+7 (701) 759 90 19
3 °С : نۇر-سۇلتان
9 °С : الماتى
USD 428.05 EUR 501.2
RUB 5.47 CNY 63.87
جاڭالىقتار

ەرلىك جاساپ كوردىڭ بە؟

10 تامىز 16:47
:ءبولىسۋ
ەرلىك جاساپ كوردىڭ بە؟

نۇر-سۇلتان قازاقپارات - كەيدە ءوزىڭ ىستەي المايتىن، بىرەۋ ىستەسە، سول جاندى سىرتتاي قاتتى قۇرمەتتەپ، سىيلاپ جۇرەتىن ەرلىكتەر بولادى.

فەيسبۋكتەن مىناداي وقيعا وقىدىم:

- بۇگىن تاڭەرتەڭ جۇمىسقا بارا جاتتىم. اقمەشىت كوشەسىمەن وڭتۇستىككە قاراي، بايتەرەكتىڭ تۇسىندا جۇرگىنشىلەر جولى بار. جولاعى ۇلكەن، كەز كەلگەن كولىك يەسى الىستان كورە الادى. ءدال سول تۇسقا جاقىنداعانىمدا، قولاربا يتەرگەن جاس ايەل كورىندى.

ەكى قاتار كولىك قاتار-قاتار توقتادى. مەن شەتكى قاتارعا، سۇلىك قارا «تويوتانىڭ» ارتىنا كەلىپ تەجەگىشتى باستىم. ايەل قانشا اسىققانمەن، قولارباسى اۋىرلاۋ ما، وتە باياۋ ءوتىپ بارادى. ءبىر كەزدە... بوس جاتقان وڭ تاراپتان اعىزىپ كەلە جاتقان «لەكسۋس» كورىندى. تەرەزەسىنە كۇن شاعىلىستى ما، الدە جول ەرەجەسىن بىلمەي مە، جىلدامدىعىن ەش ازايتپاعان كۇيى جاقىنداي بەردى. جول ۇستىندە تۇرعان ءبارىمىز جانىمىزدى شۇبەرەككە ءتۇيىپ، قاتتىق تا قالدىق. ويتكەنى بۇل كەزدە جاس انا قولارباسىمەن جولاقتىڭ ءدال سول اشىق تۇسىنا جەتىپ قالعان-دى... كۇتپەگەن جەردەن مەنىڭ الدىمدا تۇرعان قارا «تويوتا» ورنىنان وڭعا قاراي لىپ ەتىپ، قاتتى كەلە جاتقان كولىكتىڭ الدىنا كولدەنەڭدەي قالدى. «لەكسۋس» شىڭعىرتا تەجەگىش باستى، «تويوتاعا» سىنىق سۇيەم جەتپەي توقتادى. جاس انا سوندا عانا ەس جيىپ، ارتقا ءبىر، العا ءبىر قوزعالىپ، اڭىرىپ تۇرىپ قالدى. كورىپ تۇرعان بارلىق جۇرگىزۋشى قول سوقتىق، دەنەمىزدى سۋىق تەر باسىپ كەتكەنىن سوندا عانا بايقاعان بولارمىز.

«لەكسۋستىڭ» جۇرگىزۋشىسى سيگنالىن قايتا-قايتا بيپىلدەتىپ، جارىعىن جاعىپ-ءوشىرىپ، جاعىپ-ءوشىرىپ، تەرەزەسىنەن باس بارماعىن شوشايتىپ، باسىن قايتا-قايتا ءيىپ، ءبىراز جەرگە دەيىن جالعىز ءوزى شۋلاپ بارا جاتتى. «تويوتانىڭ» يەسى جاس جىگىت ەكەن، جاي عانا جىميىپ قويىپ، ءوز جولىمەن زىمىراي بەردى...

