Qoldanwşı baptawları
Qoldanwşı baptawları
+7 (701) 759 90 19 Lenta
Astana: -24 °S
Almatı: -9 °S
USD 327.89 EUR 400.91
RUB 5.81 CNY 50.92
Jañalıqtar

Abılay xannıñ küyşіlіk önerі - Şeteldegі qazaq tіldі BAQ-qa şolw

2017 jılğı 30 jeltoqsan 11:52 1417
Podelïtsya:
Abılay xannıñ küyşіlіk önerі - Şeteldegі qazaq tіldі BAQ-qa şolw

ASTANA. QazAqparat - «QazAqparat» XAA şeteldegі qazaq tіlіnde taraytın aqparat közderіne aptalıq şolwın usınadı.

Moñğolïyalıq  malşı qıstawına sarlıqtıñ eskertkіşіn turğızdı -  ulgiinews.mn

Abılay xannıñ küyşіlіk önerі - Şeteldegі qazaq tіldі BAQ-qa şolw 

Moñğolïyanıñ Bayan-ölgey aymağındağı Altay sumınınıñ malşısı B.Tömörçwlwwn qıstawına sarlıqtıñ (qodas) müsіn eskertkіşіn turğızdı, dep xabarlaydı ulgiinews saytı.

«Altay sumınınıñ Qızılqïya öñіrіnіñ malşısı B.Tömörçwlwwn 1990 jılğı jekeşelendіrwden keyіn mal ösіrіp, sarlıq sïırınıñ sanın 1000 ğa jetkіzgen. Jaqında öz qarajatımen «1000 sïır festïvalіn» uyımdastırıp, sarlıq sïırdıñ qurmetіne arnap  qıstawına atalmış müsіn eskertkіştі turğızğan. B.Tömörçwlwwn - sarlıq sïırın ösіrwden aymağımız boyınşa alda kele jatqan malşı. Osı eñbegі üşіn oğan 2010 jılı «Memlekettіk jaqsı malşı» atağı berіlgen bolatın. Qazіrgі künі aymaqta 155,6 mıñ bastı sïır tülіgі bar bolsa, onıñ 79 payızın sarlıq quraydı», - dep jazadı atalğan sayt.

Qıtaydıñ «Ortalıq xalıq radïosı» (CNK): Abılay xan twralı tarïxï esse - qazaq xalqın tanwdıñ aynası

Abılay xannıñ küyşіlіk önerі - Şeteldegі qazaq tіldі BAQ-qa şolw 

Qıtaylıq kazakcnr.com saytında belgіlі tarïxşı Jaqıp Mırzaqannıñ Qıtayda jarıq körgen «Abılay xan» attı tarïxï esse kіtabı twralı jazılğan, taldaw maqala jarıq kördі.

Qazaq tarïxına qatıstı özektі taqırıptı qawzağan maqalanıñ avtorı Nurlan Särsenbaevtıñ jazwınşa, Qıtaydağı qandastarımız qazaq ultınıñ tarïxında erekşe eñbegіmen bağalanğan, belgіlі tarïxï tulğalar twralı bayandağan, «Qazaq tarïxındağı äygіlі adamdar» atawımen 12 kіtaptı Beyjіñdegі Ulttar baspasında jarıqqa şığarğan. Osı tarïxï esselerge belgіlі tarïx ğalımı, jazwşı Jaqıp Mırzaqan alğı söz jazıp, bas redaktor mіndetіn atqarğan. Bul kіtaptar ulttıq tarïxımızdıñ qundı murasına aynaldı. Sonday-aq, osı kіtaptardıñ іşіnde Jaqıp Mırzaqannıñ qazaq tarïxında ornı erekşe, іrі tulğa twralı jazğan «Abılay xan» attı esse kіtabı da bar eken.

