسىن ءوزى دە بىلە المايدى... ءبىراق باياعىدان بەرگى ەسىنەن اداستىرارداي بوپ، ەسىلدەرتىن اۋدارىپ كەلگەن ىستىق ىڭكارىنىڭ نە ەكەنىن ەندى جاقسى بىلەدى. حان يەگە ءولىپ-ءوشىپ عاشىقپىن دەپ جۇرگەن ىستىق ماحابباتىنىڭ دا جاي انشەيىن ەركەكتىڭ تەمىر تەگەۋىرىنىن اڭساعان ۇرعاشىلىق ەكەنىن ۇقتى.

جاس شەبەر ەبىن تاۋىپ، حان سارايدىڭ ىشىنە ەنىپ، بۇنىڭ بولمەسىنە كىرەر بولسا، كىم ءبىلىپتى، بۇل تۇندە تۇسىندە ىستەگەنىن وڭىندە دە ىستەيتىن شىعار. وڭىندە دە بالاۋسا بالا جىگىتتىڭ اعىل-تەگىل البىرت سەزىمىنە تايتالاسار، قارسى تۇرار دارمەن تابا الماي، ءناپسىنىڭ ەركىنە بەرىلەر، قانشاما حان تورقانى كيىندىرىپ قويسا دا، ۇرعاشى ۇرعاشىلىعىن ىستەمەي قويا ما؟ كوڭىلىن تۇسىندە جەڭگەن ءازازىل وڭىندە جەڭبەي مە... ەندەشە، جار الدىنداعى، اق نەكە الدىنداعى، التىنباستى ءتاج يەسىنىڭ ابىرويى الدىنداعى تومەن ەتەك قىلمىسى ءۇشىن شەگەتىن جازانىڭ قايسىسىنا دا پەيىل.

ەگەر ءدال قازىر ول ءوزى كىرىپ، بۇنىڭ شاشىن ءبىر تالداپ جۇلسا، قويداي قىپ ساباسا، جونىنان تاسپا تىلسە، كوكىرەگىن جايلاپ العان ءازازىلدىڭ قىزىل قۇرتىنىڭ كوزىنە سۋ قۇياتىنداي قىپ، اياعىنا سالىپ تاپتاپ، كۇل-پارشاسىن شىعارىپ، سۇيەك-سۇيەگىن ءۇن قىپ ۇگىپ، ابدەن مىلجا-مىلجا قىپ، قايداعى ءبىر قورقاۋلاردىڭ ورتاسىنا لاقتىرىپ تاستاسا، وعان دا ىرزا؛ مىناۋ ءوز-وزىنەن دال بولعان پۇشايمان تىرشىلىكتەن سونىڭ ءوزى-اق، ارتىق؛ ءبىراق قۇداي، ەڭ بولماسا، بۇعان كۇيەۋىنەن تاياق جەيتىن باقىتتى دا قيماپتى عوي. دۇنيەدە بۇنداي ءتىرى ارۋاق، تۇل بەيباق بار دەيسىڭ بە؟ سونى ويلاعاندا ءوز بەتىن ءوزى تىرناعىسى، ءوز شاشىن ءوزى جۇلعىسى، مىناۋ تۇك بىلمەگەندەي تىمسىرايىپ تۇرعان تاس قابىرعاعا ءوز باسىن ءوزى ۇرىپ، مىلجا-مىلجاسىن شىعارعىسى كەلەدى.

ەل كوزىنەن قالتارىستا، وپ-وڭاشا ءوتىپ جاتقان ىڭ-شىڭسىز كۇندەر مەن تىم-تىرىس تۇندەردە مىناۋ قۇر سۇلدەرىن سۇيرەتىپ جۇرگەن قاڭقانىڭ الدەبىر جەرىنە قوناقتاپ اپ، وزدىگىنەن شىقپاي جۇرگەن شىبىن جاننىڭ كوزىنە قالاي سۋ قۇيۋعا بولاتىنى جايىندا سان-ساپات ايلا، امال ويلاپ تابادى، سونىڭ قاي-قايسىسىن دا جۇزەگە اسىرۋعا باتىلى دا جەتەتىن سياقتى؛ ءبىراق جەمە-جەمگە كەلگەندە ءبىرىن دە ىستەمەيدى.