مۇنى جازعان جىگىت قانداي كۇي كەشكەنىن قايدام، وقىپ وتىرىپ، ءبىزدىڭ دە دەنەمىزدى تەر باسىپ كەتتى. ادامنىڭ ءوز ەركىنەن تىس ەرلىگى قاي جەرىندە بۇعىپ جاتادى ەكەن؟ ەگەر «لەكسۋس» جۇرگىزۋشىسى تەجەگىشتى باسىپ ۇلگەرمەگەندە... قۇرسىن، جامان وي ويلامايىقشى...

ادام بالاسى ءومىر بويىنا ءوز ميىنىڭ 10-12 پايىز عانا مۇمكىندىگىن پايدالانىپ عۇمىر وتكىزەدى. جۇرت سۇيگەن اقىن دا، عاجايىپ جاڭالىق اشقان عالىم دا، ەرەكشە ونەرپاز دا - وسى 12 پايىزدان. ال ادام ءوز جۇرەگىنىڭ تۇبىندە بۇعىپ جاتقان ەرلىكتى ىزدەپ ءومىر كەشە مە؟ قايدام... قايتا ادامزات ءومىر بويى ءوز مۇمكىندىگىن شامالاماي ۋاقىتىن سارپ ەتە بەرەتىن سياقتى.

سايىن مۇراتبەكوۆتىڭ «العاشقى قار» دەگەن تاماشا اڭگىمەسى بار. كۇليپا دەگەن بەلسەندى قىزدى تراكتورشى سۇلتان قاتتى ۇناتادى. ەكەۋى ءشوپ اكەلۋگە بىرگە شىعىپ، اداسادى، تراكتوردىڭ جاعارمايى تاۋسىلادى. «تراكتوريست سۇلتان سول تاڭەرتەڭگى ءۇن-ءتۇنسىز مەڭىرەيگەن كۇيىندە. ءبىراۋىز ارتىق ءتىل قاتپايدى. مىنەزى قىزىق جىگىت.

كۇليپا وعان نە دەسە دە، قۇر ىرجيا كۇلىپ وتىرعانى. وزىندە اشۋ دەگەن مۇلدەم جوق بولۋ كەرەك. ويتكەنى الگىندە ءبىر اسىققان كەزدە كۇليپا: «ءاي، وگىز، جۇرسەڭشى!» دەگەن ايقايلاپ. اشۋلانار دەپ ويلادى. ءبىراق جىگىت مىڭق دەگەن جوق. قۇلاعىنا دەيىن قىزارىپ، ىرجيا كۇلدى دە قويدى. اربيعان قولدارى رىچاگتاردى ويىنشىقشا ۇستايدى. رىچاگتار مۇنىڭ قولىندا - ءتۇبى شىرىگەن اعاش سياقتى ىلگەرىلى-كەيىندى ءتىپتى جەپ-جەڭىل قوزعالادى. وسىعان قاراپ كۇليپا تراكتور ايداۋدى وڭاي بولار دەپ ءتۇيدى.

«ەڭگەزەردەي بوپ جانى قينالمايتىن جەڭىل جۇمىستى تاپقان» دەپ ويلادى» دەپ سۋرەتتەيدى جازۋشى. كۇليپا سۇلتاندى ۇناتپايدى، ءتىپتى مۇلدە ءىشى جىلىمايدى. سول بولبىر سۇلتان تراكتور قۇز شەتىنە كەلىپ، ءشوپ-موبىمەن اۋدارىلارداي جاعدايعا جەتكەندە كەرەمەت ەرلىك كورسەتەدى. ءبىراق ەڭ عاجابى، «ەرلىك جاساپ جاتىرمىن» دەپ ويلامايدى. قۇزدىڭ ەرنەۋىنە تۇرا قالىپ، ءشوپتى ءبىر جاعىنان يتەرىپ، كۇليپاعا تراكتوردى ايداتىپ، ءبارىن امان الىپ قالادى. قىزدىڭ جۇرەگىنە ساۋلە تۇسەدى، ساناسىنا نۇر جۇگىرەدى. قانشا وقىساڭىز دا تامسانا بەرەتىن تاماشا اڭگىمە ءبىر!

