Awa rayı
Astana -5 °S
Almatı 4 °S
valyuta bağamı
USD 332.21
EUR 391.74
RUB 5.57
CNY 50.08

Mämbet Qoygeldі: Azattıqtıñ bіzge bergen eñ ülken sıyı - erkіn oylaw

Mämbet Qoygeldі: Azattıqtıñ bіzge bergen eñ ülken sıyı - erkіn oylaw
2017 jılğı 10 qaraşa 14:22 1845

ASTANA.QazAqparat - Astanadağı «Alaş» partïyasınıñ 100 jıldıq mereytoyına oray uyımdastırılğan xalıqaralıq konferencïyada tarïxşı, akademïk Mämbet Qoygeldі «Alaş qoğalısı: 100 jıldan soñ» attı bayandama jasadı, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tіlşіsі.

Professor sözіn Alaş kösemі Älïxan Bökeyxanulınıñ Axmet Baytursınulı men Mіrjaqıp Dwlatulına jazğan xatımen bastadı.

«Şırağım Axmet! Şırağım Mіrjaqıp! Sender qayta-qayta abaqtığa tüse beresіñder. Oğan nalımañdar. Atam zamannan, Prometeyden bergі waqıtta el üşіn küresken azamattardıñ körgenі - abaqtınıñ esіgі. Bayağıda doñız ben aqqw dos bolıptı. Doñız sonda aqqwğa: «Ey aqqw, sen aytşı, kün bar deysіñ, sol kündі men nege körmeymіn» deptі. Sonda aqqw: «Äy doñız, senі Alla tömen qaratıp jaratqan. Sondıqtan, sen kündі köre almaysıñ» deptі. Şırağım Axmet! Mіrjaqıp! Bolaşaqqa kündі köre alatın urpaq kerek. Sol urpaq senderdіñ attarıñdı atap, qurmet körsetіp jatsa, baqıttı emessіzder me!?» deydі. Mına bügіngі keremet zalda Alaştıñ mereytoyına jïnalıp jatqanımız, sol urpaqtıñ ömіrge kelgenіnіñ, sol urpaqtıñ «qazaqpın» dep alşañ basıp jürgenіnіñ körіnіsі dep oylaymın», - deydі akademïk.

Mämbet Qoygeldі tarïxşılar qawımdastığı atınan Alaştıñ 100 jıldığına arnap, Alaş twralı aqïqattı aytsın dep konferencïya uyımdastırıp bergen Elbası Nursultan Nazarbaevqa zor alğıs ayttı.

«Men 30 jılğa jwıq waqıt Alaş arıstarın zerttep kelemіn. 20 jılğa jwıq waqıtta arxïvterdі aqtardım. Sondağı tüsіngenіm, Elbası durıs aytadı: «Bіz sana-sezіmіmіz ben dünïetanımımızğa äbden sіñіp ketken taptawrın qağïdalardan arılwımız kerek». Osı waqıtqa deyіn ökіnіşke qaray bіzdіñ sanamızda bayağı keñestіk zamanda qalıptasqan qağïdalar örіp jür. Mısal keltіreyіn: Jaqında ğana Almatıda «Bolşevïkï v Kazaxstane: Zlo ïlï blago» taqırıbında döñgelek üstel ötkіzіldі. Sonda keybіr tarïxşılar: «Eger Qazan töñkerіsі bolmasa, Keñes bïlіgі bolmasa, Qazaqstan Awğanstan deñgeyіnde qalar edі» degen pіkіr ayttı. Bul ne degen söz? Bul qanday söz? Bіz osığan oylanwımız kerek. Bunıñ ar jağında «Keñestіk bïlіkke alternatïva joq» degen oy jatır. Bіz osığan senemіz be ? Osı negіzdі me? Ol - ötіrіk tujırım. Bіzdіñ ol tujırımnan bas tartatın waqıtımız keldі. Erkіn oylaw degen bar. Azattıqtıñ bіzge bergen eñ ülken sıyı - erkіn oylaw. Olay bolsa jañağıday tujırımğa jawap berwіmіz kerek. Keñestіk bïlіkke alternatïva bar edі. Ol Alaşorda ükіmetі bolatın», - deydі akademïk.

Mämbet Qoygeldі Alaş qozğalısı neden bastaldı, degen mäsele töñіregіnde äñgіme qozğadı.

«Alaş qozğalısı ağartwşılıqtan bastaldı. Barlıq Ewropa elderіnde, örkenïettі elderde, bärі de sonday. Men Sіzderge bіr närsenі aytqım keledі. Ağartwşılar Şoqan, Ibıray, Abay dep aytıp kelemіz. Ol ras. Bіraq, olar ağartwşılıqtı ülken awqımda jasay almadı. Jasay almaytın da edі. Ol jağdaydı jasağan - Alaş zïyalıları. «Ayqap», «Qazaq» basılımdarı, eldіñ sanasın özgertw, jaña rwxanïyat jasaw - bul nağız ağartwşılıq. Ewropada ağartwşılardı alaqanında ustadı. Basına köterdі, eskertkіş qoydı. Ağartwşılıq öz jolımen, satısımen jürdі. Qazaq qoğamında ne boldı? Qazaq qoğamında ağartwşılıq 20 jılğa sozıldı. 20 jılğa jetpey jatıp ağartwşılardıñ özderі de ağartwşılıq pen azattıq ïdeyasın bіrіktіrdі», - deydі Mämbet Qoygeldі.

 

 

Bastı sözder: Rwxanï jañğırw, Alaşorda, Qazaqstan tarïxı,
Qate taptıñız ba? Belgіlep, CTRL+ENTER basıñız

Pikirler

  • 11.11.2017
    0
    Keremet!!!

Pіkіr qaldırw

Soñğı Pikirler