ونىسى ءبىراق قانشا دەگەنمەن از كۇندىك جارىقتى قيماعان قورقاقتىق ەمەس-ءتى. ول ءوزىنىڭ كۇناكار دەنەسىن قانداي جەك كورىپ السا، مىناۋ تىرشىلىكتەن دە سونشالىقتى جەرىپ بىتكەن-ءدى. ول اناداعى ءتۇسىنىڭ ەمىرگە دەگەن، باقىتقا دەگەن سوڭعى قۇشتارلىعى، سوڭعى ىقىلاسى ەكەنىنە ابدەن مويىن ۇسىنىپ العان-دى. ونداي ءتۇس كورگەنىنە ەندى بۇرىنعىداي ەمەس، وكىنبەيتىن دە، ۇيالمايتىن دا بولعان، ءبىراق ەندى وعان سول كۇندى، سول ءبىر ءساتتى قايتا ورالت دەپ تىلەۋ قانداي ءمانسىز، قانداي كۇپىرلىك بولسا، ونداي تىلەك، ونداي ىقىلاسسىز ءومىر ءسۇرۋ دە سونشالىقتى ءمانسىز، سونشالىقتى كۇپىرلىك سياقتى كورىنەدى.

سوندىقتان وعان ەندى قالعان تىرلىكتىڭ قۇنى بەس تيىن. ەگەر ۇلى ءامىرشى قازىر ءوز كەسىمىن ايتىپ، بۇنى جازالار بولسا، سونىڭ ەشقايسىسىنا دا قىڭق دەمەي، پەيىل بولار ەدى. ال ءوز باسىنىڭ مىناۋ ءمانسىز تىرشىلىككە قول كوتەرۋگە ەشقانداي قاقىسى جوق. حانىمنىڭ ونداي قىلىعىن ەلدىڭ قانداي ساققا جۇگىرتىپ، پاديشانىڭ ابىرويىنا قانداي نۇقسان كەلتىرەتىنىن تايعا تاڭبا باسقانداي انىق بىلمەسە دە، ءىشى سەزەدى. اق نەكەلى جارىنا ونداي قيانات جاساعىسى كەلمەيدى.

ال ءامىرشى بولسا سول باياعى تىرپ ەتپەي جاتىپ العان كۇيى. بۇل ەرتەدەن قارا كەشكە دەيىن تىرپ ەتپەي جالپاق ەسىككە جالتاقتاۋمەن بولادى. قانشا قاراعانمەن ەسىك قىلپ ەتپەيدى. سوندا مىناۋ اباجاداي كەڭ بولمە وعان تار لاحاتتان وتكەن توزاق بوپ كورىنەدى. جۇگىرىپ بارىپ مۇنى وزگە جارىق دۇنيەنىڭ بارىنەن وقشاۋلاپ، مىناۋ بولمەنى قاپاس زندانعا اينالدىرىپ تۇرعان اۋىر ەسىكتى بالتالاپ شاۋىپ تاستاعىسى كەلەدى. سوندا جاڭقالانىپ سىنىپ جاتقان ەسىكپەن قوسا بۇنىڭ كوكىرەگىن قىسىپ، جۇرەگىن ەزىپ، تالماۋسىراپ بارا جاتقان، ونە بويىن زىرك-زىرك قالشىلداتىپ، بەزگەكشە بەزىلدەتىپ جۇرگەن اشۋ-ىزانى دا لاق ەتكىزىپ ءبىر-اق اقتارىپ تاستار ەدى.