«...Töl tarïxımızdı közdіñ qaraşığınday ayalap, tarïx attı ulan-ğayır asıl arnanıñ swırtpağın swırıp, ultımız mädenïetіnіñ damwına kesek üles qosqan körnektі jazwşı, belgіlі tarïxşı Jaqıp Mırzaqannıñ «Qazaqtar», «Tarïxï etnografïyalıq zerttewler», «Qazaq xalqı jäne onıñ salt-sanası» sïyaqtı bіrneşe şoqtığı bïіk aytwlı kіtaptarı tarïx attı asıl arnamızdıñ bostığın toltırdı. Onıñ «Abılay xan» attı tarïxï essesі ulı tulğa Abılaydı ärі sol zamandağı atı añızğa aynalğan arıstardı jüyelі zerttew men tanwda özіne tän sonı soqaqpen kelgen, tіptі jalpı qazaq tarïxın tanwğa qosılğan qundı Eñbek. «Abılay xan» attı bul eñbektіñ tamırı tereñde jatır, öytkenі Abılaydı tanw, zerttew, qorıtındı şığarwda tarïxï däyekterge oy jügіrtіp, aqïqattı іzdep tabwdıñ maşaqattı barısı ekendіgі dawsız. Ulı tarïxï tulğa Abılaydıñ ömіrі men erlіkterі tutas Abılay jasağan іrі tarïxï oqïğalar men onıñ zamandas xan-sultan, kösem, şeşenderі jäne xalıqtıñ qas batırlarınıñ ömіrіmen sabaqtasıp jatadı. Avtor 18 ğasırda ömіr sürgen qazaqtıñ äygіlі xanı Abılay ömіrі jayında qırwar tarïxï materïaldar men añız-äñgіme, şejіrelerden jandı paydalanıp, qawızın tastap, dänіn alıp, salıstırıp, däleldew arqılı bayıptı da, baysaldı ğılımï tanımmen derbes, jaña közqarastardı ortağa qoya bіldі. Abılay ömіrіn tanw jayında jan-jaqtı dälel keltіrіp, tamaşa tarïxï іrі tulğa Abılay obrazın tereñdey aşıp beredі. Munday körkem tіlmen jazılğan tarïxï essenі jüyelі, ğılımï tolıqqandı etіp jazw tek ülken oqımıstı, suñğıla, oyşıl Jaqıp Mırzaqanday ğalım ağalarımızdıñ qolınan ğana kelse kerek», - dep jazadı avtor.

Atalğan maqalada tarïxï eñbek jan-jaqtı taldanğan. Avtorı kіtapta jazılğan tarïxï oqïğalarğa şolw jasap, onıñ qundılığın, tarïxï şındığın, mañızın sarapqa saladı. Al maqala soñında Abılaydıñ küyşіlіk önerі twralı kіtapta bayan etіlgen qundı däyekter usınılğan.

«...Kіtaptıñ eñ soñğı «Abılaydan qalğan іzder» attı tarawında Abılaydıñ aq twı, Abılay jolı, Abılaydıñ ädіldіgі söz boladı. Sonımen bіrge «Abılay aytıptı» degen şeşendіk sözderі, Abılaydıñ öz xalqınıñ än-küy qumarlığın boyına uyalatqan sanawlı küyşіlerdіñ bіrі ekendіgі butarlap aytıladı. Abılaydıñ «Aq tolqın», «Qayran elіm», «Ala bayraq», «Bulan jіgіt», «Dünïe qaldı», «Qorjın qaqpay», «Sarı bwra», «Şañdaq jorıq» t.b. küylerі xalqımız mwzıkasınıñ damwına qosılğan ülken üles ekenіn jan-jaqtı beyneleydі. Men bul şağın maqalada «Abılay xan» attı tarïxï esse twralı öz közqarasımdı bayandap öttіm. Bul kіtap twralı jüyelі zerttew jürgіzіp, bağa jazw älі bіrneşe ğılımï maqalanıñ jügі bolsa kerek», - dep qortındı jasaydı.

Abılay xannıñ küyşіlіk önerі - Şeteldegі qazaq tіldі BAQ-qa şolw 

Qazaqstan Qıtayğa gaz eksportın arttıradı - «Fars» aqparat agenttіgі

Abılay xannıñ küyşіlіk önerі - Şeteldegі qazaq tіldі BAQ-qa şolw 

Qazaqstannıñ Energetïka mïnïstrіnіñ orınbasarı Mağzum Mırzağalïev Qazaqstan Qıtayğa gaz eksportın arttırwğa şeşіm qabıldağanın mälіmdedі, dep xabarlaydı parstoday aqparat agenttіgі.