ءبىراق باقىتىنىڭ جولىندا ءوزى بىلمەي ەرلىك جاساعان سۇلتان بولۋ قايدا- ا...

ەگەر ادام ءوزىن سىناپ كورىپ، تاعدىرى ۇسىنعان تەكىرەك جولدان ءسال شىعىپ كەتەر بولسا، قوعامعا ماسىل ەشكىم قالماس ەدى-اۋ... ءبىز قايتەمىز؟ ايتەۋىر ءبىر جولدى تاڭداپ الامىز. سوعان تۇسەمىز دە، تارتا بەرەمىز، تارتا بەرەمىز. العا باسىپ بارامىز با، كەرى كەتىپ بارامىز با - شارۋامىز جوق. ايتەۋىر جول بار، سودان اينىماۋ كەرەك. تۋرا ءوزىمىز سياقتى مىڭداعان، ون مىڭداعان ادام وسى جولمەن كەتىپ بارا جاتىر عوي، ەندەشە، باسقا داڭعىل ىزدەپ نە كەرەك؟ «كوپپەن كورگەن - ۇلى توي». اۋەلدە بىرەۋ ءبىلىپ تۇسكەن بولار. ءبىر كۇنى قاراساق، ەشتەڭە كورمەگەن، ەشقاشان سىنالماعان عۇمىرىمىز ءبىتىپ-اق قالىپتى.

ارا- اراسىندا، جولداعى ءبىرىڭعاي، جاڭالىعى جوق، جەردەن كوزىن المايتىن تىرلىكتەن جالىعىپ، وزىنشە سوقپاق ىزدەپ كەتكەندەرگە جاقتىرماي قارايمىز. ولاردىڭ ەرلىگى سوعان جەتكەنىنە اۋەلى تاڭدانامىز، سوسىن قىزعانا باستايمىز، سوڭىندا مۇرنىمىزدىڭ استىنان مىڭگىرلەپ، ونى كىنالاپ، ءوزىمىزدى اقتاپ بارىپ باسىلامىز. كۇندەردىڭ كۇنى الگى شەتكە كەتكەن ادامنىڭ ارەكەتى ءيا دۇرىس، ءيا بۇرىس بولىپ باعاسىن الادى. دۇرىس بولسا: «ويپىرماي، ول ءاۋ باستان بولەك ەدى. ءبارىبىر بۇل جولعا سىيا الماس ەدى. نە دەگەن ازامات!» دەپ كوپپەن بىرگە داۋرىعامىز. بۇرىس بولسا، بۇكىل الەمنىڭ اقىلىن باسىمىزعا جيا قالىپ: «ايتپاپ پا ەدىم، كوپتەن بولىنگەندە تاپقان نەسىبەسى سول ما؟ ايتەۋىر وسى بالا ءوز وتىنا ءوزى كۇيەتىندەي كورىنەتىن ەدى، تۋرا سولاي بولىپ شىقتى» دەپ بىلگىرسيمىز. وزىمىزدە ونداي ەرلىك جوق، ويتكەنى...

ادام ءومىرى اينالىپ كەلگەندە، ۇمتىلۋ جانە كونۋ دەگەن ساپارلاردان عانا تۇرادى. ءسابي - جۇرۋگە، وقۋشى - بىلۋگە، عاشىق - سۇيۋگە، كەۋدە وسۋگە ۇمتىلادى. سونىڭ بارىنە قول جەتكەندە، كوپ جاعدايدا سەنىمى سەتىنەپ، تاۋى شاعىلىپ، كونۋگە بوي ۇرادى. «ارمانىم، كۇتكەنىم، اڭسارىم وسى ما؟» دەگەن ءبىر بوپ- بوس، ىشىندە تۇگى جوق سەزىم بويىن باۋرايدى. سوسىن - كونەدى. تىرشىلىككە كونەدى، وسەككە كونەدى، وتىرىككە كونەدى، باسقارىلعانعا كونەدى، توبەسىنەن تيە بەرەتىن توقپاققا كونەدى، باسقارعانعا كونەدى، كونەتىندەردىڭ كونە بەرەتىنىنە كونەدى.