ءبىر كۇنى كۇتۋشى كەمپىردى شاقىردى. نوكەر قىزدارىن ەرتىپ، سىرتقا شىقتى. جول-جونەكەي كوزىنە ءتۇسىپ قالعان قىزمەتشىلەر دە، ساراي ماڭىنداعى ساقشىلار دا بۇعان بۇرىنعىسىنشا ءيىلىپ-بۇگىلىپ تاعزىم ەتىپ جاتىر. ءبىراق وڭدەرى بۇرىنعىداي ايبىنىپ تۇرماعانداي، بۇعان مۇسىركەي قارايتىنداي؛ بۇدا ولارعا كوز سالىپ جارىمايدى. الايدا تۇستارىنان وتكەندە تۋ سىرتىنان الدەكىم ءتىلىن شىعارىپ مازاقتاپ تۇرعانداي، كوك جەلكەسى دۋىلداپ قويا بەردى. ءتىپتى قاسىنداعى نەكەر قىزدارى دا مۇنى سىناپ-مىنەپ كەلە جاتقانداي. بۇل باياعىدا ءامىرشى جوقتا وزدەرى ەمىن-ەركىن اسىر سالعان توعان ماڭىنا، كوگال الاڭعا جولاماي، بۇرىن كوپ بارا بەرمەيتىن قالتارىس بۇرىشتارعا بەت تۇزەدى. ءبىراق وندا دا كوپ ايالداي المادى. مىناۋ كەلدەنەڭنىڭ كوزى كوپ باق ىشىندە اۋا ەكەش اۋا دا وعان ينەدەي قادالىپ تۇرعانداي. قايتادان سارايعا اسىعادى.

ەندى وعان مىناۋ جارىق دۇنيەدەن بۇيىرعانى - وسى ءبىر جۇتىپ قويارداي بوپ قۇلازىپ تۇرعان كەڭ بولمە مەن باقتىڭ ءبىر ۇزىگىن قامتىعان كولدەي تەرەزە عانا. ويلاي-ويلاي وي دا سارقىلعان.

ساعىزداي سوزىلعان ۇزاق كۇن ءوتىپ بولمايدى. دوڭبەكشىگەن مازاسىز تۇندەر جان-جاققا ەلەڭدەۋمەن وتەتىن كۇننەن دە جامان. ءوزىڭدى وزىڭە مۇڭكىر-ناڭكىر قىلىپ، ءوزىڭدى وزىڭە تەرگەتكەن جەندەت تۇندەردە كۇندىز باجايلاي ويلاۋعا باتىلى بارا بەرمەيتىن كەيبىر جايلاردى ابدەن تۇبىنە جەتىپ ادالاپ شىعادى. قازىر تەك ءوزىن عانا ەمەس، وزگە تۇگىلى ءوزى دە سەزبەگەن ءبىر ءۇرلىعىن جارقىراتىپ جايىپ بەرگەن الگى ءبىر بوزبالا جىگىتتى دە، سوعان تاپ قىلعان اناۋ كوگىلدىر مۇنارانى دا، سونداي مۇنارا سالدىرۋعا نيەتىن قۇلاتقان باياعى ءبىر ۋلى امىرشىدەن سالەمدەمە كەلەتىن كۇندى دە، سول ويىن جەردەن جەتى قويان تاپقانداي قۋانا قوستاعان قاپ شۋىلداق نوكەر قىزدارى مەن كۇتۋشى كەمپىردى دە، سونىڭ بارىنە تۇرتكى بولعان باق قۇمار ۇلى حانىمدى دا - توڭىرەگىندەگىنىڭ ءبارىن تۇگەل جەك كورىپ ءبىتتى. ءتىپتى تاپ مىناداي ناعىلەت دۇنيەگە مۇنى اكەلگەن اكەسى مەن شەشەسىنە دە وكپەسى قارا قازانداي.

