Ауа райы
Астана 1 °С
Алматы 16 °С
валюта бағамы
USD 340.11
EUR 407.93
RUB 5.91
CNY 51.61

Президент латын әліпбиіне көшудің нақты кестесін әзірлеуді тапсырды

Президент латын әліпбиіне көшудің нақты кестесін әзірлеуді тапсырды
2017 жылғы 12 сәуір 09:38 10998

АСТАНА. ҚазАқпарат - Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев 2017 жылдың аяғына дейін ғалымдардың көмегімен, барша қоғам өкілдерімен ақылдаса отырып, қазақ әліпбиінің жаңа графикадағы бірыңғай стандартты нұсқасын қабылдауды жүктеді. Ал 2018 жылдан бастап жаңа әліпбиді үйрететін мамандарды және орта мектептерге арналған оқулықтарды дайындауға кірісу керек, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.

«Біз бұл мәселеге неғұрлым дәйектілік қажеттігін терең түсініп, байыппен қарап келеміз және оған кірісуге Тәуелсіздік алғаннан бері мұқият дайындалдық. Қазақ тілінің әліпбиі тым тереңнен тамыр тартатынын білесіздер», - деп жазды Назарбаев «Егемен Қазақстан» газетіне шыққан мақаласында.

Осыдан кейін түркі тілінің даму тарихы жайында айта келе, Алтын Орданың бүкіл ресми құ­жат­тары мен халықаралық хат-хабарлары негізінен ортағасырлық түркі тілінде жазылып келгенін атап көрсетті. Ал Ұлы Далаға Ислам діні тарағаннан кейін руни­калық жазулар біртіндеп ысырылып, араб тілі мен араб әліпбиі тарала бастады. Х ғасырдан ХХ ғасырға дейін, 900 жыл бойы Қазақстан аумағында араб әліпбиі қолданылды. 1929 жылғы 7 тамызда КСРО Орталық Атқару Комитеті мен КСРО Халық Ко­мис­сар­лары Кеңесінің Президиумы латындан­дырылған жаңа әліпби - «Біртұтас түркі ал­фавитін» енгізу туралы қаулы қабылдады. Латын әліпбиінің негізінде жасалған жазу үлгісі 1929 жылдан 1940 жылға дейін қолданылып, кейін кириллицаға ауыстырылды. 1940 жылғы 13 қарашада «Қазақ жазуын латындандырылған әліпбиден орыс графикасы негізіндегі жаңа әліпбиге көшіру туралы» заң қабылданды. Осылайша, қазақ тілінің әліпбиін өзгерту тарихы негізінен нақты саяси себептермен айқын­далып келді.

«Мен 2012 жылғы желтоқсан айында жария еткен «Қазақстан-2050» Стратегиясында «2025 жыл­дан бастап латын әліпбиіне көшуге кірісуіміз керектігін» мәлімдедім. Бұл - сол кезден барлық салаларда біз латын қар­піне көшуді бастаймыз деген сөз. Яғни, 2025 жылға қарай іс қағаздарын, мерзімді баспасөзді, оқулықтарды, бәрін де латын әліп­биімен басып шығара бастауға тиіспіз. Ол кезең де таяп қалды, сондықтан біз уақыт ұттырмай, бұл жұмысты осы бастан қолға алуымыз керек. Біз осынау ауқымды жұмысты бастауға қажетті дайындық жұмыстарына қазірден кірі­семіз. Үкімет қазақ тілін латын әліпбиіне көші­ру­дің нақты кестесін жасауы керек. Латыншаға көшудің терең логикасы бар. Бұл қазіргі заманғы технологиялық орта­ның, коммуникацияның, сондай-ақ, ХХІ ғасыр­дағы ғылы­ми және білім беру процесінің ерекше­лік­теріне байланысты. Мектеп қабырғасында балаларымыз ағылшын тілін оқып, латын әріптерін онсыз да үйреніп жатыр. Сондықтан, жас буын үшін ешқандай қиындық, кедергілер болмақ емес», - деп атап көрсетті Президент.

Елбасы 2017 жылдың аяғына дейін ғалымдардың көмегімен, барша қоғам өкілдерімен ақылдаса отырып, қазақ әліпбиінің жаңа графикадағы бірыңғай стандартты нұсқасын қабылдау керектігін де жеткізді. Ал 2018 жылдан бастап жаңа әліпбиді үйрететін мамандарды және орта мектептерге арналған оқулықтарды дайындауға кіріскен дұрыс деп санайды.

«Алдағы 2 жылда ұйымдастыру және әдістемелік жұмыстар жүргізілуге тиіс. Әрине, жаңа әліпбиге бейімделу кезеңінде бел­гілі бір уақыт кириллица алфавиті де қол­даныла тұрады», - деп жазды Мемлекет басшысы.  

Басты сөздер: Қазақстан тарихы, Қазақстан Президенті, Тіл, Рухани жаңғыру,
Қате таптыңыз ба? Белгілеп, CTRL+ENTER басыңыз

Пiкiрлер

  • 12.04.2017Айбек
    0
    Дұрыс шешім деп білемін. Латын әліпбиіне көшуді жоспарлсақ ұзаққа созбай ,қазірден кірісуіміз керек екені бәрімізге аян.Сондықтан да уақытымызды жоғалтпай латын әліпбиіне көшу кестесін құру дырыс деп ойлаймын.
  • 12.04.2017Мадина
    0
    Eліміздің дамуы мен өркендеуі үшін қажет. Бұл мәселені аға буын мен жастар болып қолдап отырайық. Қазақстанның болашағының жақсы боларына кəміл сенемін!
  • 12.04.2017Айбек
    0
    Дұрыс шешім деп білемін. Латын әліпбиіне көшуді жоспарлсақ ұзаққа созбай ,қазірден кірісуіміз керек екені бәрімізге аян.Сондықтан да уақытымызды жоғалтпай латын әліпбиіне көшу кестесін құру дұрыс деп ойлаймын.
  • 12.04.2017Болат
    0
    Елбасымыздың кабылдап жатқан шешімі дұрыс деп ойлаймын
  • 12.04.2017Оразали Сарсенов
    1
    Әрине дұрыс шешім! Біз тарихи қазақ тілімізге кайтатын боламыз.
  • 12.04.2017Bola
    0
    Болашаққа тағыда 1 қадам елбасымыз өте дұрыс шешім кабылдап жатыр
  • 13.04.2017Жұлдыз
    0
    Қазірден бастасап үйренсек, ертең алып кету оңай болады. Елбасымыздың ұсынысын қолдап отырайық.
  • 13.04.2017Дархан Абылов
    0
    латын әріпіне көшудің өз қажеттіліктері бар, сол себепті елімізде қабылдаған шешімнің барлығына толықтай келісемін және қолдаймын. Елбасымыз қанша жыл басқара отырып қателіктерге жолбермейді деп сенем
  • 18.09.2017АЙЗАДА БАЙДАРОВА
    0
    "Латыншаға көшудің терең логикасы бар. Бұл қазіргі заманғы технологиялық орта­ның, ком­муникацияның, сондай-ақ, ХХІ ғасыр­дағы ғылы­ми және білім беру процесінің ерекше­лік­теріне байланысты", - деп Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев атап өткендей, жаһандық даму жолында көздеген мақсатымызға жетіп, алдыңғы қатарлы елдердің бірі болуымыз үшін, өз басым латын әліпбиіне көшуді қолдаймын!

Пікір қалдыру

Соңғы Пiкiрлер