«Fars» aqparat agenttіgіnіñ xabarlawınşa, Qazaqstannıñ Energetïka mïnïstrіnіñ orınbasarı Mağzum Mırzağalïev Astanada ötken baspasöz mäslïxatında Qazaqstannıñ Qıtayğa gaz eksportın jılına 10 mïllïard tekşe metrge deyіn arttıratının mälіmdep: «Türіkmenstannan bastalıp, Özbekstan jäne Qazaqstan arqılı Qıtayğa ötetіn tranzïttіk gaz qubır jolı іske qosılıp, keleşekte ol 55 mïllïard tekşe metr gazdı Qıtayğa tasımaldaw mümkіndіgіne ïe boladı. Qazіrgі tañda atalmış kölemnіñ 10 mïllïard tekşe metrі Özbekstanğa, 5 mïllïard tekşe metrі Qazaqstanğa tïesіlі» dedі.

Ïrandıq aqparat agenttіgі sonday-aq Qazaqstan Respwblïkasınıñ Energetïka mïnïstrіnіñ orınbasarı Qazaqstan gazın ärі qaray Türіkmenstan, Awğanstan, Päkіstan jäne Ündіstan elderіne eksporttaw bağdarlamalarına da toqtalğanın atap ötken.

Qazaqtıñ maqtanışına aynalğan Mustafa Öztürіktіñ dara ömіr jolı - TRT

Abılay xannıñ küyşіlіk önerі - Şeteldegі qazaq tіldі BAQ-qa şolw 

Türkïya Teleradïo portalında älemge äygіlі sport şeberі, Qazaqstanda taekvando mektebіnіñ negіzіn qalawşı Mustafa Öztürіk twralı  maqala jarıq kördі.

Maqala avtorı, tarïx ğılımınıñ doktorı Äbdіwaqap Qaranıñ jazwınşa, Qazaq dese іşken asın jerge qoyatın, ultjandı, darındı bіrtwar azamat Mustafa Öztürіk Qazaqstan täwelsіzdіk almas burın atamekenіmen baylanısqa şığıp, onda taekvondo sportınıñ älemdіk deñgeyge köterіlwіne barın salğan. Sondıqtan älem taekvondo uyımınıñ resmï saytında ol qazaq batırı dep sïpattaladı.

Abılay xannıñ küyşіlіk önerі - Şeteldegі qazaq tіldі BAQ-qa şolw 

«...Mustafanıñ atası Tölebay XІX ğasırdıñ soñı men XX ğasırdıñ basında Şığıs Türkіstanda şeşendіgі, qazaq-qıtay tіlderіne jetіktіgі jäne bіlіktіlіgіmen tanımal bolğan tulğa. Tölebaydıñ zayıbı Jängüday - kezіnde Şığıs Türkіstan qazaqtarı arasında ataqtı palwan jäne zor küş ïesі Qayısbay palwannıñ qızı. Mіne Mustafadağı palwandıq küşі osı nağaşı atasınan ötken desedі. Al Tölebay men Jängüdaydıñ ulı jäne Mustafa Öztürіktіñ äkesі, Türkïya qazaqtarı arasında Käben atımen tanımal Äbdіraxman Tölebayulı. Ol Türkïya qazaqtarınıñ köşіn bastağan jetekşі, palwan jäne dombıranı jaqsı şertetіn önerpaz bolğan. Käbennіñ zayıbı, Mustafanıñ anası Räzïe de kezіnde asqan sulw jäne änşі kіsі bolğan. Mustafadağı än men önerge degen talant osınday ata-anadan kelgen bolw kerek. Mustafa 1980 jıldarı «Juldızdardı tіleysіñ be?» degen än jazğan jäne 1987 jılı «Altay» attı fïlmnіñ scenarïіn jazıp, bastı rölde oynağan. Demek Mustafa tek sport şeberі emes, sonımen qatar talanttı öner adamı da bolğan. Mustafa Öztürіk Istanbuldağı orta mekteptі bіtіrgennen keyіn, Tayvandağı eksperïmentaldı wnïversïtettі jäne sol eldegі Xalıqaralıq qatınastar wnïversïtetіnіñ jwrnalïstïka fakwltetіn qosa bіtіrdі. Osı elde jürіp, Koreyanıñ köne sport önerі taekvondonı üyrendі. Ol jerde taekvondo sportınan 6-şı dan därejesіn ïelendі. Sonımen qatar xalıqaralıq jattıqtırwşı mamandığın  aldı», - dep jazadı avtor.