اناۋ كولدەي تەرەزەدەن الباستىداي بوپ ءتونىپ تۇرعان قاپ-قارا تۇنگە دە، كۇنى-ءتۇنى اۋىز جاپپاي سىپسىڭ-سىپسىڭ سىلدىراپ تۇرعان كىشكەنە حاۋىزعا دا، جامباسىن ابجىلانداي شاعىپ جاتقان توسەككە دە، اناۋ كۇنى كەۋدەسىنەن باسىپ، ويدا جوقتا كوڭىلىنىڭ تۇڭعيىق تۇكپىرىندەگى تىم قۇپيا تىلەگىن جارقىراتىپ جايىپ سالعان مىناۋ كورپەگە دە لاعىنەت... وسىنشا تامۇقتىڭ ءبارىن كەرىپ، ءبارىن ءبىلىپ، توبەسىنەن توڭكەرىلە قۇلاماي تۇرعان كوككە دە لاعىنەت... وسىنىڭ بارىنە شىداپ، كوتەرىپ جاتقان كونتەرى جەرگە دە لاعىنەت، وسىنشا سۇمدىقتى ىشىنە بۇگىپ، تالاي-تالاي نارەستە كوڭىلدىڭ ماڭدايىن تاسقا ۇرعىزعان مىناۋ تىمىرايعان تىمىرسىق قانىپەزەر دۇنيەگە تۇگەل لاعىنەت...

جەر بولعان كوڭىل ابدەن اشىنىپ، جارىق جالعاننىڭ ءبارىن قارعاعاندا، ءتىپتى الدامشى ءپانيدى جاراتقان حاق ءتاڭىردىڭ ءوزىن نالەتتەگەندە، تەك ءبىر ادامدى عانا اۋزىنا المايدى. ول - ۇلى ءامىرشى.

حانىم كەيدە ءوزىنىڭ سول مىنەزىنە ءوزى قايران قالادى. شىنىندا، مۇنىڭ ءومىرىن تامۇق قىلىپ جۇرگەن، ەڭ الدىمەن، سول ەمەس پە... مىنە، سارايدان شىعا الماي سارعايىپ وتىرعانىنا الدەنەشە كۇن بولدى. ول سونى بىلمەي جاتىر دەيسىڭ بە؟.. ەندەشە، مۇنىڭ كۇناكار كوزىن قۇرتىپ نەگە تىنبايدى؟ الدە ءوزى سالعان ازاپ از بولعانداي وكىنىش پەن ىزاعا، وسەك پەن تاباعا، جانىن جەگى قۇرتتاي جەپ جاتقان قاپىرىق قاسىرەتكە تالاتپاق پا؟ بۇدان ىزاسىن سولاي العىسى كەلگەن شىعار.

ءبىراق مۇنىڭ وسىنشا ازاپ شەككەنىنەن ونىڭ باسىنا شىعاتىن ءمۇيىز قايسى، مۇنىڭ جانىن تىرنايتىن پىش-پىش ونىڭ جانىن تىرناماي ما؟ ەندەشە، وزىنە جاقسى بولسا ازاپتاي بەرسىن، ءومىر باقي ەستىمەگەن نە سۇمدىعىن ەستىپ السىن... وزىنە دە سول كەرەك. مۇنىڭ جاس ءومىرىن وسىلاي كۇلدى-كومەش قىپ، وكسىتىپ قويعان ءوزى عوي... ءوز وبالى وزىنە...

حانىم مىناۋ ەسىرىك ويدان شوشىپ كەتتى. نە دەپ تانتىپ بارادى؟ تاعى دا باياعى تومەن ەتەك ۇرعاشىلىعىنا باستى ما، الديار تاقسىرعا ءتىل تيگىزەيىن دەدى مە...

التىن باستى حانىم ەكەنىن ۇمىتىپ، جايداق ەتەك قارا كۇڭ قۇساپ، بۇنىسى نەسى تاعى؟

سونى ويلاعاندا ازا بويى قازا بولدى. وزىنە بۇرىنعىدان بەتەر جۇرەگى اينىپ كەتتى. دەرەۋ كاليماسىن قايىرىپ، حاق تاعالادان باسقا كۇنامدى كەشپەسەڭ دە، ۇلى امىرشىگە اسىل سۇيەك باسىممەن ءتىل تيگىزگەن الگى ءبىر ءازازىل ويىمدى كەشە گور دەپ جالىندى.