جاقىندا استانا قالاسىندا 8-سىنىپتىڭ ەكى وقۋشىسى ءوز مەكتەپتەرىندە وقيتىن قىزدى پەدوفيلدەن قۇتقارىپ قالدى. بار-جوعى 14 جاستاعى بالالار! تاڭ قاراڭعىسىندا ءوسپىرىم قىزدىڭ قول- اياعىن قايىرىپ الىپ بارا جاتقان قاسكۇنەمگە كىشكەنتاي قاھارماندار قورىقپاستان تۇرا ۇمتىلعان. ءبىرى شالىپ شىعىپ، ەكىنشىسى قولىن قايىرىپ، قىزدىڭ تاعدىرى تۇگەلدەي بەيباعىت الۋىنان ساقتاپ قالدى. ءبىزدىڭ ويىمىزشا، ەندى سول ەكى بالانىڭ ومىرىندە قۇندىلىق دەگەننىڭ ءمانى ارتا تۇسەدى. ولار ەندى ءومىردى ايالاي باستايدى. ويتكەنى ءومىر دەگەننىڭ تەك قانا بالالىق شاق ەمەس ەكەنىن، ەسەيە كەلە ساناعا دا، تانگە دە كىر جۇعاتىنىن، سول كىردەن ۋاقتىلى ارىلىپ وتىرماسا، باتتاسقان ۇستىنە باتتاسا بەرەتىنىن، ءسويتىپ، ادامدىق دەگەن اتاۋعا لايىق بولۋدىڭ ءوزى قيىن بولىپ قالاتىنىن ولار شامالاپ بولسا دا سەزدى. ءوز جاستارىنا لايىق ەمەس ەرلىكتەرى سەزدىرگەنىنە سەنىمدىمىز.

كەيدە باسىمىزعا ءبىر قورقىنىشتى ويلار كەلىپ كەتەدى. «باياعى وقۋ-توقۋدىڭ جوق زامانىندا قازاق كۇنىن قالاي وتكىزدى ەكەن؟» دەپ ويلاپ كەتەمىز دە، سەلك ەتە قالامىز. ەلدىڭ ءبارى اۋىل- اۋىلدى ءان- كۇيگە بولەپ جۇرەتىن قادىرلى سال-سەرى ەمەس، ءيا سال- سەرىنىڭ سەرىگى ەمەس. سوندا ءبىر اۋىلدارداعى قازاق جاستارىنىڭ شامامەن 90 پايىزى ءار كۇنىن بوس وتكىزگەن بە؟ جارايدى، 100 جاس جىگىت بولسا، سونىڭ 70 ى جالشى، مالشى دەيىك. كۇنىن مال سوڭىندا وتكىزىپ، تيتىقتاپ كەپ جىعىلسىن دەيىك. قالعان 30 ى نە ىستەدى؟

وتىن جارعان شىعار - ارى كەتسە، ءبىر ساعات. تاۋعا وتىنعا بارعان شىعار - ارى كەتسە، ءبىر كۇن. ءشوپ شاپقان شىعار - ارى كەتسە، ءبىر اي. باسقا ۋاقىتتا نە ىستەدى؟ مىنە، كولدەنەڭ سۇراقتىڭ تاماققا كەپتەلەتىن تۇسى وسى. ءبىر ويىمىز «جاۋگەرشىلىكتەن كوز اشپاي، بىرنەشە عاسىر قولىنان قارۋى تۇسپەگەن بابالاردى جازعىرۋعا بولار ما ەكەن؟» دەيدى.