Atalğan maqalada jazılğan derekter boyınşa, Mustafa Öztürіk Qazaqstan men Türkïya arasında alğaşqı resmï baylanıstardıñ ornatılwına murındıq bolğan. Täwelsіzdіktіñ alğaşqı jıldarında Elbası Nursultan Nazarbaev Öztürіktі jäne onıñ qasındağı Türkïyanıñ ekі ülken gazetіnіñ tіlşіlerі Erdoğan Salğırboyı men Ïrfan Sezerdі qabıldaydı. Qazaqstan jetekşіsі sol tіlşіler arqılı Türkïya Prezïdentі Turğıt Özalğa sälem joldap, onı Qazaqstanğa şaqıradı. Keyіn Turğıt Özal Mustafağa telefon soğıp, Türkïya-Qazaqstan baylanıstarına üles qosqanı üşіn alğısın bіldіrgen.

Abılay xannıñ küyşіlіk önerі - Şeteldegі qazaq tіldі BAQ-qa şolw 

«Qazaqstan täwelsіzdіk alğannan keyіn Mustafa Öztürіk Almatığa kelіp, taekvondo mektebіn aştı. Köptegen şäkіrt tärbïeledі. Qazaqstan taekvondo federacïyasınıñ qurılwına murındıq boldı. Ökіnіşke oray, Qazaqtıñ esіl azamatı belgіsіz jağdayda 1995 jılı 15 nawrız künі qazağa uşırap, denesі Istanbulda (Türkïya), äkesі jatqan beyіtke jerlendі. Alayda täwelsіz Qazaqstanda joğarı adamï qasïetterіmen tanımal bolğan Mustafa Öztürіktі qazaq xalqı eşqaşan jadınan şığarğan joq. 2000 jılı Almatı qalasında Mustafa Öztürіk atına köşe berіlіp, eskertkіş belgі qoyıldı. 2004 jılı Mustafa Öztürіktіñ 50 jasqa tolğan mereytoyı qarsañında Almatı oblısı Talğar awdanı Besağaş awılında eskertkіşі aşıldı. Al 2014 jılı Qazaqstannıñ elordası Astana jäne mädenï astanası Almatı qalalarında Mustafa Öztürіktіñ 60 jıldığı da, Qazaqstan-Türkïya dostığı da toylandı. Elіne, xalqına qızmet etken Mustafa Öztürіk sındı azamattar eşqaşan umıtılmaq emes. Ol twğan xalqınıñ jüregіnde mäñgі jasamaq», - dep jazadı tarïx ğılımınıñ doktorı, Mïmar Sïnan körkem öner wnïversïtetіnіñ professorı  Äbdіwaqap Qara.

Qıtay bïlіgі qazaqtıñ ulttıq at sportın damıtwdı qolğa aldı - «Jenmïn jïbao» (People Daily)

Abılay xannıñ küyşіlіk önerі - Şeteldegі qazaq tіldі BAQ-qa şolw 

Qıtay astanasında at sportın qoldaw, damıtw maqsatın közdegen Şıñjañ at sportı qoğamınıñ resmï qurılw saltanatı öttі, dep xabarlaydı kazakh.people.com saytı.

«Şıñjañ at sportı qoğamı - QXR Şıñjañ ölkelіk sport bas qoğamına qarastı arnawlı sporttıq qoğam. Bul qoğam at sportın jaqsı köretіn jäne at sportına janküyer bolıp, onı damıtw jolında eñbek etіp, qoldaw körsetetіn toptar men jeke tulğalardıñ erekşe usınısımen qurılğan. Soñğı jıldarı at sportı klwbı Şıñjañda qarqındı damıp keledі. Türlі qarjı közderіnіñ qoldaw belsendіlіgіnіñ artwına oray at sportı klwbtarınıñ, bäyge alañdarınıñ jağdayı jaqsarğan. Şıñjañda şamamen 890 mıñ jılqı bar. Uzaq jıldardan berі, bäyge, qız qww jäne kökpar sekіldі qazaqtıñ ulttıq sport oyındarı köpşіlіktіñ unatıp köretіn oyındarına aynalğan. Al memlekettіk därejedegі alaman bäyge on jıldan berі üzіlіssіz ötkіzіlіp keledі. Şıñjañdağı at sport türі ulttıq dästürlі sïpatqa ïe», - dep jazadı saytta.


Bastı sözder: BAQ, Qandastar,
Bölіsіñіz:

Avtor:

Baqıtjol Käkeş

Onlayn qızmetkerler
Redaktor
Janïbek Amangeldï
Janïbek Amangeldï
954-059
Redaktor
Kojakeldïev E.
Kojakeldïev E.
954-059
Murağat