Awa rayı
Astana 2 °S
Almatı 9 °S
valyuta bağamı
USD 330.22
EUR 388.07
RUB 5.60
CNY 49.93

Äbdіwaqap Qara: Alaş arıstarın ïdeologïyalıq turğıda jіktemewіmіz kerek

Äbdіwaqap Qara: Alaş arıstarın ïdeologïyalıq turğıda jіktemewіmіz kerek
2017 jılğı 10 qaraşa 13:42 879

ASTANA. QazAqparat - Astanadağı Alaş partïyasınıñ 100 jıldıq mereytoyına oray uyımdastırılğan xalıqaralıq konferencïyada Türkïya Respwblïkası Mïmar Sïnan wnïversïtetіnіñ professorı, Memlekettіk sıylıqtıñ lawreatı Äbdіwaqap Qara Mustafa Şoqaydıñ Alaş tarïxındağı orını twralı bayandama jasadı, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tіlşіsі.

Professor Şoqaydıñ eñbegі twralı «Ewropa elderіndegі Mustafa Şoqaydıñ täwelsіzdіk üşіn küresі jäne onıñ quraldarı» attı bayandamasında aytıp öttі.

«Mustafa Şoqay - 1917 jıldıñ qazan ayında іrgetası qalanğan Keñes odağına qarsı Qazaq elі men Ortalıq Azïya xalıqtarınıñ täwelsіzdіgі üşіn küresіp ötken tulğa. Ökіnіşke qaray, keñestіk kezeñde Mustafanı faşïstermen awız jalasqan opasız qubıjıq retіnde körsetwge tırıstı. Qudayğa şükіr, täwelsіzdіk alğannan keyіn munday pіkіrden arılıp kelemіz. Dese de, bul pіkіrdіñ älі de äserі men ıqpalı joq emes. Sondıqtan, Elbası Nursultan Nazarbaevtıñ «Rwxanï jañğırw» maqalası bükіl zïyalı qawım men xalıqtı dür sіlkіndіrdі. Tarïxtı qayda jañğırtwğa tïіspіz», - deydі professor.

Äbdіwaqap Qara qazaq xalqınıñ jäne Ortalıq Azïya elderіnіñ küresterі boyınşa Şoqaydıñ eñbegіne toqtaldı.

«Şoqaydıñ maqalaları orıs, türіk, francwz, ağılşın tіlderіnde jarïyalandı. Francwz tіlіndegі maqalalardıñ basım köpşіlіgі Prometey jwrnalına şıqtı. Şoqaydıñ orıs tіlіndegі maqalaları sol kezdіñ özіnde Keñes odağınıñ quramındağı xalıqtarğa äser etkenіn köremіz. Sondıqtan, Stalïn munı bayqap, 1925 jılı 29 mamır künі eskertw jasaydı. Stalïnnіñ xatında Şoqaydıñ ïdeyalarına şek qoyu tapsırması bar edі. Mіne, osıdan keyіn Şoqayğa şabwıl bastaldı. Oğan ergenderge «şoqayşıl» degen aydar tağıldı», - deydі ol.

Professordıñ aytwınşa, keñestіk bïlіk pen ïdeologïyağa qarsı Şoqaymen bіrge özge Alaş arıstarı da tınımsız küres jürgіzgen.

«Alaş arıstarına qatıstı «ananıñ qızmetі zor, mınanіkі az» dep bölşektemewіmіz kerek. Otanğa eñbek az bolsın, köp bolsın - onıñ bärі bіzge qımbat bolwı kerek. Olardı (Alaş arıstarı -avt) ïdeologïyalıq turğıda jіktemewіmіz kerek. Anaw oñşıl, mınaw solşıl, anaw ultşıl demew kerek. Bastı ölşem - otanğa adaldıq, xalıqqa degen süyіspenşіlіk. 1920-1941 jıldar aralığında 21 jılğa jalğasqan Mustafa Şoqaydıñ küresіn zerttey kele, onıñ baspasözge erekşe män bergenіn erekşe köremіz. Ewropalıq köptegen basılımdarda köptegen maqalaları jarïyalandı. Şoqay osı jäne basqa da sayasï jumıstarında ekі uyımğa süyendі. Onıñ bіrі - Türkіstan ulttıq odağı, ekіnşіsі - Prometey odağı. Menі körgender «Mustafa Şoqaydı nege köp aytasız? Twıssız ba?» dep suraydı. Bіraq, men xalıqqa qızmet etse, sonıñ barlığı bіzdіñ twısımız dep jawap beremіn», -deydі professor.

 

 

Bastı sözder: Qazaqstan tarïxı, Alaşorda,
Qate taptıñız ba? Belgіlep, CTRL+ENTER basıñız

Pіkіr qaldırw

Soñğı Pikirler