ەندى ول قۇدايدان، الگىندەي بوپ الجاسپاي تۇرعاندا، اسىل سۇيەگىمدى ءازازىل پيعىلدارعا اياق استى قىلماي تۇرعاندا، جاساعان يەنىڭ جاراقتى سوتىنىڭ الدىنا، ءوز كۇنامنىڭ وتىنا ءوزىم ەرىتەتىن كۇنگە تەز جەتكىزە گور دەپ شىن پەيىلمەن سارقىلا تىلەك تىلەدى.

سول ءبىر ادال اق تىلەۋ كوكىرەگىنە شىم-شىم دارىعان سايىن، ەكى كوزىنەن شىمىرلاپ شىققان وتتاي ىستىق ءمولدىر تامشىلار قايتادان سەلدەتە جونەلدى.

ءتورتىنشى ءبولىم

اڭىزدىڭ اقىرى

I

داريادان وتەردە ول كۇيمەدەن شىعىپ اتقا ءمىندى. كۇيمەلەر سالعا تيەلىپ جاتقاندا نوكەرىن ەرتىپ وتكەلگە بەتتەدى. شىلدەنىڭ ءىش تارتقان كەزى ەدى. تاۋدان كەلەتىن جويقىن سۋ جازداعىداي ارنانى كەرىپ كەتپەي، جونگە ءتۇسىپتى. ادەتكى قوشقىل قۇلا ءتۇسى ءسال بوزعىلدانىپ، لايىتپاي تۇنىق جوڭكىلەدى.

وتكەل ءتىپ-تىك جار ارنا كەنەت جايپاۋىت تارتىپ، داريانىڭ بالا قىزدىڭ بۇرىمىنداي تارام-تارام بوپ، الدەنەشە جىڭىشكە تارماققا ءبولىنىپ كەتەتىن تايازداۋ تۇسىندا ەدى. بۇل وتكەلدەن بۇرىن ماعۇرىپ پەن ماشىرىقتىڭ ەكى اراسىندا ءارلى-بەرلى تىنىم تاپپايتىن كەرۋەندەر بولماسا، بۇگىنگىدەي جەر قايىسقان اۋىر قول ءوتىپ كورمەگەن-ءدى. سودان با ەكەن، ارعى بەتتەگى جانباۋىر جاعالاۋدىڭ ەكى بەتىندە جۇك ارتقان كەرۋەندەر، جاقىن ماڭداعى قىستاقتاردىڭ قاۋىن-قاربىز ءجۇزىم، جەمىس-جيدەك تيەگەن اربالارى، سالت اتتى ەسەك مىنگەن، قوداس جەتەلەگەن بازارشىلار ىعى-جىعى ۇيلىعىپ قالىپتى.

قالىڭ قولعا جول اشىپ تۇرعان قارۋلى ساقشىلاردان ايبىنعان جۇرت شەرۋدىڭ الدىنداعى كوك نايزالى كوپ نوكەردىڭ ورتاسىندا تەك كەكىلى عانا مولدەي قارا نىسانالى اقبوز اتقا ءمىنىپ كەلە جاتقان ۇلى امىرشىگە ەنتەلەي قارايدى.

ءامىرشى جان-جاقتان كوزىن ساتىپ تۇرعاندارعا نازار سالعان جوق؛ قارسى الدىندا ۇلان-اسىر كوسىلىپ جاتقان قۇلا تۇزدەن كوز ايىرماعان قالپى ەر ۇستىندە شالقاق وتىر. كۇمىس ەردىڭ قاسى مەن بولات ۇزەڭگى كۇن نۇرىنا شاعىلىسىپ، ءامىرشىنىڭ ونسىز دا سۋىق ءجۇزىن ودان بەتەر سۇستاندىرا تۇسەدى.

قارلى شىڭداردىڭ ۇشپا بيىكتەرىنەن باستالعان ادۋىن ارىنىنان ءالى ارىلا قويماعان جويقىن داريا جىبىر-جىبىر تولقىنعا تولى. جىمىڭ-جىمىڭ كەڭ ارنا ات تۇياعى تيگەندە لەزدە كۇلكىسىنەن ايرىلىپ، الەم-تاپىرىقتانىپ شىعا كەلدى.