ءبىر ويىمىز «قانشا جاۋگەرشىلىك بولسا دا، ءىلىم-ءبىلىم ۇيرەنۋگە ەش زاماندا شەك قويىلماعان» دەيدى. سولاي بولسا، دەمەك، ءبىزدىڭ ۇلت رەتىندە بويىمىزدا مارعاۋلىق بار. نەگە ادەبي قۇندىلىقتارىمىزدىڭ جۇرناقتارى ءوز ەلىمىزدەن ەمەس، ەۋروپانىڭ، ازيانىڭ مۇراعاتتارىنان شىعادى؟ نەگە وزىمىزدە ساقتالماعان؟ نەگە باتىر حالىقتىڭ قۇندى دۇنيەلەرى چەحيا، گەرمانيا مۇراجايلارىندا تۇر؟ نەگە ابىلاي حاننىڭ سىرتقا جازعان حاتتارى قىتايدان تابىلادى؟

مىنە، وسىنداي مارعاۋلىقتان عاسىرلار بويى ارىلماعان حالىقتىڭ ءار ۇرپاعى ءوزىن سىناپ كورسىن بە؟ تاعدىرىن سىناپ كورسىن بە؟ ءالى كۇنگە تەحنيكانىڭ كەز كەلگەن جاڭالىعىن سىرتتان قابىلداپ، وعان ءبىر وگىزدىڭ قۇنىن بەرىپ ساتىپ العانىنا ماقتاناتىن ۇرپاق سول ۇيقىدان ەندى ارىلا ما؟

سۇراق كوپ.

بوس جۇرگەن ءسىز دە، ءبىز دە - ءبارىمىز كوپپىز. ال كوپ - قورقىتادى، تەرەڭ - باتىرادى. كوپ بولىپ جاڭالىققا ۇمتىلماعاسىن، كوپ بولىپ جاڭالىقتى قابىل الماعاسىن، جۇرگەنىمىز - جۇرگەن، ۇيىقتاعانىمىز - ۇيىقتاعان. كوپ ىشىندەگى جالعىز - وداعاي بولىپ جۇرە بەرمەك. قالىپتاسقان قاساڭ زاڭدىلىقتار ىشىنەن جىلت ەتە قالعان سونى وي - جارىقتاي جىلت ەتە قالىپ سونبەك.

مىنا عاسىردا، مىنا زاماندا ءوز بويىنان ەرلىك ىزدەمەگەن ادام ءوز عۇمىرىنىڭ قالاي وتە شىققانىن دا سەزبەي قالادى. ءوز الەۋەتىن تولىق اقتارىپ كورمەگەن ۇلت تا ۇتىلعان ۇستىنە ۇتىلا بەرەدى.

وسى جولداردى جازىپ وتىرعاندا، كوز الدىما ءبىر جىگىتتىڭ بەينەسى كەلىپ كولدەنەڭدەي بەردى. مەنەن 4 اق جاس ۇلكەن. ءبىراق ءتۇرى - شال. وعان ىشۋدەن باسقا قىزىق جوق. 20 جاسىندا ءىشىپ العاندا - باتىر ەدى، قىرىق جاسىندا - سۇراپ، ءوتىنىپ، جاعدايىن ايتىپ ىشەتىن قورقاق بولىپتى... سول 20 جاسىندا تاۋ كەزدەسسە دە توڭكەرەتىن جىگەرى بار ەدى- اي... قازىر توبەشىككە دە ەنتىگىپ ارەڭ شىعاتىن بولىپتى...

ول ءوزىن ەشقاشان سىناپ كورگەن ەمەس. ەرلىك جاساپ كورگەن ەمەس. ەندى ەشقاشان جاسامايدى دا...

ەسەي جەڭىس ۇلى



:ءبولىسۋ
پئكئر قالدئرؤ
+7
جئبةرؤ
ونلاين قىزمەتكەرلەر
رەداكتور
باقىتجول كاكەش
باقىتجول كاكەش
954-049
رەداكتور
ريزابەك نۇسىپبەك
ريزابەك نۇسىپبەك
954-049
رەداكتور
بەيسەن سۇلتان
بەيسەن سۇلتان
954-049

مۇراعات