الەمدەگى ەڭ قاۋىپتى 10 جىلان
9 تامىز 21:16

الەمدەگى ەڭ قاۋىپتى 10 جىلان

نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - جىلانداردىڭ جەر شارىنا كەڭ تاراعان (تەك انتاركتيدادا عانا كەزدەسپەيدى)، 3631 ءتۇرى بەلگىلى. ولار 12 تۇقىمداسقا بىرىگەدى.

بۇگىن باۋىرمەن جورعالاۋشىلاردىڭ ىشىندەگى ەڭ قاۋىپتى 10 جىلاندى ۇسىنامىز.

10. افريكالىق بۋمسلەنگ (Dispholidus typus)

وتە ۋلى جىلان. Dispholidus تۇقىمداسىنىڭ جالعىز ءتۇرى. اتاۋى افريكادان شىققان. بۋمسلانگ سوزبە-ءسوز اۋدارعاندا «اعاش جىلان» دەگەندى بىلدىرەدى.

ۇزىندىعى 2 مەترگە جەتەدى.

ول وتە اگرەسسيۆتى جىلاندارعا جاتادى، سوندىقتان بۋمسلانگقا جاقىنداۋ جانە كەنەتتەن قوزعالۋعا بولمايدى. ول ويلانباستان شابۋىل جاسايدى.

9. قارا مامبا (Dendroaspis)

قارا مامبا كەز كەلگەن ۋاقىتتا شابۋىل جاسايدى. اتاۋى ايتىپ تۇرعانداي ول افريكانى مەكەندەيدى. جىلاننىڭ ۇزىندىعى 2-4 مەترگە جەتەدى. جىلدامدىعى - ساعاتىنا 25 كيلومەتر. جىلدام قوزعالعاندىقتان ادامعا قاۋىپتى. ۋى جارتى ساعاتتا ولتىرەدى.

8. شۇبار جىلان (Crotalinae)

شۇبار جىلاندارىنىڭ كۇشتى جانە تەز اسەر ەتەتىن ۋى بار. ول ءبىرىنشى شابۋىل جاسامايدى، ءبىراق قاۋىپتى سەزىنگەندە، ول قۇيرىعىن شىرىلداتا باستايدى، سوندىقتان اتى وسىعان وراي قويىلعان.

7. كادىمگى سۇر جىلان

ءتۇسى سۇر، قاراجولاقتى، نەمەسە مۇلدەم قارا بولادى. ولار كوبىنەسە توعايلى جەردە بولادى، ال باتپاقتى جەرلەردەن كەزدەسپەيدى.

سۇر جىلاننىڭ شاققانىنان دەنساۋلىعى ناشار اۋرۋ ادامدار، بالالار ءولىپ كەتەدى. دەنساۋلىعى جاقسى ادامدار ءۇشىن اسا قاۋىپتى بولماعانىمەن كوپ ازاپ شەگەدى.

6. ەفا

ەفا جىلاندارى ءۇندىستان، پاكىستان جانە افريكا ەلدەرىندە بار. ولاردىڭ ۇزىندىعى باسقا جىلانداردان قىسقا. ءبىراق ولاردىڭ ۋى ادامعا قاتتى اسەر ەتەدى. ەگەر تەز ارادا الدىن الماسا، ەكى اپتادا و دۇنيەگە اتتاندىرادى.

ەفانىڭ ۇزىندىعى ءبىر مەتردەن اسپايدى، ءبىراق بۇل ونىڭ ادامدارعا شابۋىل جاساۋىنا كەدەرگى كەلتىرمەيدى.

5. كوبرا پاتشاسى (Ophiophagus hannah)

ونىڭ ۇزىندىعى 5,5 مەتردەي. ءۇندىستاننىڭ دجۋنگليىندە، بيرما، ءۇندى قىتايدا، سونداي-اق، مالاي توپارالىندا كەزدەسەدى. ەڭ ۇلكەن ۋلى جىلان. ۋى ادام ءۇشىن وتە قاۋىپتى. بىرنەشە ادامدى ءولتىرۋى مۇمكىن. عالىمدار ەكسپەريمەنتتەر جۇرگىزگەن كەزدە، بۇل جىلاننىڭ ۋى لەزدە 23 ادامدى جانە سالماعى ءبىر توننادان اساتىن ءپىلدى ولتىرەتىنىن انىقتاعان.

4. پاما

پاما (Bungarus fasciatus) - اسپيدتەر (Elapidae) تۇقىمداسىنا جاتاتىن ۋلى جىلان. ءۇندىستاننىڭ تروپيكتىك ورماندارىندا، قىتايدىڭ وڭتۇستىگىندە، بيرما مەن تايلاندتا كەزدەسەدى. ورتاشا ۇزىندىعى 180 س م، ءبىراق كەيدە جىلاندار 250 س م- گە دەيىن وسەدى. تۇندە بەلسەندى. جىلانداردىڭ راتسيونىنا قوسمەكەندىلەر، قۇستار، ۇساق سۇتقورەكتىلەر، كەسىرتكەلەر جانە باسقا دا جىلاندار كىرەدى جانە تىرشىلىك ەتۋ ورتاسىنا قاراي وزگەرەدى. جىلان ادەتتە ادامعا تيىسپەيدى. ءبىراق بالالارىنا تيىسسەڭىز ءبىر ۋاقىتتا بىرنەشە ادامدى ولتىرەتىن كۇشكە يە.

3. فيليپپين كوبراسى

فيليپپين كوبراسى ادامدى 3 مەتر قاشىقتىقتان ءولتىرۋى مۇمكىن. ونىڭ ءبىر شاعۋى بىردەن بىرنەشە ادامدى ولتىرەدى. اتى ايتىپ تۇرعانداي بۇل جىلاندار لۋزون، ميندورو، كاتاداۋنەس جانە ماسباتە سەكىلدى سولتۇستىك فيليپپين ارالدارىندا كەزدەسەدى.

2. شۇبار جىلان (Notechis scutatus)

بۇل جىلان ءسىز ويلاعاننان دا قاۋىپتى. شۇبار جىلانىنىڭ ۋى جۇيكە جۇيەسىنە تىكەلەي اسەر ەتەدى. شۇبار جىلان ادەتتە اياقتان نەمەسە قولدان شاعادى. ادام بىردەن سال بولىپ قالادى. ۋاقىتىلى مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلمەسە 40-60 پايىز جاعدايدا ادام قايتىس بولادى. ءبىراق، وتە قورقاق، ادامدارعا جاقىندامايدى، ۇيگە كىرىپ كەتپەيدى.

1. تايپان ماككويا (Oxyuranus microlepidotus)

اگرەسسيۆتى مىنەز-قۇلقىنا، ۇزىندىعىنا جانە جىلدامدىعىنا بايلانىستى تايپان الەمدەگى بارلىق ۋلى جىلانداردىڭ ەڭ قاۋىپتىسى سانالادى. ۇزىندىعى 2 مەترگە جەتەدى، ال جالپى تايپانداردىڭ ۇزىندىعى 3 مەتردەن اسادى. مىسالى، ونىڭ ۋى كوبرا ۋىنان 180 ەسە كۇشتى. 1955-جىلى ونىڭ ۋىنا قارسى انتيدوت ويلاپ تابىلعانعا دەيىن بۇل جىلان شاققان 90 پايىز جاعدايدا ادام ولگەن.

massaget.kz

جاڭالىقتار