ءامىرشى سونىڭ ەشقايسىسىنا ءمان بەرمەگەن ماڭعاز قالپى. تاۋدىڭ تاستاي سۋىق سۋى تىرسەگىن شاعىپ، اياعىن ۇركە باسقان سالا قۇلاش اق بوزدىڭ باسىن بوستاۋ ۇستاپتى. جىلعا-جىلعا كوپ تارامنىڭ بارىنەن سىر بىلدىرمەي ءوتىپ كەلە جاتقان جانۋار وزەننىڭ ۇلى تابانىنداعى سوڭعى ارناعا جەتە بەرگەندە ءسۇرىنىپ كەتتى. بەيقام وتىرعان ۇلى ءامىرشىنىڭ شالقاق باسى وقىس بۇلعاڭ ەتىپ، قامشى ۇستاعان قولىنداعى سۇق ساۋساعىنان الدەنە سۋسىپ ءتۇسىپ كەتكەندەي بولدى. جۇرەگى ءدىر ەتە قالدى.

قولىنا قاراپ ەدى - سۇق ساۋساعىنداعى باياعىدا ۇلكەن قايىن اتاسى اجال اۋزىندا جاتىپ، بۇنى ءوز ورنىنا ءامىر قىپ تاعايىنداتتىرعان دا سالعان، قاسىنا زۇلىستار ەلىنەن عانا كەلەتىن اسا سيرەك تارعىل-تارعىل مىسىق كوز تاس قوندىرعان كۇمىس جۇزىك جوق بوپ شىقتى.

ول سۇق ساۋساعىنداعى جۇزىكتىڭ ورنىنداعى بوزاڭ تاپقا قادالا قارادى. ەكى قاپتالىنان ەكى نوكەر جىگىت ەمپەڭدەپ جەتىپ قالعان ەكەن؛ ول كوزىنەن ىزعار شاشا، وقىس جالت بۇرىلدى دا، بويىن تىكتەپ الا قويدى. تىزگىنىن تارتا ۇستاپ، قايتادان ماڭعاز قالپىنا كوشتى. ءامىرشىنىڭ قاس-قاباعىن اڭداپ ۇلگەرگەن ەكى نوكەر ءۇن-ءتۇنسىز ورىندارىنا جىلىستى.

ءامىرشىنىڭ جۇرەگىنىڭ باسىن سۋىق قارماعانداي جايسىزدانىپ قالدى. الگىنى نەگە جورىرىن بىلمەي دال بوپ كەلەدى. ول ونى ساۋساعىنان ەش ۋاق تاستاپ كورگەن ەمەس- ءتى. قۋعىن-سۇرگىندە دە، تالاي-تالاي الىس جورىقتاردا دا قىلپ ەتپەگەن كيەلى جۇزىكتىڭ بۇگىن كەپ اياق استىنان ءوز-وزىنەن سۋسىپ ءتۇسىپ قالعانىن ىشىنەن جاقسىلىققا جورىعان جوق. مىنانداي الىس ساپار الدىندا تاپ بولعان بۇل تاعى قاي تۇسپال؟

ول ەندى ماناعىسىنداي ەمەس، الدەنەگە تىكسىنە باستادى. قول شاھاردان شىقپاي تۇرىپ، الدىن الا جىبەرگەن شولعىنشىلارعا ىزالانىپ كەلەدى. وتكەل اۋزىنا قۇجىناتىپ قارايعان حالىقتى ءيىرىپ قويىپتى. وسى جولعى اتتانىسى بۇرىنعى جورىققا اتتانعانداعىلارىنا مۇلدەم ۇقسامايدى. بالكىم ءبارى اياق استىنان قاۋىرت شەشىلگەندىكتەن بە ەكەن، الدە بايتاق شاھاردىڭ تاپ ىرگەسىندەگى توعىز جولدىڭ تورابى وتكەل باسىنا جۇرگىنشى جولاتپاۋ قيىن با قايتكەن كۇندە دە، ءدال مىنانداي ءىزى-قيقى قارا ءنوپىر وعان ۇناماي كەلەدى. الدەنەدەن سەكەم العانداي. ول ءاردايىم جورىققا اتتانىپ بارا جاتقاندا اسكەر اتتاناتىن، اسىرەسە ءوزى وتەتىن كوشەلەر مەن جول بويىنا كولدەنەڭ كوز جۋىتپايتىن-دى. قانشا دەگەنمەن، ءيت ارقاسى قيان الىس جورىققا، جارىعى تاۋسىلماعاندار بولماسا، كوبىسى ءولىم قۇشاتىن جات جەردەگى شايقاستارعا جۇرتتىڭ ءبار-ءبارىنىڭ تۇگەل دەرلىك ريزا بولا قويۋى ەكىتالاي-دى. كوپ ىشىنەن نە شىقپايدى، بىرەۋ-مىرەۋدىڭ كوڭىلىنە قارا قاشىپ جۇرسە، قاپى قالماس ءۇشىن اسكەر وتەتىن كوشەلەرگە جان بالاسىن اتتاتپايتىن. بايتاق شاھاردى باسىنا كوتەرىپ، كەرنەي شالىپ، دابىل قاعىپ بارا جاتقان قاراقۇرىم قولعا قالا حالقى اۋلالارىنان شىقپاي تەسىك-تەسىكتەن سىعالاپ قارايتىن-دى. سودان ەكى تۋنەمەلىك جەرگە دەيىن جول بويىنداعى جۇرگىنشى بىتكەندى اۋلاققا قۋىپ تاستاپ وتىراتىن. بۇل جولى ءبارى الاساپىران بولدى دا كەتتى، ونداي-ونداي ۇساق-تۇيەك، ءتىپتى ەسىنە دە كىرمەپتى.

ءبارىن ءوزىڭ ايتىپ، ءجون سىلتەپ بەرىپ وتىرماساڭ كورەتىن كۇنىڭ قاشان دا وسى. ءسال كوزىڭ تايسا، اۋزىڭ تىنسا بولدى، جۇرتتىڭ ءبارى بوس بەلبەۋلەنىپ شىعا كەلەدى. تالاي جورىقتىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن شولعىنشى مىڭدىقتىڭ باسشىسىنىڭ مىنا قىلىعىنا ابدەن قانىنا قارايىپ وتىرسا دا، سىرت كوزگە سىر الدىرتپاي، تىستەنىپ باقتى. وسىدان ول نەمە تەك كوزىنە ءتۇسسىن، بالەم...

ءامىرشى كوزىنىڭ قيىعىن ەكى جاققا كەزەك تاستاپ قويادى. اقبوز سۋدان شىقتى. ەكى قاپتالدا - قاز قاتار تىزىلگەن نايزالى ساقشىلار. ءبارى سىرەسىپ قالىپتى. كوك سۇڭگىلەردىڭ ارا-اراسىنان ساقشىلاردىڭ تۋ سىرتىنان ەنتەلەپ تۇرعان جاي حالىق شۇبارتىپ كورىنەدى. اربالارداعى تەڭكيگەن-تەڭكيگەن قاۋىن- قاربىزداردىڭ، قاپ تولى مەيىزدەر مەن زەمبىل-زەمبىل ءجۇزىم، جەمىس-جيدەكتەردىڭ ءار الۋان ءيىسى اڭقيدى. سول ءبىر مۇرىن قىتىقتايتىن بەيبىت ءيىس مىناۋ سۋدان شىعىپ جاتقان قارا قۇرىم قالىڭ قولدىڭ اينالاعا ايبات شەككەن ۇرەيلى سۇسىن مانسىزدەندىرىپ تۇرعانداي. وسى ءبىر شىر اينالا مۇڭكىپ قويا بەرگەن كۇلدى-كومەش وت باسى تىرلىكتىڭ كۇڭىرسىك ءيىسى الدەبىر ايارلىقتان، بەي-بەرەكەت جەردە قايدان كەزدەسەرى جوق كولدەنەڭ قاۋىپتەن سەس بەرگەندەي.

ءامىرشى شالقاق باسىن ەڭكەيتپەي، قوس قاپتالىنان شىققان ءاربىر سىبىس-سىبدىرعا ءجىتى قۇلاق ءتۇرىپ كەلەدى. كوزىنىڭ قيىعىنا قاراۋىتىپ-قاراۋىتىپ كورىنەتىن سامساعان كەك سۇڭگىلەردەن باسقا ەشتەڭە شالىنبادى. سول كوپ سۇڭگىلەردىڭ اراسىنان ءيىن تىرەسە سىعالاپ تۇرعان قارا توبىردىڭ قاتارى دا بارعان سايىن سيرەي ءتۇستى.

ەندى ولار بۇنىڭ كوزىنە انىق تۇسە باستادى. جەمىس تولى اربالار تاۋسىلىپ، قاتار-قاتار شوگەرۋلى جاتقان سالا مويىن نارلار كوبەيدى. الىس ەلدەردىڭ ءار قيلى كيىنگەن ساۋداگەرلەرى تۇستارىنان ءوتىپ بارا جاتقان ۇلى امىرشىگە ءيىلىپ-بۇگىلىپ تاعزىم ەتۋدە.

ءبىر ۋاقىتتاردا شالعى تۇسكەن قۇراقتاي جاعالاي جاپىرىلىپ جاتقان الا تاقيالار، سەڭسەڭ بورىكتەر، تىعىرىق بورىكتەر، جالباعايلار، اق سالدەلەر دە تاۋسىلدى. ونىڭ وسىناۋ ورىلعان شالعىنداي تىپ-تيپىل بوپ جىلميىپ جاتقان جاعادا وقشاۋ شوشايعان الدەنەگە كوزى ءسۇرىندى.

جان-جاعىنىڭ ءبارى نامازعا جىعىلعانداي، جاپپاي ەتپەتىنەن ءتۇسىپ جاتقاندا، الدەكىم ەسەك اربانىڭ ۇستىندە باسىن يمەستەن قالشيىپ قاتىپ قالىپتى. ءامىرشى مىناۋ ەلدەن ەرەكشە قيقار نەمەگە امالسىز نازارىن تىكتەۋگە ءماجبۇر بولدى. جەرمەن-جەكسەن الاسا اربانىڭ ۇستىندە وڭشەڭ قۇمىرالار ورتاسىندا قايىس قارا بىرەۋ وتىر. تەرىسى سۇيەگىنە جابىسىپ قالعانداي. باسى كەكشيىپ كەتىپتى. اربيعان ەكى قولىن الدىنا قۋسىرىپتى. قاققان قازىقتاي تىك وتىر. شەكەلىگى شىعىڭقى جازىق ماڭدايدان استىندا ەكى جەردەن الدەنە قاراۋىتادى. ول كوزدىڭ ورنى... مىناۋ ونە بويىن ارقانمەن شاندىپ تاستاعانداي سىرەسە قالعان قاتپا قارانىڭ سوقىر ەكەنىن ءامىرشى ەندى بايقادى.

ءيا، ءدال سول. تورسىق شەكەسىنەن تانىدى. ابدەن ارىعان. وندىرشەگى سورايىپ شىعىپ كەتىپتى.

انادا الدىنا كەلگەندە وندىردەي جىگىت ەدى. اناۋ قازىلىپ-قازىلىپ كەتكەن ەكى بىلەگىندە بۇلت-بۇلت ەتىپ بۇلشىق ەت ويناپ تۇرعان-دى. جاسوسپىرىم جىگىتتىڭ دوڭگەلەنە بىتكەن جازىق ماڭدايىنا سوندا دا، ەڭ الدىمەن، كوزى ءتۇسىپ ەدى.

جالعاسى بار


:ءبولىسۋ
پئكئر قالدئرؤ
+7
جئبةرؤ
ونلاين قىزمەتكەرلەر
رەداكتور
باقىتجول كاكەش
باقىتجول كاكەش
954-049
رەداكتور
ريزابەك نۇسىپبەك
ريزابەك نۇسىپبەك
954-049
رەداكتور
بەيسەن سۇلتان
بەيسەن سۇلتان
954-049

مۇراعات